Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Poznaniu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 24 czerwca 2025 roku

Sąd Okręgowy w Poznaniu II Wydział Cywilny Odwoławczy

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Anna Kulczewska-Garcia

po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2025 roku

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa (...)Niestandaryzowany Fundusz Inwestycyjny Zamknięty Wierzytelności z siedzibą w K.

przeciwko I. P.

o zapłatę

na skutek apelacji powoda

od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu

z 14 listopada 2023r. sygn. akt I C 1175/23

1)  zmienia zaskarżony wyrok, w ten sposób, że:

a)  w pkt 1 zasądza od pozwanej na rzecz powoda 3812,73 zł ( trzy tysiące osiemset dwanaście złotych siedemdziesiąt trzy grosze) z odsetkami umownym w wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie od 14 listopada 2023r. do dnia zapłaty, a w pozostałej części powództwo oddala;

b)  dodaje pkt 3, w którym zasądza od pozwanej na rzecz powoda jako zwrot kosztów procesu 1396,71 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 24 czerwca 2025r. do dnia zapłaty;

2) w pozostałym zakresie apelację oddala;

3) zasądza od pozwanej na rzecz powoda jako zwrot kosztów procesu za instancję odwoławczą

819 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego

orzeczenia o kosztach do dnia zapłaty;

4) przyznaje r.pr W. L. wynagrodzenie za pełnienie funkcji kuratora

pozwanej w instancji odwoławczej w kwocie 442,80zł brutto i nakazuje jego wypłacenie z

funduszy Skarbu Państwa -Sądu Rejonowego Poznań Grunwal i Jeżyce w Poznaniu.

sędzia Anna Kulczewska-Garcia

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 listopada 2023r. Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu oddalił powództwo i przyznał radcy prawnemu W. L. wynagrodzenie w kwocie 885,60zł za czynności kuratora procesowego dla nieznanej z miejsca pobytu pozwanej.

Apelację od powyższego wyroku złożył powód zarzucając naruszenie prawa procesowego tj. art. 233§1 kpc i art. 316 §1 kpc poprzez dokonanie błędnych ustaleń w zakresie wypowiedzenia pożyczki oraz błędną ocenę dowodów i przyjęcie braku wymagalności roszczenia nadto naruszenie prawa materialnego tj. art. 65 §1 i 2 kc art. 75c ustawy prawo bankowe poprzez niewłaściwą interpretację i przyjęcie braku skutecznego wypowiedzenia umowy pożyczki.

Apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa oraz zasądzenie kosztów za I i II instancję.

W odpowiedzi na apelacje kurator pozwanej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów w tym przyznanie wynagrodzenia kuratorowi według norm przepisach za II instancję.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja powoda była częściowo uzasadniona.

Ustalone przez Sąd Rejonowy fakty miały oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, nie budziły wątpliwości i w istocie nie były kwestionowane w apelacji. Dlatego Sąd Okręgowy przyjął je za własne.

Zarzut sformułowany jako dotyczący naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. był chybiony. Nie był on wymierzony w ocenę jakiegokolwiek dowodu, ale w nieprzyjęcie skutecznego wypowiedzenia przez pożyczkodawcę umowy pożyczki w kontekście wysokości zadłużenia, podjętych w celu wypowiedzenia czynności i brzmienia umowy. Apelujący dowodził, że Sąd wadliwie zinterpretował postanowienia umowy i art. 75c Prawa bankowego (czyli prawo materialne), dokonał nieprawidłowej subsumpcji faktów dotyczących wypowiedzenia i w konsekwencji wyciągnął fałszywy wniosek co do nieskuteczności tego wypowiedzenia. Był to więc w istocie zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię.

Apelujący nie zgłosił zarzutów, które byłyby wymierzone w ustalony przez Sąd Rejonowy stan faktyczny. W związku z tym był on podstawą oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego – art. 65 § 1 k.c. w zw. z art. 28 umowy pożyczki przez błędną wykładnię i przyjęcie, że przesłanki wypowiedzenia umowy nie zostały spełnione. Był on nietrafny.

W punkcie 28 umowy pożyczki z 29 marca 2019 r. przewidziano, że pożyczkodawca ma prawo wypowiedzenia umowy, gdy pożyczkobiorca nie zapłacił w terminach określonych w umowie pełnych rat pożyczki za co najmniej dwa okresy płatności po uprzednim wezwaniu go do zapłaty opóźnionych rat w terminie nie krótszym niż 14 dni roboczych od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy (k. 17v). Z tego postanowienia umownego jasno wynika, że wypowiedzenie dokonane z powodu niezapłacenia co najmniej dwóch pełnych rat musi być poprzedzone wezwaniem do zapłaty tych konkretnych rat i może nastąpić tylko, jeśli w dacie składania oświadczenia o wypowiedzeniu raty te nadal nie są zapłacone. Takie rozumienie tego zapisu umownego jest oczywiste w świetle jego roli i treści. W punkcie 28 umowy jest mowa o możliwości wypowiedzenia po uprzednim wezwaniu do zapłaty opóźnionych, a nie jakichkolwiek, rat. Jest to zgodne z rolą tego postanowienia umownego, która niewątpliwie polega na zapewnieniu pożyczkobiorcy określonego poziomu ochrony przed wypowiedzeniem mu umowy.

Podkreślenia wymaga, że nawet gdyby przyjąć, że proponowana przez powoda w apelacji wykładnia punktu 28 umowy jest możliwa na gruncie przedmiotowej umowy i tak musiałaby być odrzucona. Należałoby bowiem wówczas przyjąć, że omawiany zapis nie jest jasny i jednoznaczny, co nakazywałoby przyjąć tłumaczenie najkorzystniejsze dla pozwanej (art. 385 § 2 k.c.), gdyż bezspornie jest ona konsumentem (art. 22 ¹ k.c.). Niewątpliwie zaś rozumienie punktu 28 umowy przyjęte przez Sąd Rejonowy jest dla pozwanej korzystniejsze, gdyż lepiej zabezpiecza jej interesy.

W chwili składania przez pożyczkodawcę oświadczenia o wypowiedzeniu umowy pozwana nie zalegała już z płatnością rat, które były objęte wezwaniem do zapłaty z 31 sierpnia 2020 r., na które powód się powoływał. W konsekwencji dokonane przez pożyczkodawcę wypowiedzenie było nieskuteczne jako naruszające postanowienia umowy.

W tej sytuacji zbędna była ocena zarzutu naruszenia art. 75c Prawa bankowego, gdyż niezależnie od jej wyniku, wypowiedzenie nie mogło być uznane za skuteczne.

Trafny był zarzut naruszenia art. 316 § 1 k.p.c. Trzeba się zgodzić z apelującym, że także przy przyjęciu nieskuteczności wypowiedzenia na dzień wyrokowania część dochodzonego pozwem roszczenia była wymagalna. Skoro wyrok został wydany 14 listopada 2023 r., to wymagalne były raty pożyczki, których termin płatności przypadł przed tym dniem, czyli za okres do października 2023 r. Suma wymagalnych rat, których powód domagał się w apelacji - 3812,73 zł, mieściła się w kwocie długu pozwanej wynikającej z niebudzących wątpliwości dokumentów w postaci umowy pożyczki i harmonogramu spłat. Mieściła się także w sumie kapitału, której powód dochodził w pozwie. W zakresie tej kwoty powództwo zasługiwało więc na uwzględnienie.

W ramach wniosku ewentualnego apelacji skarżący domagał się także zasądzenia wymagalnych na dzień wyrokowania przez Sąd Rejonowy odsetek kapitałowych w wysokości 660,37 zł i odsetek karnych w wysokości 1107,52 zł. W tej części apelacja nie mogła być uwzględniona, gdyż zasądzenie wymagalnych na dzień wyrokowania należności jest możliwe tylko w granicach żądania i podstawy faktycznej pozwu. W pozwie powód żądał odsetek kapitałowych i karnych obliczonych przy założeniu skuteczności wypowiedzenia do dnia wniesienia pozwu w kwotach odpowiednio 156,72 zł i 535,14 zł a łącznie 691,86 zł. W związku z tym zasądzenie z tytułu odsetek kwoty wyższej nie wchodziło w grę (art. 321 § 1 k.p.c.). Uzasadnione byłoby jedynie zasądzenie odsetek kapitałowych i karnych w granicach żądania i podstawy faktycznej pozwu, czyli do kwot 156,72 zł i 535,14 zł oraz za okres do dnia wniesienia pozwu i przy założeniu nieskuteczności wypowiedzenia. Jednakże wyliczenie wysokości odsetek przy tych założeniach wymagało dysponowania wyspecjalizowanymi narzędziami i przekraczało możliwości Sądu Okręgowego. W związku z tym co do wymagalnych odsetek kapitałowych i karnych apelacja nie mogła być uwzględniona.

W apelacji skarżący nie tylko domagał się zasądzenia należności wymagalnych na dzień wyrokowania, ale także wskazał kwoty, których zasądzenia żąda z tytułu: kapitału, odsetek kapitałowych i odsetek karnych. Czyniło to wniosek apelacji wiążącym i nie pozwało na zasądzenie z tytułu wymagalnego kapitału kwoty wyższej od żądanej. W związku z tym Sąd Okręgowy nie mógł zasądzić rat kapitałowych, które stały się wymagalne po dniu wyrokowania przez Sąd Rejonowy.

Z tych przyczyn Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. uwzględnił apelację w zakresie 3812,73 zł wymagalnych rat kapitałowych a w pozostałej części apelację, na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił jako bezzasadną – punkty 1) a) i 2) wyroku.

Częściowe uwzględnienie apelacji powodowało konieczność zmiany orzeczenia o kosztach procesu za pierwszą instancję. Powód wygrał proces w 63 % i przysługiwał mu od pozwanej zwrot takiej ich części. Na poniesione przez niego koszty złożyły się opłata od pozwu 400 zł, wynagrodzenie pełnomocnika 1800 zł i opłata skarbowa 17 zł, czyli łącznie 2217 zł. Z tego 63 % wynosi 1396,71 zł i taką kwotę Sąd Okręgowy na rzecz powoda zasądził na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. – punkt 1) b) wyroku.

O kosztach procesu za instancję odwoławczą Sąd także orzekł na podstawie art. 100 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. stosunkowo je rozdzielając. Powodowi ponowienie przysługiwał zwrot 63 % poniesionych kosztów, na które składały się opłata od apelacji 400 zł i wynagrodzenie pełnomocnika 900 zł. Była to więc kwota 819 zł – punkt 3) wyroku.

Pozwana była reprezentowana w postępowaniu apelacyjnym przez kuratora, któremu przysługiwało wynagrodzenie. Sąd przyznał je w kwocie brutto w punkcie 4 ) wyroku.

SSO Anna Kulczewska-Garcia