Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Poznaniu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 30 czerwca 2022 roku

Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Alina Szymanowska

po rozpoznaniu w dniu 30 czerwca 2022 roku w Poznaniu

na posiedzeniu niejawnym

w postępowaniu uproszczonym

sprawy z powództwa A. K.

przeciwko „(...)Spółce Akcyjnej z siedzibą w W.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Śremie z 9 lutego 2022 r.

oraz zażalenia powódki na rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu zawarte w punkcie II. wyroku z 9 lutego 2022 r.

sygn. akt I C 781/20

1.  zmienia punkt II zaskarżonego wyroku w ten tylko sposób, że kwotę zasądzoną od pozwanego na rzecz powódki tytułem zwrotu kosztów sądowych podwyższa do 1 750 zł;

2.  zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 220 zł tytułem zwrotu kosztów procesu w postępowaniu zażaleniowym;

3.  oddala apelację pozwanego;

4.  zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 1 800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

Alina Szymanowska

UZASADNIENIE

Powódka A. K. domagała się zasądzenia od pozwanego (...)” S.A z siedzibą w W. kwoty 10.001 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 20 lutego 2020 r. do dnia zapłaty oraz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa oraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia końcowego do dnia zapłaty.

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Wyrokiem z 9 lutego 2022 r., Sąd Rejonowy w Śremie w sprawie z powództwa A. K. przeciwko „(...) S.A. z siedzibą w W., w punkcie 1. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 10.001,00 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 20 lutego 2020 r. do dnia zapłaty, a w punkcie 2. zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 750 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych oraz kwotę 3/617 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia faktyczne i rozważania prawne przytoczone przez Sąd Rejonowy w uzasadnieniu orzeczenia (k. 338 – 342v akt).

Z powyższym wyrokiem, nie zgodziła się pozwana, która wywiodła apelację, zaskarżając wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1.  naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez brak należytej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, przejawiające się:



ustaleniem, że wartość pojazdu B. o nr rej. (...) przed szkodą wynosiła 70.400 zł w sytuacji, w której z przeprowadzonej w sprawie opinii biegłego wynika, że wartość ta wynosiła 63.900 zł;



pominięciem, że wobec ustalonego przez Sąd koszty naprawy pojazdu na poziomie 67.737,13/67.875,40 zł, pełen koszt naprawy pojazdu przekracza jego wartość przed powstaniem szkody, a zatem szkoda powinna zostać zakwalifikowana jako szkoda całkowita i rozliczona tzw. metodą różnicową, a wysokość należnego odszkodowania w takiej sytuacji powinna wynieść 27.400 zł (63.900 zł – 36.500 zł = 27.400 zł);

Z ostrożności procesowej, jedynie w przypadku uznania przez Sąd odwoławczy, że nie doszło do szkody całkowitej, pozwany zarzuca naruszenie ww. przepisu prawa procesowego poprzez nieuwzględnienie możliwości minimalizowania szkody poprzez zastosowanie rabatów, która to możliwość została potwierdzona w szczególności w treści dokumentu kalkulacji naprawy sporządzonej przez pozwanego, decyzji z dnia 24.01.2020 r. do której dołączono wskazaną kalkulację, porozumieniem nr (...) oraz (...) wraz z aneksami dołączonych do akt sprawy, a to w kontekście sporządzonej w toku sprawy opinii biegłego uzupełniającej, podczas gdy koszt naprawy pojazdu powinien w okolicznościach niniejszej sprawy być umniejszony o kwotę odpowiadającą wysokości udzielonych rabatów i powinien wynosić, zgodnie z uzupełniająca opinią biegłego 53.886,32 zł;

2.  naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:



art. 361 k.c., 363 in fine k.c. w zw. z art. 822 k.c. w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że odszkodowanie tytułem kosztów naprawy pojazdu marki B. o nr rej. (...) jest należne w wysokości odpowiadającej hipotetycznym kosztom naprawy w sytuacji w której koszty te w wariancie przyjętym przez sąd przekraczają wartość pojazdu przed powstaniem szkody, a należne w sprawie odszkodowanie winno ograniczać się do różnicy pomiędzy wartością pojazdu B. o nr rej. (...) przed i po powstaniu szkody;



niezastosowanie art. 354 § 2 k.c. poprzez nieuwzględnienie, iż na poszkodowanym ciąży obowiązek współpracy z zakładem ubezpieczeń w zakresie minimalizacji powstałej szkody i zapobiegania zwiększaniu się jej rozmiarów, a w zakresie tego obowiązku mieści się skorzystanie z rabatów na oryginalne części zamienne w wysokości 10 % oraz na materiały lakiernicze 40 %, które to rabaty pozwany zaproponował poszkodowanemu w toku postępowania likwidacyjnego w związku z szkodą z dnia 18.01.2020 r.

Podnosząc powyższe zarzuty, apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powódki na rzecz pozwanej zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Nadto, wniosła o zasądzenie od powoda na jej rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych w postępowaniu przed Sądem II instancji.

W odpowiedzi na apelację, powódka wniosła o oddalenie apelacji w całości jako oczywiście bezzasadnej oraz o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powódki zwrotu całości kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Powódka złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego zawarte w punkcie 2. wyroku, zaskarżając je w części, a mianowicie ponad kwotę 750 zł, tj. co do brakującej kwoty 1 000 zł tytułem zwrotu uiszczonej zaliczki w kwocie 1 000 zł na koszty opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej.

W tym zakresie powódka zarzuciła Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 98 § 3 k.p.c. poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie, co doprowadziło do przyjęcia, że powódce, która wygrała proces w całości, nie przysługuje zwrot kosztów uiszczonej przez powódkę zaliczki na koszty opinii biegłego w kwocie 1 000 zł.

Wobec powyższego, powódka wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia w punkcie 2. poprzez zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kwoty 5 367 zł tytułem zwrotu kosztów procesu – w tym kwotę 1 000 zł tytułem kosztów sądowych związanych z przeprowadzeniem dowodu z opinii biegłego pobranych z uiszczonej przez powódkę zaliczki na ten cel. Żaląca wniosła także o zasądzenie od strony pozwanej na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów opłaty sądowej od niniejszego zażalenia oraz kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Pozwana nie złożyła odpowiedzi na zażalenie.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanej nie zasługiwała na uwzględnienie, zażalenie powódki okazało się zasadne.

Z uwagi na okoliczność, iż sprawa podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, a sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, to zgodnie z przepisem art. 505 ¹³ § 2 k.p.c. uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego sprowadza się do wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku sądu drugiej instancji z przytoczeniem przepisów prawa, w sposób określony w art. 387 § 2 ¹ pkt 2 k.p.c.

Należy wskazać, że Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktycznie poczynione przez Sąd Rejonowy i przyjmuje je za własne. Na aprobatę zasługują również przytoczone przez Sąd I instancji rozważania prawne. Należy wskazać, że Sąd Rejonowy dokonał należytą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności dowodu z opinii biegłego, dowodu z dokumentów oraz dowodu z zeznań świadków. Sąd Rejonowy podkreślił, że opinia sporządzona przez biegłego, po uzupełnieniu nie była już kwestionowana przez żadną ze stron, co dodatkowo potwierdzało walor wiarygodności sporządzonej przez biegłego opinii. Sąd I instancji nie znalazł podstaw do zakwestionowania tego dowodu. Dokonanej przez Sąd oceny dowodu z opinii biegłego pozwany nie zdołał podważyć. Opinia biegłego jest rzetelna i zastrzeżeń nie budzą przede wszystkim ustalone w opinii koszty naprawy pojazdu w tym koszty roboczogodziny.

Apelujący zarzucał Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść wyroku, tj. art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez brak należytej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przejawiający się ustaleniem, że wartość pojazdu przed szkodą wynosiła 70.400 zł w sytuacji, w której z przeprowadzonej w sprawie opinii biegłego wynika, że wartość ta wynosiła 63.900 zł. W ocenie Sądu odwoławczego ustalona przez Sąd Rejonowy wartość pojazdu przed szkodą nie budzi istotnych zastrzeżeń, co więcej nie może mieć istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Decydujące znaczenia ma bowiem wysokość kosztów naprawy koniecznych dla przywrócenia pojazdu do stanu sprzed zdarzenia. Trzeba wskazać, że to pozwany będący profesjonalistą, w toku postępowania likwidacyjnego ustalił, że wartość pojazdu przed szkodą wynosiła 70.400 zł, na tej podstawie dokonywał kalkulacji szkody i stwierdził, że nie zachodzi tzw. szkoda całkowita i w konsekwencji pojazd winien podlegać naprawie. Pozwany dokonując wycenę pojazdu, poprzedził ją oględzinami, miał zatem na względzie rzeczywisty stan pojazdu. Jak wynika z wiarygodnych zeznań świadka K. O. – rzeczoznawcy mobilnego (...) SA, kosztorys został sporządzony w systemie (...), po prawidłowej identyfikacji pojazdu oraz po analizie jego stanu technicznego, przy czy rzeczoznawca nie stwierdził występowania w pojeździe części alternatywnych. Biegły zaś nie mógł dokonać oględzin pojazdu i w związku z tym został zwolniony przez Sąd z tego obowiązku.

Nadto jak wynika z niekwestionowanych ustaleń Sądu I instancji poszkodowany J. K. zlecił naprawę pojazdu i do naprawy zostały użyte części oryginalne. W tym stanie rzeczy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia szkody całkowitej i dokonania ustalenia należnego odszkodowania metodą różnicową (różnicę pomiędzy wartością pojazdu sprzed powstania szkody i po jej powstaniu) tak jak wskazał pozwany w apelacji.

Niezasadne okazały się zarzuty naruszenia art. 361 k.c., 363 in fine k.c. w zw. z art. 822 k.c. w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych oraz art. 354 § 2 k.c.

W ocenie Sądu Okręgowego kwotę należnego odszkodowania należy ustalić biorąc pod uwagę koszty naprawy pojazdu dokonanej przy użyciu części oryginalnych.

Z ustaleń sądu wynika, że koszt naprawy uszkodzonego pojazdu marki B. o numerze rejestracyjnym (...), w związku z kolizją drogową z dnia 18 stycznia 2020 r., przy użyciu nowych oryginalnych części zamiennych sygnowanych logo producenta pojazdu przy zastosowaniu stawek nieautoryzowanego warsztatu obowiązujących w okresie powstania szkody na terenie miejsca zamieszkania poszkodowanego i okolic wynoszących 100 zł netto za roboczogodzinę, zgodnie z technologią naprawy producenta, wyliczony przez biegłego sądowego z dziedziny techniki samochodowej mgr inż. Ł. K. według systemu komputerowego (...), wyniósł kwotę 67737,13 zł brutto przy wycenie lakierowania według (...), a przy wycenie lakierowania według producenta 67875,40 zł.

Odnosząc się do przywołanego w apelacji i ciążącego na poszkodowanym obowiązku minimalizacji szkody wskazać, że pozwany w dokumencie wyceny z dnia 22 stycznia 2020 r. (k. 18v) sugerował naprawę pojazdu z jednym z rekomendowanych warsztatów. Kalkulacja naprawy nie ma charakteru oferty w zakresie nabycia części lub materiałów z rabatami. Pozwany nie udowodnił także, że zaproponował poszkodowanemu możliwość skorzystania z rabatów w treści decyzji z dnia 24 stycznia 2020 r. – k. 25. Pozwany sugerował ponownie naprawę pojazdu w jednym z rekomendowanych warsztatów i wskazał, że kalkulacja naprawy została sporządzona z uwzględnieniem rabatów na części i materiały lakiernicze, a w celu nabycia części lub materiałów lakierniczych w cenach wskazanych w kalkulacji, pozwany poprosił o kontakt telefoniczny lub mailowy. Pozwany nie wskazał natomiast dokładnie, w jakiej wysokości oferuje owe rabaty, ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż wycena takie rabaty uwzględniała.

Sąd Okręgowy zauważa, że na gruncie tej odpowiedzialności, którą ponosił pozwany jako ubezpieczyciel tj. odpowiedzialności cywilnej sprawcy szkody nie zachodzą podstawy do narzucenia osobie poszkodowanej konieczności wyboru konkretnego, wskazanego przez ubezpieczyciela warsztatu naprawczego.

W sytuacji, gdy ubezpieczyciel pozostawia poszkodowanemu pełną swobodę wyboru warsztatu naprawczego, ale oferuje do wykonania naprawy potrzebne części, po cenach z rabatem i oferta ta ma realny charakter, a skorzystanie z niej nie nastręcza nadmiernych trudności dla poszkodowanego, ustawowy obowiązek współdziałania z dłużnikiem i minimalizowania szkody może przemawiać za przyjęciem oferty ubezpieczyciela. W takiej sytuacji odmowę skorzystania z oferty ubezpieczyciela należałoby ocenić jako nielojalne zachowanie dłużnika, skutkujące dla ustalenia należnego mu odszkodowania. Warunkiem wstępnym i koniecznym do takiego wnioskowania jest jednak nie budzące wątpliwości przedstawienie poszkodowanemu ww. oferty, co w tym przypadku nie nastąpiło. Pozwany nie wykazał w sposób dostateczny swoich twierdzeń w tym zakresie. Zważywszy na okoliczności niniejszej sprawy i wybór przez poszkodowanego warsztatu naprawczego nie można czynić poszkodowanemu zarzutu nie wywiązania się z obowiązku minimalizacji szkody i stosować przy ustaleniu wysokości należnego odszkodowania rabatów wskazywanych przez pozwanego. Należy stwierdzić, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie wystąpiły okoliczności uzasadniające odstępstwo od ogólnych reguł naprawienia szkody komunikacyjnej przez ubezpieczyciela sprawcy szkody.

Należy podzielić argumentację Sądu I instancji, że przeprowadzona przez biegłego Ł. K. na żądanie pozwanego wycena kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu w różnych dalszych wariantach, wskazuje jednoznacznie, iż przy użyciu części oryginalnych (a tylko takie umożliwiały przywrócenie pojazdu do stanu sprzed szkody), nawet przy zastosowaniu rabatów na posiadanie których powoływał się pozwany, wskazywała, iż w każdym z tych przypadków koszt naprawy przekraczał łącznie sumę kwot wypłaconych przez pozwanego i żądanych w niniejszym pozwie, a więc 57.899,06 zł. Dotyczy to wariantów nr 2, 4 i 7 opinii. Pozostałe wskazane przez biegłego warianty w opinii głównej i uzupełniającej, które prowadzą do wyliczenia niższych kwot niż żądana przez powoda i wypłacona (57.899,06 zł) oparte zostały na wykorzystaniu części innych niż nowe i oryginalne. Przy zastosowaniu zaś części nowych i oryginalnych każdy wariant wyliczony w opinii biegłego przewyższa łącznie z kwotą już wypłaconą żądanie pozwu.

Z tych względów Sąd Okręgowy nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego, orzeczenie odpowiada prawu, apelacja pozwanego podlegała zatem oddaleniu jako bezzasadna na podstawie art. 385 k.p.c. (punkt 3 wyroku).

O kosztach postępowania apelacyjnego w zakresie wywołanym apelacją pozwanego Sąd Okręgowy orzekł w oparciu o zasadę odpowiedzialności za wynik procesu wynikającą z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 99 k.p.c., obciążając nimi w całości pozwanego i z tego tytułu zasądzając od niego na rzecz strony powodowej zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym w kwocie 1 800 zł, która to wysokość wynika z § 2 pkt 5 w związku z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za adwokackie (punkt 4 wyroku).

Zasadne okazało się zażalenie powódki, wniesione na punkt II. wyroku w zakresie orzeczenia o kosztach procesu. Powódka domagała się zwrotu kwoty 1 000 zł uiszczonej jako zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego. Do chwili orzekania przez Sąd I instancji nie ustalono wysokości wynagrodzenia biegłego. Po wydaniu wyroku, w dniu 22 marca 2022 r., zapadło postanowienie o przyznaniu biegłemu wynagrodzenia w kwocie 2320,90 zł. Z ustaleń poczynionych na etapie rozpoznania zażalenia wynika, że kwota należnego biegłemu wynagrodzenia została wypłacona do kwoty 2000 zł z zaliczek wpłacony przez obie strony w kwocie po 1000 zł, a kwota 320,90 zł została wypłacona ze środków Skarbu Państwa. Wynika z tego, że zaliczka w kwocie 1000 zł, wpłacona przez powódkę (dowód wpłaty k. 149 akt), została przekazana na pokrycie kosztów opinii biegłego a zatem zaistniały przesłanki do uwzględnienia tej kwoty w ramach kosztów procesu poniesionych przez powódkę. Skoro z uwagi na wynik postępowania podstawę rozstrzygnięcia kosztach procesu stanowi art. 98 k.p.c., pozwany winien zwrócić powódce również kwotę 1000 zł uiszczoną tytułem zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego.

W związku z tym, w wyniku rozpoznania zażalenia powódki, kwotę zasądzoną od pozwanego na rzecz powódki w punkcie II wyroku, tytułem zwrotu poniesionych kosztów sądowych podwyższono do 1750 zł (punkt 1 wyroku), podstawa art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c.

O kosztach postępowania zażaleniowego orzeczono w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. oraz w zw. z art. 397 § 3 k.p.c.

Z uwagi na uwzględnienie zażalenia to pozwany jest stroną przegrywającą. W tej sytuacji, zasądzono od pozwanego na rzecz powódki kwotę 220 zł tytułem zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym (opłata od wniosku o sporządzenie uzasadnienia i koszty zastępstwa procesowego). Wysokość kosztów zastępstwa procesowego ustalono na podstawie § 2 pkt 2 w zw. z § 10 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie

Alina Szymanowska