Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Poznaniu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 maja 2024 r.

Sąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział II Cywilny Odwoławczy

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Ryszard Małecki

po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2024 r. w Poznaniu

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa (...) sp. z o. o. z siedzibą w P.

przeciwko Towarzystwu (...) SA z siedzibą w W.

o zapłatę

na skutek apelacji pozwanego

od wyroku Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu

z dnia 12 maja 2023 roku

sygn. akt I C 50/21

1.  zmienia zaskarżony wyrok w punktach I. i III. w ten sposób, że:

a)  w punkcie I. zasądzoną kwotę obniża do 270,60 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych i sześćdziesiąt groszy), oddalając powództwo co do należności głównej w pozostałej części,

b)  w punkcie III. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 917 zł z ustawowymi odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego wyroku stronie powodowej do dnia zapłaty;

2.  oddala apelację w pozostałym zakresie;

3.  zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 450 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym z ustawowymi odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od uprawomocnienia się niniejszego postanowienia o kosztach do dnia zapłaty.

Ryszard Małecki

UZASADNIENIE

Apelacja w zasadniczej części zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił stan faktyczny, w szczególności uwzględniając fakt poinformowania zgłaszającego szkodę przez pozwanego o możliwości zorganizowania pojazdu zastępczego.

Jeżeli chodzi o okres uzasadnionego najmu pojazdu zastępczego, Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Rejonowego, który ustalił, że uzasadniony okres najmu wyniósł w tym wypadku 22 dni. Ustalając uzasadniony okres najmu pojazdu zastępczego należy uwzględnić czas trwania postępowania likwidacyjnego od dnia zgłoszenia szkody do wypłaty odszkodowania plus okres 7 dni na nabycie pojazdu lub zaspokojenie w inny sposób potrzeby komunikacyjnej w tym zakresie – wyraźnie podkreślić należy, że nawet jeżeli poszkodowany nie nabędzie pojazdu nowego w miejsce zniszczonego, nadal uznać należy za uzasadnione jego prawo do dodatkowego okresu na zorganizowanie środka komunikacji po otrzymaniu odszkodowania.

Prawidłowo Sąd Rejonowy przyjął, że do zgłoszenia szkody winno dojść najpóźniej w dniu 11 lutego 2019 r. – w pierwszym dniu roboczym, stąd za usprawiedliwione należało uznać korzystanie przez poszkodowanego z pojazdu zastępczego zaoferowanego przez powoda do dnia 11 lutego 2019 r. Niewątpliwie w dniu wypadku poszkodowany potrzebował pojazdu zastępczego niezwłocznie i mógł przed zgłoszeniem szkody wynająć taki pojazd od powoda za stawkę u niego obowiązującą. Ten okres najmu (09.02.-11.02.2019 r.) należy uznać za usprawiedliwiony według stawki najmu obowiązującej u powoda – tj. 135,30 zł brutto za dobę.

Likwidacja szkody trwała w niniejszym wypadku 11 dni do dnia wydania decyzji, a 13 dni – do dnia wypłaty odszkodowania. Następnie poszkodowany miał 7 dni za zorganizowanie alternatywnego środka komunikacji.

Łączny uzasadniony okres najmu wynosił więc 22 dni, przy czym dwa pierwsze dni według stawki najmu obowiązującej u powoda. Natomiast od dnia zgłoszenia szkody, co winno nastąpić w dniu 11 lutego 2019 r. jako pozostającą w adekwatnym związku przyczynowym z wypadkiem należało przyjąć stawkę najmu ustaloną przez pozwanego, tj. 120 zł brutto.

Obowiązek ubezpieczonego minimalizowania szkody określony w art. 826 § 1 kc. oznacza, że w razie zaoferowania mu przez ubezpieczyciela sprawcy szkody zorganizowania usługi najmu pojazdu zastępczego wg stawek preferencyjnych (rozumianych jako całkowity koszt najmu – sumę stawki dziennej czynszu i innych usług), ma obowiązek przynajmniej zapoznać się z nią, porównując z innymi ofertami na rynku, chyba że w zakresie innych niż czynsz warunków najmu, jest ona dla niego mniej korzystna niż oferty dostępne na rynku. Jeżeli oferta ubezpieczyciela jest co najmniej równorzędna ofertom rynkowym, poszkodowany nie ma obowiązku z niej skorzystać, wówczas jednak musi liczyć się z wypłatą odszkodowania obejmującego koszt najmu pojazdu zastępczego nie wyższy niż koszt najmu oferowany przez ubezpieczyciela. Jeżeli z ustaleń faktycznych wynika, że poszkodowany w ogóle nie był taką ofertą zaineresowany, to nie może żądać odszkodowania w wysokości przekraczającej stawki zaproponowane przez ubezpieczyciela. Sąd Okręgowy stoi na stanowisku, że ubezpieczyciel nie ma obowiązku przedstawiania poszkodowanemu pełnej i szczegółowej oferty najmu pojazdu zastępczego w oparciu o umowy łączące go z podmiotami współpracującymi, jeżeli poszkodowany nie wykazuje zainteresowania najmem pojazdu zastępczego. Ubezpieczyciel ma obowiązek zaoferować zorganizowanie najmu pojazdu zastępczego, a poszkodowany winien propozycję ubezpieczyciela zweryfikować.

W niniejszym wypadku bezspornym było, że przy zgłoszeniu szkody pozwany zaoferował zgłaszającemu szkodę zorganizowanie najmu pojazdu zastępczego i podał akceptowane przez niego stawki takiego najmu, jeżeli poszkodowany by z jego oferty nie skorzystał. Poszkodowany po uzyskaniu od pozwanego informacji o możliwości zorganizowania najmu pojazdu zastępczego, winien podjąć próbę ustalenia warunków najmu za pośrednictwem pozwanego i dopiero w razie ustalenia, że warunki te są dla niego obiektywnie mniej korzystne niż oferta rynkowa albo wiążą się niedogodnościami (np. z uwagi na brak pojazdu z danego segmentu lub niekorzystne warunki podstawienia i odebrania pojazdu), mógł zawrzeć umowę na wolnym rynku. W sytuacji gdy poszkodowany nawet nie podejmie próby weryfikacji rzetelności oferty ubezpieczyciela, nie może w procesie podnosić zarzutu, że oferta nie była odpowiednia – to na nim w związku z tym spoczywa ciężar dowodu, że oferta najmu ubezpieczyciela miała charakter pozorny. Tej okoliczności powód nie wykazał.

W tej sytuacji należało uznać, że poszkodowany nie zrealizował obowiązku dążenia do minimalizacji szkody, a co za tym idzie koszt najmu po złożeniu oferty przez pozwanego, przekraczający stawki podmiotów współpracujących z pozwanym należało uznać za niepozostający w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem ubezpieczeniowym.

W konsekwencji za okres 2 dni przed zgłoszeniem szkody poszkodowanemu należy się zwrot kosztów najmu według stawki powoda, tj. 270,60 zł brutto, a za kolejne 20 dni według stawki wskazanej przez pozwanego tj. 120 zł brutto. Łączna kwota należnego odszkodowania z tego tytułu winna wynieść 2.670,60 zł. Pozwany zaspokoił roszczenie powoda do kwoty 2.400 zł, pozostało do zapłaty 270,60 zł.

W tym stanie rzeczy należało na podstawie art. 386 § 1 kpc. zmienić zaskarżony wyrok i obniżyć zasądzoną kwotę główną do 270,60 zł, oddalając dalej idące roszczenie powoda w tej części. W pozostałym zakresie apelacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 kpc.

Koszty procesu w I instancji oraz w instancji odwoławczej obciążały powoda w całości na podstawie art. 100 zd. 2 kpc. Pozwany uległ powodowi w obu instancjach nieznacznie (w 7 % w I instancji i w 11% w II instancji). Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego wynikała z § 2 pkt 3 (w II instancji w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r.

Ryszard Małecki