Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Poznaniu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 22 marca 2023 roku

Sąd Okręgowy w Poznaniu II Wydział Cywilny Odwoławczy

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Anna Kulczewska-Garcia

po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2023 roku

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa (...) spółki komandytowej z siedzibą w (...)

przeciwko (...) SA z siedzibą w W.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanego

od wyroku Sądu Rejonowego w Wągrowcu z 27 kwietnia 2022 r.

sygn. akt I C 103/21

1.  oddala apelację;

2.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda 135 zł, jako zwrot kosztów procesu za instancję odwoławczą.

Anna Kulczewska-Garcia

UZASADNIENIE

Powód (...) sp. z o.o. w (...) następca prawny (...) sp. komandytowa w (...) w pozwie z 10 listopada 2020 r. domagał się zasądzenia od pozwanego (...) S.A. w W. kwoty 4978zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 25 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty. Wniósł także o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podał, że jego roszczenie dotyczy części kosztów najmu pojazdu zastępczego w kwocie 2367,75zł (tj. za okres od 26 marca 2020 r. do dnia 10 kwietnia 2020 r. za stawkę 160zł netto za dobę), części kosztów holowania w kwocie 800zł i kosztów przechowywania pojazdu uszkodzonego w kwocie 461,25zł (tj. za okres od 26 marca 2020 r. do 10 kwietnia 2020 r. za stawkę za 25zł netto za dobę), a także odszkodowania w kwocie 849zł za uszkodzenie fotelika dla dziecka i w kwocie 500zł z tytułu kosztów naprawy telefonu, w związku ze szkodą w pojeździe M. (...) o numerze rejestracyjnym (...)spowodowaną w wyniku zdarzenia z 25 marca 2020r.

Nakazem zapłaty z 2 grudnia 2020 r. sygn. akt I Nc 1246/20 Sąd Rejonowy w Wągrowcu orzekł zgodnie z żądaniem powoda.

Pozwany (...) S.A. w W. w sprzeciwie od nakazu zapłaty wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Podał, że kwestionuje celowość i ekonomiczne uzasadnienie kosztów najmu pojazdu zastępczego przez 15 dni po stawce 196,80zł, koszt przechowania pojazdu uszkodzonego, celowość i ekonomiczne uzasadnienie kosztów holowania, a także odszkodowanie za wymianę fotelika samochodowego i naprawę telefonu.

Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2022 roku Sąd Rejonowy w Wągrowcu w pkt 1 zasądził od pozwanej (...) S.A. z siedzibą
w W. na rzecz powoda (...) spółka z o.o. z siedzibą w (...) kwotę 3629 zł 00 gr wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, poczynając od dnia 25.04.2020 r.
do dnia zapłaty, w pkt 2 w pozostałym zakresie powództwo oddalił, w pkt 3 kosztami postępowania obciążył strony stosunkowo: powoda w 27,10%, pozwaną
w 72,90% i zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1281 zł 60 gr
wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie poczynając od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Powyższy wyrok Sąd Rejonowy oparł o następujący stan faktyczny:

W wyniku kolizji z 25 marca 2020 r. został uszkodzony samochód M. (...) o numerze rejestracyjnym(...) należący do poszkodowanego M. R.. Następnego dnia powód przewiózł ww. uszkodzony pojazd na swój parking. W ww. pojeździe był uszkodzony układ jezdny (jedno przednie koło), co eliminowało go z ruchu drogowego i utrudniało załadunek na lawetę.

W piśmie z 2 kwietnia 2020 r. pozwany poinformował poszkodowanego o możliwości zorganizowania pojazdu zastępczego oraz o akceptowanych stawkach za wynajem pojazdu zastępczego. Równocześnie wskazał, że w przypadku zorganizowania przez poszkodowanego pojazdu zastępczego we własnym zakresie zastrzega sobie prawo do weryfikacji długości okresu najmu oraz stawki do poziomu zaproponowanej poszkodowanemu tj. w przypadku pojazdu segmentu C wynoszącej 75zł netto za dobę przy najmie ponad 7 dni.

W dniu 26 marca 2020 r. poszkodowany zawarł z powodem umowę najmu pojazdu zastępczego S. (...) za stawkę 160zł netto za dobę. W dniu 8 kwietnia 2020 r. poszkodowany zwrócił ww. pojazd zastępczy powodowi i wynajął od niego samochód F. (...) też za stawkę 160zł netto za dobę. W dniu 1 czerwca 2020 r. poszkodowany zwrócił powodowi samochód F. (...). Również w dniu 26 marca 2020 r. poszkodowany zawarł z powodem umowę przechowania uszkodzonego pojazdu na parkingu powoda za stawkę 25zł netto za dobę. Pojazd poszkodowanego był przechowywany na parkingu powoda od 26 marca 2020 r. Poszkodowany nie miał możliwości przechowywania uszkodzonego pojazdu we własnym zakresie.

W dniu 26 marca 2020 r. poszkodowany przelał na powoda wierzytelności wobec pozwanego o naprawienie szkody w związku z uszkodzeniem pojazdu marki M. (...) o numerze rejestracyjnym (...), w tym o odszkodowanie z tytułu zwrotu kosztów najmu pojazdu zastępczego, kosztów przechowywania pojazdu zastępczego, odszkodowanie za uszkodzenie pojazdu i inne powstałe w wyniku zdarzenia z 25 marca 2020 r.

W dniu 26 czerwca 2020 r. powód wystawił poszkodowanemu fakturę na kwotę 13.382,40zł za wynajem samochodu zastępczego przez 68 dni w okresie od 26 marca 2020 r. do 1 czerwca 2020 r. za stawkę 160zł netto za dobę. Również w dniu 26 czerwca 2020 r. powód wystawił poszkodowanemu fakturę na kwotę 1875,75zł za parkowanie pojazdu uszkodzonego na parkingu powoda przez 61 dni w okresie od 26 marca 2020 r. do 25 maja 2020 r. za stawkę 25zł netto. Także w dniu 26 czerwca 2020 r. powód wystawił poszkodowanemu fakturę na kwotę 861zł za transport uszkodzonego pojazdu na parking powoda, w tym 492zł za ryczałt do 20km i 369zł za utrudniania przy załadunku i rozładunku pojazdu w związku z uszkodzeniem koła. Terminy płatności ww. faktur zostały określone na 3 lipca 2020 r.

W piśmie z 2 kwietnia 2020 r. pozwany poinformował poszkodowanego o przyznaniu odszkodowania w kwocie 2200zł z tytułu szkody całkowitej w pojeździe M. (...) o numerze rejestracyjnym (...)– odszkodowanie to zostało wypłacone 3 kwietnia 2020 r. Po wypłaceniu przez pozwanego odszkodowania poszkodowany odebrał pojazd z parkingu powoda i go zezłomował. W dniu 3 sierpnia 2020 r. pozwany przyznał powodowi odszkodowanie w kwocie 584,25zł z tytułu kosztów najmu pojazdu zastępczego. Pozwany odmówił powodowi wypłaty odszkodowania za parkowanie uszkodzonego pojazdu oraz za wymianę uszkodzonego fotelika i koszty naprawy telefonu. Zamontowany w dniu zdarzenia w ww. pojeździe fotelik poszkodowany kupił za 849zł, a koszt naprawy telefonu wynosił 500zł.

Rynkowe stawki najmu samochodu klasy takiej jak pojazd uszkodzony (segment C albo miniVAN) w czasie kiedy doszło do szkody wynosiły od 160zł netto do 180zł netto za dobę, przy uwzględnieniu braku limitu kilometrów i braku wymagalności kaucji. Stawki za holowanie pojazdu uszkodzonego wynosiły od 300zł netto do 500zł netto przy płatności bezgotówkowej, plus dodatkowe opłaty w wysokości 50% stawki za utrudnienia przy załadunku i rozładunku albo w przypadku uruchomienia jednego koła dodatkowo 125,80zł netto. Rynkowe stawki za postój samochodu osobowego na parkingu w 2020 r. wynosiły od 20zł netto do 35zł netto za dobę (średnio 28,83zł netto).

Proces likwidacji szkody samochodu M. (...) zakończył się 10 kwietnia 2020 r. (7 dni po wypłaceniu odszkodowania z tytułu szkody całkowitej). Konieczny i niezbędny czas najmu pojazdu zastępczego i czas przechowywania uszkodzonego pojazdu na parkingu powoda powinien trwać nie dłużej niż 16 dni kalendarzowych.

Sąd Rejonowy zważył co następuje:

Zgodnie z art. 805§1 k.c. zawierając umowę ubezpieczenia ubezpieczyciel zobowiązuje się, w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa, spełnić określone świadczenie, w razie zajścia przewidzianego w umowie wypadku, a ubezpieczający zobowiązuje się zapłacić składkę. W umowie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony, przy czym jeżeli strony nie umówiły się inaczej, to umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia (art. 822 §1 i §2 k.c.). Na mocy art. 822 §4 k.c. uprawniony do odszkodowania w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczenia bezpośrednio od ubezpieczyciela.

Zgodnie z art. 436 §2 k.c. w razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody ich posiadacze mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych, czyli na zasadach określonych w art. 415 k.c., który stanowi, że kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia – jest to więc odpowiedzialność na zasadzie winy sprawcy szkody – za szkodę odpowiada osoba, której zawinione bezprawne zachowanie było źródłem powstania szkody. Pojęcie odszkodowania w prawie ubezpieczeniowym jest takie same jak w innych działach prawa cywilnego (porównaj wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2003 r. sygn. akt V CKN 1668/00 LEX nr 83827).

Stosownie do art. 361§2 k.c. naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono, jeżeli nic innego nie wynika z ustawy lub umowy. Szkoda ta obejmuje także celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty najmu pojazdu zastępczego, koszty transportu uszkodzonego pojazdu oraz koszty jego przechowywania.

Zgodnie z art. 362 k.c. jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza stopnia winy obu stron.

W sprawie Sad Rejonowy ustalił, że uzasadniony i celowy okres korzystania przez poszkodowanego z pojazdu zastępczego i przechowywania pojazdu uszkodzonego na parkingu powoda trwał 16 dni (tj. do 10 marca 2020 r.) oraz że uzgodnione przez powoda z poszkodowanym stawki rynkowe w kwocie 160zł netto za dobę za najem pojazdu zastępczego odpowiadającego klasie pojazdu uszkodzonego i stawka w kwocie 25zł netto za parkowanie pojazdu były stawka rynkowymi. Poszkodowany był informowany o możliwości najmu pojazdu zastępczego za niższą stawkę za pośrednictwem ubezpieczyciela, ale było to dopiero 2 kwietnia 2020 r., a odszkodowanie z tytułu szkody całkowitej zostało wypłacone następnego dnia, dlatego poszkodowany nie musiał skorzystać z oferty pozwanego i nie można mu z tego powodu zarzucić, że przyczynił się do zwiększenia szkody. Wobec tego zasługiwały na uwzględnienie roszczenia powoda o zasądzenie brakujących kosztów najmu pojazdu zastępczego w kwocie 2367,75zł i części kosztów przechowywania pojazdu uszkodzonego w kwocie 461,25zł.

Uzasadnione było również roszczenie powoda o zapłatę kwoty 800zł z tytułu holowania uszkodzonego pojazdu z utrudnieniem przy załadunku i rozładunku, ponieważ w pojeździe był uszkodzony układ jezdny (przednie koło), a żądana przez powoda kwota za tę usługę nie odbiega zbytnio od maksymalnych stawek rynkowych (781,99zł).

Nie było natomiast podstaw do uwzględnienia roszczenia powoda o zapłatę odszkodowania z tytułu kosztów wymiany fotelika dziecięcego oraz kosztów naprawy telefonu, ponieważ nie miały one związku ze szkodą, a także poszkodowany nie wykazał, że fotelik został uszkodzony, a z kolei do uszkodzenia telefonu (jeżeli w ogóle miało ono miejsce w trakcie zdarzenia na co nie ma dostatecznych dowodów poza twierdzeniami poszkodowanego) doszło z powodu jego niezabezpieczenia, pozostawienia na fotelu luzem, za co pozwany nie może odpowiadać. Powód nie udowodnił, że istniała konieczność wymiany fotelika dziecięcego, że w następstwie kolizji fotelik nie nadawał się do dalszej eksploatacji zgodnie z przeznaczeniem. W chwili kolizji w foteliku nie był przewożony pasażer zaś rozmiar uszkodzeń pojazdu nie wskazuje, że fotelik mógł zostać uszkodzony. Samo przekonanie poszkodowanego o konieczności wymiany fotelika oparte na bliżej nieokreślonych informacjach uzyskanych za pośrednictwem internetu nie jest wystarczającym dowodem wystąpienia szkody.

Wobec tego zasądzono od pozwanego na rzecz powoda 3629zł (2367,75zł najem + 461,25zł parkowanie + 800zł holowanie), z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 25 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty, bo od tego dnia pozwany opóźnia się ze spełnieniem świadczenia (art. 481§1 i 2 k.c.).

Ze względów Sad Rejonowy orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji.

O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 108§1 k.p.c. w związku z art. 100 k.p.c. i obciążono nimi strony w takim zakresie w jakim przegrały spór, tj. powoda w 27,10% i pozwanego w 72.90%. Po rozliczeniu kosztów (opłaty sądowej, wydatków na biegłego i kosztów zastępstwa procesowego) zasądzono od pozwanego na rzecz powoda 1281,60zł tytułem zwrotu kosztów powstępowania, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Apelację od powyższego wyroku złożył pozwany zaskarżając wyrok w pkt 1 co do kwoty 1082,40zł wraz z ustawowym odsetkami za opóźnienie od dnia 25 kwietnia 2020r. do dnia zapłaty oraz co do pkt 3 .

Zarzucił Sądowi Rejonowemu:

- naruszenie art. 362 kc w zw z art. 354 kc oraz art. 826 kc poprzez błędną wykładnię ,

- naruszenie art. 233 §1 kpc poprzez dowolną analizę materiału dowodowego sprawy.

W rezultacie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w pkt 1 także co do kwoty 1082,40zł wraz z ustawowym odsetkami za opóźnienie od dnia 25 kwietnia 2020r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów postępowania za I i II instancję na rzecz pozwanego.

W odpowiedzi na apelację powód wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania odwoławczego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja okazała się bezzasadna.

Z jednym wyjątkiem Sąd Rejonowy poczynił w sprawie ustalenia faktyczne, które miały oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym i nie budziły zastrzeżeń Sądu Okręgowego. Wspomniany wyjątek dotyczył przyjęcia, że w piśmie z 2 kwietnia 2020 r. pozwany poinformował poszkodowanego o możliwości zorganizowania pojazdu zastępczego oraz o akceptowanych przez siebie stawkach najmu takiego pojazdu. Takie ustalenie jest sprzeczne z treścią zebranego materiału.

Pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty powołał się na poinformowanie poszkodowanego pismem z 2 kwietnia 2020 r. o warunkach najmu pojazdu zastępczego i obowiązku minimalizacji szkody (k. 39). Do sprzeciwu dołączył też to pismo (k. 45-46), jednak nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających jego dostarczenie, czy choćby wysłanie poszkodowanemu w jakiejkolwiek formie (pocztą elektroniczna, pocztą tradycyjną, czy w inny sposób). Jednocześnie poszkodowany w swoich zeznaniach zaprzeczył otrzymaniu do pozwanego propozycji najmu pojazdu zastępczego a po okazaniu mu pisma z 2 kwietnia 2020 r. zeznał, że nie pamięta takiego pisma (k. 65).

Poszkodowany złożył zeznania w charakterze świadka. W okolicznościach sprawy nie miał motywu, aby zeznawać nieprawdę i narazić się na odpowiedzialność karną za składanie fałszywych zeznań. Dlatego jego zeznania należało uznać za godne zaufania. Tak też je ocenił Sąd Rejonowy a pozwany tej oceny w apelacji nie zakwestionował. W tej sytuacji ustalenie Sądu pierwszej instancji, że w piśmie z 2 kwietnia 2020 r. pozwany poinformował poszkodowanego o możliwości zorganizowania pojazdu zastępczego oraz o akceptowanych przez siebie stawkach najmu takiego pojazdu było wadliwe i Sąd Okręgowy je wyeliminował. Natomiast w pozostałej części Sąd zaakceptował ustalenia Sądu pierwszej instancji i na podstawie art. 382 k.p.c. przyjął je za własne.

Oczywiście bezzasadny był zarzut apelacyjny naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. Po pierwsze, odnosił się on do oceny wiadomości e-mail i opierał się na założeniu, że skoro pozwany przedłożył wydruk pisma, które było do niej dołączone, to była ona wysłana poszkodowanemu. Jest to założenie tak oczywiście fałszywe, że nie wymaga komentarza. Po drugie, wbrew treści omawianego zarzutu, Sąd Rejonowy nie przyjął, że pozwany nie informował skutecznie poszkodowanego o możliwości zorganizowania mu najmu pojazdu zastępczego. Przeciwnie Sąd ten przyjął, że poszkodowany został skutecznie poinformowany w tym zakresie (por. str. 4 uzasadnienia). Po trzecie, zgodnie z tym, co wyżej powiedziano, gdyby Sąd Rejonowy przyjął, że poszkodowany nie został skutecznie poinformowany w kwestii najmu, byłoby to ustalenie prawidłowe, bo zgodne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym.

Chybiony był też zarzut naruszenia prawa materialnego oparty na argumentacji, że powód jako pełnomocnik poszkodowanego i profesjonalista powinien był go poinformować, że pozwany udostępnia najem pojazdów zastępczych po niższej cenie. Przyjęcie takiej powinności można byłoby ewentualnie rozważać tylko w oparciu o treść umowy między poszkodowanym a powodem, w której wyniku poszkodowany udzielił powodowi pełnomocnictwa i tylko w przypadku zgłoszenia przez pozwanego odpowiednich twierdzeń i wniosków dowodowych co do tego w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji. To zaś nie miało miejsca. W konsekwencji twierdzenia apelującego w tym zakresie podlegały pominięciu jako spóźnione (art. 381 k.p.c.). Zauważyć jednak trzeba, że także w apelacji argumentacja pozwanego w tym przedmiocie nie opiera się na żadnych konkretnych twierdzeniach i dowodach tylko na ogólnikowych uwagach.

Sąd Okręgowy nie podziela poglądu, że co do zasady na poszkodowanym ciąży obowiązek skontaktowania się z zakładem ubezpieczeń w celu uzyskania informacji, czy może on zaproponować mu najem pojazdu zastępczego. Sąd przychyla się do dominującego w orzecznictwie stanowiska, że to na zakładzie ubezpieczeń ciąży powinność zaoferowania poszkodowanemu takiego najmu. Z dokonanych ustaleń wynikało, że pozwany takiej propozycji nie złożył.

Z tych przyczyn także zarzut apelacyjny naruszenia prawa materialnego był chybiony.

W konsekwencji powyższych rozważań Sąd Okresowy ocenił apelację jako bezzasadną, co prowadziło do jej oddalenia na podstawie art. 385 k.p.c.

O kosztach procesu Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Pozwany, jako przegrywający proces w drugiej instancji, był zobowiązany zwrócić powodowi poniesione przez niego koszty w postaci wynagrodzenia pełnomocnika procesowego.

SSO Anna Kulczewska-Garcia