Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Poznaniu

POSTANOWIENIE

Dnia 21 września 2023 r.

Sąd Okręgowy w Poznaniu II Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:

Przewodniczący sędzia Agnieszka Śliwa

Sędziowie Maria Antecka

Ewa Blumczyńska

po rozpoznaniu 21 września 2023 r. w Poznaniu

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z wniosku P. Ś.

przy udziale J. F. i E. F.

o wpis roszczenia o przeniesienie własności nieruchomości

na skutek apelacji uczestników postępowania

od postanowienia Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu

z 20 lipca 2022 r.

dz. kw.(...)

KW (...)

postanawia:

oddalić apelację.

Maria Antecka Agnieszka Śliwa Ewa Blumczyńska

UZASADNIENIE

Wnioskiem z 28 stycznia 2022 r. P. Ś. domagał się dokonania wpisu w księdze wieczystej (...) roszczenia o przeniesienia własności nieruchomości objętej tą księgą na podstawie dołączonej do wniosku umowy przedwstępnej z 13 lipca 2020 r., którą sporządzono w formie aktu notarialnego przed notariusz A. B. (Repertorium A nr (...)).

Pismem z 12 kwietnia 2022 roku uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie wniosku.

4 maja 2022 roku referendarz sądowy dokonał wpisu zgodnie z wnioskiem.

Uczestnicy postępowania złożyli w terminie skargę na powyższe orzeczenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 20 lipca 2022 r. Sąd Rejonowy Poznań – Stare Miasto w Poznaniu:

1.  utrzymał w mocy wpis z 4 maja 2022 roku w dziale III księgi wieczystej (...) poz. 1, dokonany na wniosek nr dz.kw. (...),

2.  kosztami postępowania obciążył wnioskodawcę i uczestników postępowania w zakresie poniesionym.

Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wnieśli uczestnicy postępowania, zaskarżając przedmiotowe postanowienie w całości, zarzucając:

1.  naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 16 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 2 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece w zw. z art. 389 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 89 k.c. w zw. z art. 116 § 2 k.c., poprzez uznanie, iż wniosek o wpis zasługiwał na uwzględnienie, albowiem jego złożenie nastąpiło 28 stycznia 2022 r. (to jest w ciągu roku od 30 lipca 2021 r., stanowiącego ostateczny termin na zawarcie umowy przyrzeczonej), w sytuacji gdy w rzeczywistości wraz z upływem 30 lipca 2021 r. wygasło roszczenie wnioskodawcy o przeniesienie własności, a tym samym złożenie wniosku 28 stycznia 2022 r. nastąpiło po upływie terminu na wpis tego roszczenia do księgi wieczystej;

2.  naruszenie przepisu prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię, tj. art. 108 § 1 i 2 ustawy z 14 lutego 1991 roku - Prawo o notariacie, polegające na przyjęciu, iż faktyczne dokonanie (w niniejszej sprawie przez P. Ś.) wpłaty środków pieniężnych na rachunek depozytowy notariusza jest równoznaczne z dokonaniem złożenia środków na przechowanie, w sytuacji gdy w rzeczywistości dokonanie czynności notarialnej, w postaci przyjęcia pieniędzy na przechowanie, w trybie objętego zarzutem przepisu, następuje z chwilą sporządzenia przez notariusza protokołu przyjęcia depozytu, nie zaś faktycznego dokonania wpłaty środków na rachunek depozytowy;

3.  naruszenie przepisu postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 626 ⁹ § 1 k.p.c., poprzez przyjęcie, iż wniosek o dokonanie wpisu roszczenia o przeniesienie zasługiwał na uwzględnienie, w sytuacji gdy w rzeczywistości wniosek zasługiwał na oddalenie, a to wobec wystąpienia przeszkody w postaci ustania stosunku prawnego, na którym wnioskodawca oparł swój wniosek o dokonanie wpisu;

4.  naruszenie przepisu postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia - tj. art. 32 ust. 2 u.k.w.h. i art. 5 k.c., poprzez przyjęcie, iż wniosek o dokonanie wpisu roszczenia zasługiwał na uwzględnienie, albowiem wnioskodawca legitymuje się umową przedwstępną sprzedaży nieruchomości sporządzoną z dochowaniem formy szczególnej (akt notarialny), w sytuacji gdy w rzeczywistości:

1)  wnioskodawcy nie przysługuje roszczenie o przeniesienie własności (zarówno w dacie złożenia wniosku, jak i w dacie orzekania), albowiem umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości tworzy roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej nie zaś roszczenie o przeniesienie własności, albowiem roszczenie o przeniesienie własności powstaje dopiero z chwilą zawarcia umowy przyrzeczonej, a przedwstępna umowa sprzedaży powoduje powstanie wyłącznie przyszłego roszczenia o przeniesienie własności, które to roszczenie zgodnie z przepisem art. 16 ust. 2 pkt 2 u.k.w.h. może zostać ujawnione w księdze wieczystej ewentualnie jako roszczenie przyszłe;

2)  wnioskodawca nie złożył do wniosku dokumentu zawierającego oświadczenie woli właścicieli - uczestników postępowania, obejmujące zgodę na wpis roszczenia o przeniesienie własności, w szczególności takiego oświadczenia nie wyraża umowa przedwstępna sprzedaży z 13 lipca 2020 r. zawarta w formie aktu notarialnego repertorium A numer (...), zaś dokonanie wpisu mogło nastąpić wyłącznie w przypadku złożenia przez wnioskodawcę dokumentu zawierającego takie oświadczenie woli właścicieli (uczestników postępowania) o wyrażeniu zgody o wpis roszczenia;

3)  ewentualna domniemana zgoda właścicieli nieruchomości, będących uczestnikami postępowania, wynikająca z czynności prawnej (tj. wyrażonej w dokumencie, o którym stanowi przepis art. 32 ust. 2 zd. 1 u.k.w.h.) umowy przedwstępnej sprzedaży nieruchomości (to jest w sytuacji, gdy brak jest odrębnego oświadczenia expressis verbis o wyrażeniu zgody na ujawnienie roszczenia w księdze wieczystej) nie może być interpretowana w sposób rozszerzający, a wyłącznie w graniach terminu na zawarcie umowy przyrzeczonej;

4)  prawidłowa wykładnia przepisu art. 32 ust. 2 zd. 1. u.k.w.h. prowadzi do wniosku, iż odrębna (to jest wyrażona expressis verbis) zgoda właścicieli nieruchomości objętej księgą wieczystą na ujawnienie roszczenia osoby trzeciej w księdze wieczystej stanowi warunek sine qua non na dokonanie ujawnienia tegoż roszczenia w księdze wieczystej także w przypadku, gdy podstawą wpisu jest dokument, z którego wynika powstanie danego roszczenia;

5.  naruszenie przepisu postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia - tj. art. 327 ¹ § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w zw. z art. 516 k.p.c., poprzez brak ustosunkowania się przez Sąd meriti do wszystkich zarzutów stawianych przez uczestników postępowania wpisowi (orzeczeniu referendarza sądowego), wyrażonych w treści skargi, w szczególności w odniesieniu do braku możliwości złożenia wniosku o wpis roszczenia po ustalonym w umowie przedwstępnej terminem zawarcia umowy przyrzeczonej;

a w konsekwencji:

6.  naruszenie przepisu postępowania, mające wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia - tj. art. 626 ⁹ w zw. z art. 518 ¹ § 3 k.p.c., poprzez utrzymanie zaskarżonego wpisu referendarza sądowego w księdze wieczystej, w sytuacji gdy:

1)  złożenie wniosku przez wnioskodawcę o dokonanie wpisu w księdze wieczystej roszczenia o przeniesienie własności nastąpiło 28 stycznia 2022 r., a więc po dniu 30 lipca 2021 r. (ostatecznym terminie zawarcia przyrzeczonej umowy sprzedaży nieruchomości),

2)  uprawnienia wnioskodawcy z umowy przedwstępnej z 13 lipca 2020 r. wygasły wskutek złożonego przez uczestników postępowania skutecznego jednostronnego prawnokształtującego oświadczenia o odstąpieniu od umowy przedwstępnej (między innymi wobec niedochowania przez wnioskodawcę terminu do dokonania wpłaty reszty ceny na depozyt notarialny),

3)  z treści dokumentów znajdujących się w aktach księgi wieczystej nie wynika, aby wnioskodawca został uprawniony przez uczestników postępowania (jako właścicieli nieruchomości) do złożenia wniosku o wpis roszczenia o przeniesienie własności, jak również, aby takie roszczenie mu przysługiwało,

a tym samym Sąd meriti rozpoznając skargę na wpis [orzeczenie] referendarza sądowego winien uchylić wpis oraz oddalić wniosek, albowiem wniosek wnioskodawcy o dokonanie wpisu w księdze wieczystej roszczenia o przeniesienie własności nie zasługiwał na uwzględnienie i powinien zostać oddalony na podstawie przepisu art. 626 ⁹ k.p.c.

Mając powyższe na względzie apelujący wnieśli o:

a)  zmianę w całości zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji poprzez:

- uchylenie w całości zaskarżonego wpisu (orzeczenia referendarza sądowego) w księdze wieczystej i oddalenie wniosku o wpis w całości;

- obciążenie wnioskodawcy kosztami postępowania wieczystoksięgowego w całości i z tego tytułu zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestników postępowania solidarnie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, w tym kwoty 17 zł z tytułu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

b)  zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestników postępowania zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie liczonych od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty;

ewentualnie:

c)  uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Poznań - Stare Miasto w Poznaniu do ponownego rozpoznania, z pozostawieniem temuż Sądowi I instancji rozstrzygnięcia co do kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja okazała się niezasadna.

Zarzutu naruszenia art. 327 ¹ § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 516 k.p.c. nie zasługiwał na uwzględnienie. Uchybienie przez sąd pierwszej instancji stosowanemu w postepowaniu nieprocesowym z mocy art. 13§2 k.p.c. odpowiednio przepisowi art. 327 ¹ k.p.c. zachodziłoby tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie posiadałoby wszystkich koniecznych elementów, bądź zawierało braki w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i oceny prawnej tak znaczne, że sfera motywacyjna orzeczenia pozostawałaby nieujawniona bądź ujawniona w sposób uniemożliwiający poddanie jej ocenie instancyjnej. Powyższe nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie. Stwierdzić trzeba, że Sąd I instancji przedstawił podstawę prawną orzeczenia, jak również podał powody, dla których nie uwzględnił zarzutów skargi na orzeczenie referendarza sądowego, co sprawia, że zaskarżone postanowienie poddaje się kontroli instancyjnej.

Zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w wypadkach przewidzianych w przepisach ustawowych w księdze wieczystej, poza prawami rzeczowymi, mogą być ujawnione prawa osobiste i roszczenia. Ustęp 2 tego przepisu wskazuje, że w szczególności mogą być ujawniane:

1) prawo najmu lub dzierżawy, prawo odkupu lub pierwokupu, prawo dożywocia;

2) roszczenie o przeniesienie własności nieruchomości lub użytkowania wieczystego albo o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego; dotyczy to także roszczeń przyszłych;

3) roszczenie wynikające z określenia zarządu lub sposobu korzystania z nieruchomości przez współwłaścicieli lub wieczystych użytkowników;

4) roszczenie współwłaścicieli wyłączające uprawnienie do zniesienia współwłasności;

5) wierzytelności banku hipotecznego zabezpieczone hipoteką;

6) prawo z umowy timeshare, o którym mowa w ustawie z dnia 16 września 2011 r. o timeshare (Dz.U. poz. 1370).

W doktrynie wskazuje się, że wynikające z umowy przedwstępnej roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej oraz wskazane w art. 16 ust. 2 pkt 2 u.k.w.h. roszczenie o przeniesienie własności nieruchomości (użytkowania wieczystego, o ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego) nie są tożsame, dlatego też roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej nie podlega – jako takie – wpisowi do księgi wieczystej; może ono zostać ujawnione natomiast jako przyszłe roszczenie o przeniesienie własności nieruchomości (szerzej na ten temat zob. E. Gniewek, Księgi wieczyste. Art. 1-58 ² u.k.w.h. Art. 626 ¹-626 ¹³ k.p.c. Komentarz, Warszawa 2018, nadto m.in. M. Gutowski (red.), Kodeks cywilny. Tom II. Komentarz. Art. 353–626. Wyd. 3, Warszawa 2022).

Jak słusznie zauważano jednak w Komentarzu do kodeksu cywilnego pod red. prof. dr hab. Konrada Osajdy i dr Witolda Borysiaka (K. Osajda (red. serii), W. Borysiak (red. tomu), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 31, Warszawa 2023), przedstawiona kwalifikacja – choć poprawna z dogmatycznego punktu widzenia – jest jednak mało zadowalająca i użyteczna dla wierzyciela, który uzyskał wpis roszczenia do księgi wieczystej. Gdyby bowiem traktować takie roszczenie jako przyszłe, to warunkiem udzielenia wierzycielowi ochrony prawnej byłoby uprzednie (w stosunku do dokonania rozporządzenia niekorzystnego dla wierzyciela) zawarcie umowy przyrzeczonej lub uzyskanie (i uprawomocnienie się) orzeczenia uwzględniającego powództwo o stwierdzenie obowiązku złożenia oświadczenia woli o oznaczonej treści (art. 64 k.c. i art. 1047 k.p.c.). Oba warunki są trudne lub wręcz niemożliwe do spełnienia, skoro dłużnik z umowy przedwstępnej zbył nieruchomość (przedmiot umowy przyrzeczonej). Celem zapewnienia wierzycielowi rzeczywistej ochrony, należy wynikające z umowy przedwstępnej (sprzedaży nieruchomości) roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej interpretować w sposób rozszerzający, a w efekcie wywodzić z niego w pośredni sposób roszczenie o przeniesienie własności nieruchomości. W efekcie, roszczenie z umowy przedwstępnej nie jest roszczeniem przyszłym, o którym mowa w art. 16 ust. 2 pkt 2 zd. 2 u.k.w.h., lecz roszczeniem istniejącym, którego realizacja może nastąpić w przyszłości. Podlega ono ujawnieniu na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 2 zd. 1 u.k.w.h.

Stanowisko takie, które Sąd Okręgowy podziela, wynika także z orzecznictwa Sądu Najwyższego. W wyroku z 13 lipca 2005 r. w sprawie o sygn. akt I CK 28/05 Sąd Najwyższy stwierdził, że notarialna umowa przedwstępna sprzedaży nieruchomości stwarza roszczenie o zawarcie umowy sprzedaży (art. 390 § 2 k.c.) oraz roszczenie o przeniesienie własności wynikające z tej umowy. Roszczenie o przeniesienie własności z umowy przedwstępnej nie jest roszczeniem przyszłym, lecz roszczeniem istniejącym, którego realizacja może nastąpić w przyszłości. Podlega ono ujawnieniu w księdze wieczystej na postawie art. 16 ust. 2 pkt 2 zd. 1 u.k.w.h. Przez ujawnienie w księdze wieczystej roszczenie to, na podstawie art. 17 u.k.w.h., uzyskuje rozszerzoną skuteczność względem praw nabytych przez czynność prawną po jego ujawnieniu, przekształcając się z roszczenia przeciwko oznaczonej osobie (zobowiązanej z umowy przedwstępnej) w roszczenie przeciwko każdoczesnemu właścicielowi nieruchomości (zob. też postanowienie Sądu Najwyższego z 8 listopada 2007 r. III CSK 198/07).

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba, że umowa przedwstępna sprzedaży z 13 lipca 2020 r. stwarzała dla wnioskodawcy roszczenie o zawarcie umowy sprzedaży i o przeniesienie własności nieruchomości. To ostatnie podlegało ujawnieniu w księdze wieczystej. Tym samym zarzuty apelacji w tym zakresie okazały się nieuzasadnione.

W konsekwencji nie mógł zostać też uwzględniony zarzut braku zgody zbywców na wpis do księgi wieczystej roszczenia przyszłego o przeniesienie własności, wymaganej art. 32 ust. 2 u.k.w.h. Skoro bowiem – jak wyjaśniono powyżej - z umowy przedwstępnej wynika nie tylko roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej, ale i roszczenie o przeniesienie własności, to do dokonania spornego wpisu wystarczający jest dokument w postaci aktu notarialnego umowy przedwstępnej – zgodnie z art. 31 ust. 1 u.k.w.h. Dokument ten został złożony wraz z wnioskiem.

Rację ma przy tym Sąd Rejonowy, że podstawy wpisu z art. 31 ust. 1 i art. 32 ust. 2 u.k.w.h. mają charakter alternatywny. Pierwszą podstawą jest dokument, z którego wynika powstanie danego roszczenia, w szczególności taki, który obejmuje czynność prawną prowadzącą do jego powstania, sporządzony w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym, chyba że ustawa wymaga innej formy (art. 31 ust. 1 u.k.w.h.). Jeżeli podstawą wpisu jest dokument sporządzony w odpowiedniej formie, nie jest wymagana odrębnie sformułowana zgoda na dokonanie ujawnienia. Drugą podstawą jest dokument, o którym mowa w art. 32 ust. 2 zd. 1 u.k.w.h., obejmujący oświadczenie woli właściciela o ustanowieniu danego prawa albo zgodę na wpis roszczenia. W przypadku oparcia wpisu na zgodzie właściciela sąd nie bada czy roszczenie istnieje. Art. 32 ust. 2 zd. 1 u.k.w.h. łagodzi wymogi wpisu roszczenia określone w art. 31 ust. 1 tej ustawy, ale nie wprowadza dodatkowego wymogu zgody w wypadku, gdy podstawą wpisu roszczenia jest dokument, z którego wynika powstanie danego roszczenia, spełniający warunki określone w tym przepisie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 4 kwietnia 2014 r., II CSK 377/13).

Powyższe wyraźnie wskazuje, że w niniejszej sprawie nie zachodziła konieczność wyrażania dodatkowej zgody przez uczestników postępowania, skoro z aktu notarialnego umowy przedwstępnej sprzedaży wprost wynika roszczenie wnioskodawcy o przeniesienie własności.

Bezzasadne są zarzuty związane z zagadnieniem wygaśnięcia roszczenia z powodu skutecznego odstąpienia uczestników postępowania od umowy, wobec (w ich ocenie) niespełnienia warunku z niej wynikającego, tj. brak złożenia do depozytu notarialnego w terminie ceny. Kwestia ta nie ma bowiem znaczenia w niniejszym postępowaniu, albowiem sąd wieczystoksięgowy nie bada skuteczności oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Tym samym niedopuszczalne jest rozstrzyganie w tym postępowaniu kiedy faktycznie doszło do złożenia do depozytu notarialnego kwoty odpowiadającej cenie, z czym związany był zarzut naruszenia art. 108 prawa o notariacie.

Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z 4 kwietnia 2014 r. w sprawie II CSK 377/13, kognicja sądu wieczystoksięgowego określona w art. 626 ⁸ § 2 k.p.c. nie ma co prawda charakteru formalnego i czynność prawna stanowiąca podstawę wpisu powinna być badana nie tylko pod kątem formalnym, ale również pod względem jej skuteczności materialnej. W postępowaniu wieczystoksięgowym nie mogą być jednak rozstrzygane spory ani w charakterze przesłanki, ani samego rozstrzygnięcia, nie mogą być także dokonywane ustalenia, że uwzględnienie wniosku prowadzi do niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. W wypadku istnienia wątpliwości, które nie mogą być usunięte za pomocą środków dowodowych wskazanych w art. 626 ⁸ § 2 k.p.c., roszczenie podlega wpisowi, zaś kwestia jego istnienia lub wygaśnięcia może być rozstrzygnięta na drodze procesu.

Dla dokonania wpisu roszczenia o przeniesienie własności decydujące znaczenie ma zatem dokument stwierdzający dokonanie czynności prawnej mającej stanowić jego podstawę i jeżeli jego treść i forma nie nasuwają wątpliwości, sąd jest obowiązany uwzględnić wniosek o dokonanie wpisu. Tego obowiązku nie uchyla zarzut wygaśnięcia roszczenia wskutek złożenia przez sprzedawcę oświadczenia o odstąpieniu od umowy, skoro wykracza poza ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego badanie skuteczności tego oświadczenia. Sąd wieczystoksięgowy nie bada więc skuteczności oświadczenia o odstąpieniu od umowy i nie jest obowiązany do uwzględnienia tego oświadczenia jako przeszkody dla dokonania wpisu. W ramach postępowania o wpis nie jest bowiem dopuszczalne przeprowadzenie dowodów innych, niż określone w art. 626 ⁸ k.p.c. a prawidłowe rozstrzygnięcie sporu o skuteczność odstąpienia od umowy wymaga szerszego zakresu postępowania dowodowego (zob. ww. postanowienie w sprawie II CSK 377/13).

Skarżący zarzucają nadto, że umowa przyrzeczona miała być zawarta do 30 lipca 2021 r., a wniosek o wpis roszczenia został złożony 28 stycznia 2022 r., a zatem po upływie tego terminu, co miałoby wykluczać jego uwzględnienie. Nie można jednak pominąć, że zgodnie z treścią art. 390 § 2 i 3 k.p.c. gdy umowa przedwstępna (tak jak w niniejszej sprawie) czyni zadość wymaganiom, od których zależy ważność umowy przyrzeczonej, w szczególności wymaganiom co do formy, strona uprawniona może dochodzić zawarcia umowy przyrzeczonej, przy czym roszczenia z umowy przedwstępnej przedawniają się z upływem roku od dnia, w którym umowa przyrzeczona miała być zawarta. Z przepisów tych zatem wynika, że roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej nie wygasa wraz z upływem terminu określonego na jej zawarcie. Upływ terminu czyni natomiast roszczenie to wymagalnym (zob. E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 11, Warszawa 2023).

Przede wszystkim jednak, ograniczona kognicja sądu wieczystoksięgowego wyklucza także badanie, czy podlegające wpisowi roszczenie wygasło na skutek zdarzeń, które miały miejsce po jego powstaniu. Mając na względzie ową ograniczoną kognicję, również spór dotyczący ewentualnego przedawnienia roszczenia, podlegającego ujawnieniu w księdze wieczystej, nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu wieczystoksięgowym (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 grudnia 2021 r., IV CSKP 269/21, postanowienie Sądu Najwyższego z 8 listopada 2007 r. III CSK 198/07).

Na zakończenie, w związku ze wskazaniem przez apelujących art. 5 k.c. trzeba wyjaśnić, że ze względu na ograniczony formalny zakres postępowania wieczystoksięgowego zasadność wpisów do księgi wieczystej nie podlega badaniu z punktu widzenia zasad współżycia społecznego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 14 czerwca 2017 r. IV CSK 657/16, z 17 stycznia 2013 r. III CSK 75/12).

Podsumowując, podniesione w apelacji zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego z przyczyn omówionych powyżej, okazały się nietrafne.

Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oddalił apelacją.

Maria Antecka Agnieszka Śliwa Ewa Blumczyńska