Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Poznaniu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 23 sierpnia 2022 r.

Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Alina Szymanowska

po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2022 r., w Poznaniu

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa małoletniego J. G. reprezentowanego przez ojca M. G.

przeciwko J. D.

o podwyższenie alimentów

na skutek apelacji wniesionej przez małoletniego powoda

od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu

z dnia 21 kwietnia 2022 r.

sygn. akt IV RC 387/21

oddala apelację.

Alina Szymanowska

UZASADNIENIE

Małoletni powód J. G., reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego – ojca M. G., wniósł o zasądzenie od pozwanej – J. D. – na swoją rzecz podwyższonych alimentów w kwocie po 1.000 zł miesięcznie począwszy od dnia 1 stycznia 2022 r., w miejsce renty alimentacyjnej zasądzonej wyrokiem Sadu Okręgowego w Poznaniu z dnia 5 października 2020 roku o sygn. akt I C 497/20.

W odpowiedzi na pozew pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości.

Wyrokiem z 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV RC 387/21, Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu:

1.  zasądził od pozwanej J. D. na rzecz małoletniego powoda J. G. podwyższoną rentę alimentacyjną w kwocie po 660 zł miesięcznie, płatną z góry do 10. każdego miesiąca, począwszy od 01 stycznia 2022 r., do rąk ojca małoletniego powoda – M. G. z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia płatności którejkolwiek z rat i to w miejsce renty alimentacyjnej zasądzonej wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 5 października 2020 roku, sygn. akt I C 497/20

2.  w pozostałym zakresie powództwo oddalił,

3.  wyrokowi w punkcie 1. nadał rygor natychmiastowej wykonalności,

4.  zasądził od pozwanej na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Poznań - Stare Miasto w Poznaniu kwotę 100 złotych tytułem kosztów sądowych od ponoszenia, których strona powodowa była zwolniona z urzędu.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia faktyczne i rozważania prawne przytoczone przez Sąd w uzasadnieniu orzeczenia (k. 152 - 155v akt).

Z powyższym wyrokiem nie zgodził się małoletni powód, który wniósł apelację wskazując, że zaskarża wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1.  błędy w ustaleniach faktycznych, wskazując, że wyrok Sądu Rejonowego oparty został na nieprawdziwej tezie Sądu, jakoby koszty utrzymania J. G. wynosiły 1200 zł, co jest nieprawdą. Koszty utrzymania małoletniego wynoszą ponad 2000 zł miesięcznie, co zostało przedstawione już podczas rozprawy rozwodowej I C 497/20. Zarówno pozwana, jak i jej adwokat nie zakwestionowali tychże kosztów, niższe alimenty wynikały z ówczesnej sytuacji majątkowej pozwanej,

2.  naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia w sprawie tj. pominięcie dowodów i niedostarczenie dowodów powodowi, a w konsekwencji całkowicie pominięte zostały dowody na stopniową degradację kontaktów matki z dzieckiem. Pominięte zostały dowody związane z ukrywaniem faktycznych dochodów w firmie, czy korzystaniem z luksusowych aut służbowych. Powód wskazał, że wnioski dowodowe przedłożone przez pozwaną w dniu 26 marca 2022 r. zostały mu dostarczone dopiero z odpisem uzasadnienia. Sąd Rejonowy w ogóle nie odniósł się do wykradania majątku, w tym okradania przez pozwaną własnego dziecka.

Podnosząc powyższe zarzuty, apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w całości i zasądzenie od pozwanej kwoty alimentów w wysokości 1.000 zł począwszy od dnia 1 stycznia 2022 r.

W odpowiedzi na apelację, pozwana wniosła o zrównanie renty alimentacyjnej w miesiącach lipiec i sierpień do kwoty 0 zł, z uwagi na pełnienie w tym czasie tzw. opieki naprzemiennej, zobowiązanie reprezentanta M. G. do zwrotu wpłaconych kwot za lipiec i sierpień 2022 r. pod 660 zł, czyli łącznie 1 320 zł z uwagi na opiekę naprzemienną, oddalenie powództwa w całości w zaskarżonej kwocie oraz zwrot zapłaconych 60 zł począwszy od czerwca 2022 r. Nadto, wniosła o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesowych w postaci dojazdu na rozprawę oraz równowartość utraconego zarobku.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja powoda nie zasługiwała na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że strony nie wnosiły o rozpoznanie sprawy na rozprawie. W związku z tym Sąd okręgowy mając na uwadze brzmienie art. 374 k.p.c. i uznając, że ze przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Nadto Sąd Okręgowy wskazuję, że wprawdzie w treści apelacji powód wskazał, że zaskarża wyrok w całości, jednak treść apelacji i pisma z dnia 16 lipca 2022 r. stanowiącego jej uzupełnienie jednoznacznie wskazuje, że wyrok został zaskarżony w zakresie w jakim powództwo zostało oddalone.

Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd I instancji i przyjmuje je za własne. Na aprobatę zasługują również rozważania prawne przytoczone przez Sąd Rejonowy.

Sąd Okręgowy nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postepowania mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia. Wskazywany w apelacji brak doręczenia powodowi pisma procesowego pozwanej nie miał istotnego wpływu na treść zaskrzonego rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu odwoławczego, Sąd I instancji rozstrzygając sprawę w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, nie przekroczył granic swobodnej oceny dowodów i tym samym nie naruszył przepisu art. 233 § 1 k.p.c. Dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę dowodów cechuje dostateczna wszechstronność i staranność. Poczynione przez Sąd ustalenia faktyczne znajdują oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, a przede wszystkim w zeznaniach ojca małoletniego powoda oraz pozwanej. Zastrzeżeń nie budzi ocena dowodu z zeznań przedstawiciela ustawowego małoletniego powoda.

Należy podkreślić, że Sąd Rejonowy w sposób należyty ustalił kwestionowane przez apelującego potrzeby małoletniego powoda, wskazał jakie kwoty się na te potrzeby składają. Nadto Sąd prawidłowo ustalił, że matka małoletniego partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania, które zamieszkuje małoletni powód wraz z ojcem. Apelujący nie zdołał przytoczonych ustaleń podważyć. W apelacji wskazano, że wyrok Sądu Rejonowego oparty został na nieprawdziwej tezie Sądu, że koszty utrzymania małoletniego wynoszą 1200 zł. Zdaniem apelującego koszty utrzymania małoletniego wynoszą ponad 2000 zł miesięcznie. Trzeba wskazać, że apelujący formułując wskazany zarzut nie wskazał, które z cząstkowych kosztów utrzymania małoletniego określonych przez sąd na 1320 zł ustalono na niewłaściwym poziomie. Apelujący nie wykazał również, że istnieją dostateczne przesłanki do podwyższenia alimentów ponad kwotę ustaloną przez Sąd Rejonowy. Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która wywodzi z tych faktów skutki prawne (art. 6 k.c.) - por. wyr. SN z 17.12.1996 r., I CKU 45/96, Legalis z glosą A. Zielińskiego .

Trzeba wskazać, że zgodnie z art. 138 k.r.o., stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia, w razie zmiany stosunków można żądać zmiany orzeczenia lub umowy dotyczącej obowiązku alimentacyjnego. Natomiast zgodnie z art. 135 § 1 k.r.o. zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego (art. 135 § 2 k.r.o.). Przez zmianę stosunków, o której mowa w art. 138 k.r.o. rozumie się istotne zmniejszenie lub ustanie możliwości zarobkowych i majątkowych zobowiązanego do alimentacji albo istotne zwiększenie się usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego, wskutek czego ustalony zakres obowiązku alimentacyjnego wymaga skorygowania przez stosowne zmniejszenie albo zwiększenie wysokości świadczeń alimentacyjnych.

Ustalenie wystąpienia „zmiany stosunków" oraz jej wpływu na wysokość świadczeń alimentacyjnych należnych uprawnionemu, wymaga porównania stanu istniejącego w chwili orzekania o alimentach lub zawierania umowy dotyczącej alimentów ze stanem istniejącym w czasie rozpoznawania powództwa wytoczonego na podstawie art. 138 k.r.o. W orzecznictwie konsekwentnie podkreśla się, że „jedynie zmiana stosunków zaistniała po zamknięciu rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku zasądzającego alimenty, może uzasadniać żądanie zmniejszenia lub ograniczenia czasu trwania świadczeń alimentacyjnych (...). Tylko takie rozwiązanie może być uznane za nienaruszające wyrażonej w art. 365 § 1 k.p.c. zasady, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe" (tak wyr. SN z 27.2.1981 r., III CRN 21/81, OSNCP 1981, Nr 11, poz. 217, komentarz do art. 138 k.r.o. red. serii Osajda/red. tomu Domański, Słyk 2022, wyd. 9/J. Pawliczak – System Informacji Prawnej Legalis).

Zakres obowiązku alimentacyjnego obciążającego pozwaną został ustalony w wyroku Sądu Okręgowego z dnia 5 października 2020 r. Od chwili ustalenia obowiązku do dnia wniesienia pozwu w niniejszej sprawie upłynęło zaledwie 14 miesięcy. Powód nie wykazał by od chwili ustalenia zakresu obowiązku alimentacyjnego potrzeby małoletniego wzrosły w istotny sposób oraz by zaistniały przesłanki ku temu by matka małoletniego partycypowała w kosztach jego utrzymania w znacząco większym zakresie nic dotychczas. Jak bowiem wynika z zeznań przedstawiciela ustawowego małoletniego powoda potrzeby małoletniego wzrosły o około 10%. Dostatecznej podstawy do podwyższenia ustalonych alimentów ponad kwotę 660 zł nie może stanowić ustalony przez Sąd zakres w jakim wzrosły dochody matki małoletniego. W badanym okresie wzrosły również dochody ojca małoletniego powoda.

W związku z powyższym, w ocenie Sądu Okręgowego, Sąd Rejonowy, badając jakie są usprawiedliwione koszty utrzymania małoletniego powoda oraz w jakim zakresie zmieniła się jego sytuacja od czasu ostatniej konkretyzacji obowiązku alimentacyjnego słusznie uznał, że potrzeby małoletniego powoda wynoszą około 1300 zł miesięcznie (bez przypadających na małoletniego powoda kosztów utrzymania mieszkania, które ponosi każdy z rodziców). Zważywszy na wiek małoletniego, potrzeby te zostały ustalone na rozsądnym poziomie.

Należy wskazać, że podnoszone przez apelującego argumenty dotyczące dysponowania przez pozwaną składnikami majątku wspólnego i zakresu spłaty kredytu zaciągniętego w czasie trwania wspólności, nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Kwestie te winny zostać rozstrzygnięte w toku postępowania o podział majątku wspólnego.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w odpowiedzi na apelację oraz zgłoszonych w niej żądań, trzeba wskazać, że Sąd co do zasady jest związany żądaniem zgłoszonym w pozwie, a w postępowaniu odwoławczym rozpoznaje sprawę w granicach apelacji. Skoro sprawa toczyła na skutek powództwa o podwyższenie alimentów wniesionego przez małoletniego powoda i to powód wniósł apelację, to nie zachodziły jakiekolwiek przesłanki ku temu by rozstrzygać o wzajemnych rozliczeniach pomiędzy rodzicami małoletniego. Marginalnie należy wskazać, że zupełnie niezrozumiałe jest formułowanie przez pozwaną żądania „zrównania renty alimentacyjnej w miesiącach lipiec i sierpień do kwoty 0 zł” oraz zwrotu kwot wpłaconych przez nią tytułem alimentów w lipcu i sierpniu 2022 r., skoro kontakty w tym czasie odbywały się zgodnie z harmonogramem ustalonym przez Sąd w wyroku rozwodowym z dnia 5 października 2020 r.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy nie dopatrując się naruszenia prawa materialnego, oddalił apelację małoletniego powoda jako bezzasadną na podstawie art. 385 k.p.c.

Alina Szymanowska