Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Poznaniu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 27 lipca 2023 r.

Sąd Okręgowy w Poznaniu II Wydział Cywilny Odwoławczy

w następującym składzie:

Przewodnicząca: sędzia Alina Szymanowska

Sędziowie: Tomasz Józkowiak

Małgorzata Radomska – Stęplewska

po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2023 r. w Poznaniu

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa C. S.

przeciwko Miastu P.

o zapłatę

na skutek apelacji wniesionej przez pozwanego

od wyroku Sądu Rejonowego Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu

z dnia 14 grudnia 2022 r.

sygn. akt IX C 770/19

1.  oddala apelację;

2.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej kwotę 2700 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia o kosztach procesu do dnia zapłaty.

Tomasz Józkowiak Alina Szymanowska Małgorzata Radomska - Stęplewska

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 27 marca 2019 r., powód C. S. wniósł o zasądzenie od pozwanego Miasta P. kwoty 22.000 zł wraz z ustawowymi za opóźnienie odsetkami liczonymi od dnia 2 listopada 2018 r. do dnia zapłaty oraz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na pozew z dnia 17 maja 2019 r. pozwany, wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W wyroku z dnia 14 grudnia 2022 r. Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu:

- w punkcie 1. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 68.464,50 zł (sześćdziesiąt osiem tysięcy czterysta sześćdziesiąt cztery złote i pięćdziesiąt groszy) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie



od kwoty 22.000 zł od dnia 2 listopada 2018 r. do dnia zapłaty,



od kwoty 22.031,50 zł od dnia 8 lutego 2020 r. do dnia zapłaty,



od kwoty 24.433 zł od dnia 13 kwietnia 2022 r. do dnia zapłaty,

- w punkcie 2. w pozostałym zakresie powództwo oddalił,

- w punkcie 3. kosztami procesu obciążył strony stosunkowo tj. powoda w 9 % natomiast pozwanego w 91 % i w związku z tym:

a)  tytułem zwrotu stosunkowej części kosztów procesu zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.880,47 zł (cztery tysiące osiemset osiemdziesiąt złotych i czterdzieści siedem groszy),

b)  nakazał ściągnąć od powoda na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu kwotę 341,89 zł (trzysta czterdzieści jeden złotych i osiemdziesiąt dziewięć groszy) tytułem zwrotu stosunkowej części pokrytych przez Skarb Państwa wydatków postępowania oraz nieuiszczonych opłat sądowych,

c)  nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu kwotę 3.456,89 zł (trzy tysiące czterysta pięćdziesiąt sześć złotych i osiemdziesiąt dziewięć groszy) tytułem zwrotu stosunkowej części pokrytych przez Skarb Państwa wydatków postępowania oraz nieuiszczonych opłat sądowych.

Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, zaskarżając wyrok Sądu Rejonowego Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2022 r. w części; tj. co do punktu 1. w całości, czyli w zakresie zasądzającym od pozwanego na rzecz powoda kwotę 68.464.50 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie oraz co do punktu 3 w zakresie obciążenia pozwanego w 91% kosztami procesu.

Apelujący wniósł o:

-

zmianę punktu 1. orzeczenia poprzez oddalenie powództwa w całości,

-

zmianę punktu 3. orzeczenia poprzez obciążenie strony powodowej kosztami procesu w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania przed Sądem 1 instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych,

-

zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1.  naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

- art. 361 k.c., art. 417 k.c., art. 18 ust. 2, 3, 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego poprzez przyjęcie, że powód w okresie objętym pozwem wynająłby sporny lokal na wolnym rynku, a w konsekwencji i powyższego przyjęcie, że powód uprawdopodobnił szkodę w postaci utraconych korzyści w sposób graniczący z pewnością (tj. dochód jaki mógłby uzyskać na wolnym rynku z tytułu najmu spornego lokalu).

- art. 361 k.c., art. 417 k.c., art. 18 ust. 2, 3, 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. 2005, nr 31, poz. 266 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, że powód poniósł szkodę w postaci utraconych korzyści z tytułu niemożności wynajęcia lokalu przy ul. (...) w P. na wolnym rynku w wyniku braku dostarczenia przez Pozwanego lokalu socjalnego osobie uprawnionej, która zajmowała cały lokal (powierzchnia 78,80 m ²) podczas gdy osoba uprawniona zajmowała jedynie część lokalu o powierzchni 25,00 m2.

2.  naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść orzeczenia:

- art. 233 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. poprzez wywiedzenie wniosków z faktów, z których one nie wynikają oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, w szczególności oceny oświadczeń powoda i w konsekwencji nieuzasadnione przyjęcie, że powód posiadał zamiar wynajmu lokalu mieszkalnego przy ul. (...) na wolnym rynku w celu czerpania zysków czynszowych, podczas gdy okoliczność ta nie została poparta żadnym wiarygodnym materiałem dowodowym; co najwyżej faktycznym celem powoda mogła być inwestycja kapitału, a lokal pozostawał częściowym pustostanem w okresie objętym postępowaniem, jak i prawdopodobnie pozostaje pustostanem, pomimo złożenia oferty najmu lokalu socjalnego i wyprowadzki uprawnionej w sierpniu 2022 r.

- art. 233 k.p.c. w związku z art. 227 k.p.c. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, tj. przyjęcie, że powód z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością wynająłby nieruchomość osobom trzecim oraz czerpałby z tego zyski.

Powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania sądowego w drugiej instancji w tym kosztów zastępstwa prawnego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja okazała się bezzasadna.

Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji i na podstawie art. 382 k.p.c. przyjmuje je za własne. Sąd odwoławczy podziela również rozważania prawne poczynione przez Sąd Rejonowy.

Nietrafny okazał się zarzut naruszenia prawa procesowego art. 233 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. W judykaturze powszechnie się przyjmuje, że skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd art. 233 k.p.c. wymaga wykazania, że sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania, lub doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie niż ocena sądu (wyrok SA w Poznaniu z dnia 27 kwietnia 2006 r., I ACa 1303/05 LEX nr 214251, wyrok SN z dnia 6 listopada 1998 r., II CKN 4/98, niepubl.).

Apelujący zarzucił przekroczenie przez Sąd granic swobodnej oceny dowodów. Naruszenie prawa procesowego art. 233 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. skarżący upatrywał w przyjęciu przez Sąd, że powód posiadał zamiar wynajmu lokalu mieszkalnego przy ul. (...) na wolnym rynku w celu czerpania zysków czynszowych, podczas gdy w ocenie pozwanego okoliczność ta nie została poparta żadnym wiarygodnym materiałem dowodowym. Zdaniem apelującego co najwyżej faktycznym celem powoda mogła być inwestycja kapitału, a lokal pozostawał częściowym pustostanem w okresie objętym postępowaniem i prawdopodobnie pozostaje pustostanem, pomimo złożenia oferty najmu lokalu socjalnego i wyprowadzki uprawnionej w sierpniu 2022 r.

Trzeba wskazać, że poczynione przez Sąd I instancji ustalenia faktyczne znajdują pełne oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym. Zastrzeżeń nie budzi dokonana przez Sąd Rejonowy ocena zgromadzonego materiału dowodowego i wyprowadzone na jej podstawie wnioski, w szczególności wniosek dotyczący zamiaru wynajmu przez małżonków S. przedmiotowego lokalu na wolnym rynku. Z niekwestionowanych przez pozwanego ustaleń wynika, że J. i K. S. licząc na dostarczenie przez pozwanego lokalu socjalnego dla E. Ł. i możliwość odzyskania pełnego władztwa nad lokalem bezpośrednio po nabyciu lokalu nr (...) przystąpili do jego generalnego remontu wraz z modernizacją obejmującego instalacje wodne, grzewcze, elektryczne, podłogi ściany, w tym mającego na celu wyodrębnienie w ramach lokalu trzech mieszkań pod względem funkcjonalnym (nie stanowiących samodzielnych lokali mieszkalnych), posiadających niezależne wejścia z korytarza lokalu nr (...). Przedmiotowy remont i modernizacja trwał około 6 miesięcy i zakończył się najpóźniej do końca sierpnia 2017 r.

W świetle dowodów zaoferowanych przez powoda w tym zeznań świadków J. i K. S. oraz zeznań powoda w pełni uzasadnione jest twierdzenie, że przedmiotowa inwestycja podyktowana była chęcią właścicieli do podniesienia atrakcyjności lokalu nr (...) na rynku najmu, w tym docelowo uzyskania możliwości wynajęcia wyodrębnionych części lokalu nr (...) trzem najemcom. Zważywszy na zakres przeprowadzonego remontu nie można podzielić argumentacji pozwanego, iż faktycznym celem właścicieli lokalu była wyłącznie inwestycja kapitału. Trzeba również podkreślić, że w ocenie Sądu Okręgowego bez znaczenia dla oceny zasadności roszczenia powoda pozostaje istnienie po stronie J. i K. S. świadomości co do stanu przedmiotowej nieruchomości w chwili jej nabycia (lokal zajmowany przez lokatora oczekującego na przyznanie lokalu socjalnego).

W okresie remontu E. Ł. zamieszkiwała w lokalu nr (...) zajmując jeden pokój o powierzchni około 25 m ². Natomiast w okresie po 31 sierpnia 2017 r. E. Ł. nadal zamieszkiwała w lokalu nr (...) i korzystała głównie z jednego pokoju w mieszkaniu nr (...), który to pokój w dniu 21 grudniu 2018 r. wskazała pracownikowi (...) podczas oględzin lokalu jako swoje centrum życiowe. Nadto w razie potrzeby E. Ł. korzysta również z pozostałych dwóch pokoi w lokalu nr (...) oraz z aneksu kuchennego i łazienki z WC, w tym ma niezakłócony dostęp do całego lokalu nr (...) (zeznania świadka E. Ł.).

Nie budzi wątpliwości, że podstawę prawną roszczenia zgłoszonego przez powoda stanowi art. 18 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 18 ust. 5 ustawy osoby zajmujące lokal bez tytułu prawnego są obowiązane do dnia opróżnienia lokalu co miesiąc uiszczać odszkodowanie. W myśl zaś art. 18 ust. 2 i 3 cytowanego artykułu - z zastrzeżeniem ust. 3, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, odpowiada wysokości czynszu, jaki właściciel mógłby otrzymać z tytułu najmu lokalu. Jeżeli odszkodowanie nie pokrywa poniesionych strat, właściciel może żądać od osoby, o której mowa w ust. 1, odszkodowania uzupełniającego. Osoby uprawnione do lokalu zamiennego albo socjalnego, jeżeli sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania opróżnienia lokalu do czasu dostarczenia im takiego lokalu, opłacają odszkodowanie w wysokości czynszu albo innych opłat za używanie lokalu, jakie byłyby obowiązane opłacać, gdyby stosunek prawny nie wygasł.

Na obecnym etapie postępowania zastrzeżeń nie budzi już istnienie po stronie powoda legitymacji czynnej do wytoczenia niniejszego powództwa. Sąd Okręgowy podziela argumenty przytoczone w tym zakresie przez Sąd Rejonowy.

Powód, jako nabywca wierzytelności, domagając się odszkodowania od Miasta P. - zgodnie z ogólnymi zasadami rozkładu ciężaru dowodu wynikającymi z art. 6 k.c. – winien wykazać, że osoba uprawniona do lokalu socjalnego zajmowała lokal będący własnością cedentów w okresie objętym pozwem. Nadto winien udowodnić wysokość szkody, a także związek przyczynowy pomiędzy zaniechaniem pozwanego, a zaistniałą szkodą.

Sąd I instancji należycie ocenił istnienie przesłanek uzasadniających odpowiedzialność odszkodowawczą pozwanej Gminy. Powód wykazał zasadność powództwa, Sąd Okręgowy w pełni podziela rozważania prawne przytoczone przez Sąd Rejonowy, ich ponowne przytoczenie nie jest konieczne.

Bezsporne było, że wobec byłej lokatorki orzeczono eksmisję z lokalu nr (...) oraz przyznano jej prawo do lokalu socjalnego, na pozwanym ciążył obowiązek zapewnienia E. Ł. lokalu socjalnego. W spornym okresie była lokatorka nie dokonała na rzecz właścicieli lokalu wpłat na poczet odszkodowania, gdyż comiesięczne wpłaty w wysokości 300 zł przeznaczane były na pokrycie kosztów eksploatacyjnych, w szczególności rachunków za prąd, na które zresztą nie wystarczały.

Niewątpliwie zaniechanie pozwanego uniemożliwiało właścicielom lokalu jego wynajęcie na wolnym rynku. Niemożność przeprowadzenia skutecznej egzekucji wobec byłej lokatorki, z uwagi na niedostarczenie lokalu socjalnego przez pozwanego obiektywnie uniemożliwiała odzyskanie przez właścicieli pełnego władztwa nad lokalem. Nieuprawnione jest stanowisko, że pozwany mimo braku możliwości przeprowadzenia eksmisji może domagać się odszkodowania ustalonego w oparciu o powierzchnię jedynie części lokalu zajmowanego przez E. Ł.. Nadto wbrew twierdzeniom apelującego zadysponowanie spornym lokalem i dokonanie darowizny przez J. i K. S. na rzecz powoda oraz ustanowienie bezpłatnego prawa jego użytkowania na rzecz darczyńców, dokonane w lutym 2022 r. nie może wskazywać na brak zamiaru wynajęcia lokalu na wolnym rynku w okresie objętym pozwem.

Powód w dostateczny sposób wykazał zamiar

wynajęcia spornego lokalu na wolnym rynku po opuszczeniu go przez osobę zajmującą lokal oraz to, że szkoda poniesiona przez właścicieli lokalu obejmowała wartość utraconych korzyści w postaci czynszu możliwego do uzyskania ze spornego lokalu, a nie jego części w okresie objętym żądaniem pozwu. Między niemożnością opróżnienia lokalu przez byłą lokatorkę uprawnioną do lokalu socjalnego, a możnością zadysponowania przez J. i K. S. zwolnionym lokalem, zachodzi adekwatny związek przyczynowy.

Podniesione przez apelującego zarzuty naruszenia prawa materialnego art. 361 k.c., art. 417 k.c., art. 18 ust. 2, 3, 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego okazały się niezasadne. Apelacja pozwanego podlegała zatem oddaleniu jako bezzasadna (punkt 1 wyroku).

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie artykułu 98 § 1 i 3 k.p.c. oraz na podstawie § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 1 punkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Tomasz Józkowiak Alina Szymanowska Małgorzata Radomska – Stęplewska