Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Poznaniu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 19 lutego 2025 r.

Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy

w składzie:

Przewodnicząca: sędzia Alina Szymanowska

po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. w Poznaniu

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa (...) Spółka Akcyjna z siedzibą we W.

przeciwko Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W.

o zapłatę

na skutek apelacji wniesionej przez pozwanego

od wyroku Sądu Rejonowego w Gostyniu

z dnia 17 lipca 2024 r.

sygn. akt I C 386/21

I.  oddala apelację;

II.  zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 450 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia o kosztach procesu do dnia zapłaty.

Alina Szymanowska

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 15 czerwca 2021 r. (data nadania) (...) S.A. z siedzibą we W. wniósł o zasądzenie od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. z siedzibą w W. kwoty 5.001 zł, stanowiącą część należnego od pozwanego odszkodowania, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 15 września 2017 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wskazano, że P. T. jest właścicielem gospodarstwa rolnego znajdującego się w miejscowości (...). P. T. zawarł z pozwanym umowę obowiązkowego ubezpieczenia budynków w gospodarstwie rolnym – nr polisy (...). Budynki poszkodowanego zostały ubezpieczone według wartości rzeczywistej na sumę ubezpieczenia w wysokości 421.000 zł tj. budynek mieszkalny 301.000 zł, chlewnia 20.000 zł oraz stodołą 100.000 zł. W dniu 11 sierpnia 2017 r. w wyniku porywistego wiatru ubezpieczone budynku uległy uszkodzeniu – w budynku mieszkalnym doszło do uszkodzenia pokrycia dachowego oraz stolarki otworowej, a w stodole uszkodzone zostało pokrycie dachowe. Poszkodowany zgłosił szkodę pozwanemu, który uznał swoją odpowiedzialność i po przeprowadzeniu postępowania likwidacyjnego wypłacił odszkodowanie w kwocie 5.364,10 zł. Przyznana suma odszkodowania uniemożliwiała jednak przeprowadzenie wszystkich napraw w celu przywrócenia budynków do stanu sprzed szkody. Pozwany po złożeniu reklamacji dopłacił tytułem odszkodowania kwotę 2.742 zł, która jednak nie stanowiła pełnej sumy należnego odszkodowania. Podniesiono, że odszkodowanie zostało nieprawidłowo ustalone i pomniejszone o wartość zużycia technicznego budynków, a zatem wypłacona kwota odszkodowania jest nieadekwatna do poniesionych szkód. Według kalkulacji powoda wynika, że łączny koszt remontu uszkodzonych budynków wynosi 18.698,84 zł. Wskazano również, że w dniu 6 maja 2021 r. poszkodowany przelał na rzecz powoda wszelkie roszczenia przeciwko pozwanemu, a wynikające z polisy nr (...).

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu pozwany zakwestionował swoją odpowiedzialność co do wysokości. Podał, że wypłacił łącznie 8.088,10 zł odszkodowania, w tym 6.953,92 zł z tytułu szkody budynku stodoły oraz 1 134,18 zł z tytułu szkody budynku mieszkalnego.

W piśmie z dnia 23 września 2022 r. powód sprecyzował żądanie pozwu wskazując, że na dochodzoną pozwem kwotę składają się roszczeni o odszkodowanie za szkodę na budynku mieszkalnym w kwocie 2.200 zł oraz odszkodowanie za szkodę na stodole w kwocie 2 800 zł.

W wyroku z 17 lipca 2024 roku Sąd Rejonowy w Gostyniu:

1.  zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2.940,17 zł (dwa tysiące dziewięćset czterdzieści złotych siedemnaście groszy) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14 września 2017 r. do dnia zapłaty.

2.  w pozostałym zakresie powództwo oddalił.

3.  kosztami postepowania obciążył pozwanego w 59%, a powoda w 41% pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu.

Apelację od wyroku złożyła strona pozwana, zaskarżając go w części - ponad kwotę 551,97 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 września 2017 r. do dnia zapłaty, tj. co do kwoty 2.388,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 września 2017 r. do dnia zapłaty oraz w całości co do pkt. 3 wyroku.

Pozwana zarzuciła zaskarżonemu w tym zakresie orzeczeniu naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 68, art. 69 oraz art. 70 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku, o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (dalej, jako u.o.o.), w zw. z art 361
i art. 824 ¹ § 1 k.c., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przy wysokości szkody nie należy uwzględniać zużycia budynków, co w konsekwencji doprowadziło do zasądzenia na rzecz powoda odszkodowania w zawyżonej wysokości w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie istniały podstawy do uwzględnienia zużycia technicznego budynków: stodoły i budynku mieszkalnego (tj. obniżenia kosztów odbudowy o procentowy stopień technicznego zużycia - od budowy do dnia powstania odpowiedzialności), a nadto iż uwzględnienia zużycia technicznego tak od wartości materiałów, jak i robocizny i pracy sprzętu.

Mając to na uwadze apelująca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa ponad kwotę 551,97 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dn. 14 września 2017 r. do dnia zapłaty, tj. co do kwoty 2.388,20 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 14 września 2017 r. do dnia zapłaty, zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu w I instancji według norm przepisanych oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania w II instancji według norm przepisanych.

W odpowiedzi na apelację powód wniósł o jej oddalenie w całości jako oczywiście bezzasadnej oraz zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów postępowania apelacyjnego według norm przepisanych, z uwzględnieniem ustawowych odsetek za opóźnienie za czas od uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja okazała się bezzasadna.

Sąd Okręgowy podziela ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji i w całości przyjmuje je za własne. Sąd Rejonowy poczynił przytoczone ustalenia opierając się na należycie przeanalizowanym i ocenionym zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego materiale dowodowym, którego żadna ze stron nie kwestionowała. Sąd Okręgowy podziela również rozważania prawne przytoczone przez Sąd I instancji i przyjmuje je za własne, ponowne ich przytoczenie nie jest konieczne.

W sprawie sporne pozostaje istnienie przesłanek materialnoprawych uzasadniających uwzględnienie powództwa w zakresie określonym przez Sąd Rejonowy. Jak wynika z treści apelacji okolicznością sporną między stronami procesu pozostaje brak uwzględnienia przez sąd zużycia technicznego budynków objętych ubezpieczeniem to jest zużycia od dnia powstania do dnia objęcia ubezpieczeniem tych budynków (powstania odpowiedzialności) i jednocześnie faktycznego zużycia od dnia powstania odpowiedzialności do dnia szkody.

W tym zakresie apelujący sformułował zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 68, art. 69 oraz art. 70 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku, o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, w zw. z art 361 k.c. i art. 824 ¹ § 1 k.c., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przy wysokości szkody nie należy uwzględniać zużycia budynków, co w konsekwencji doprowadziło do zasądzenia na rzecz powoda odszkodowania w zawyżonej wysokości w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie istniały podstawy do uwzględnienia zużycia technicznego budynków: stodoły i budynku mieszkalnego (tj. obniżenia kosztów odbudowy o procentowy stopień technicznego zużycia - od budowy do dnia powstania odpowiedzialności), a nadto iż uwzględnienia zużycia technicznego tak od wartości materiałów, jak i robocizny i pracy sprzętu.

Jak słusznie zauważa apelujący należne powodowi odszkodowanie zostało ustalone w oparciu o metodę szacunkowo/kosztorysową i taki sposób ustalenia szkody nie jest przez pozwanego kwestionowany, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostają zatem rozważania co do faktycznych kosztów naprawy budynków.

Niezasadny okazał się sformułowany w apelacji zarzut naruszenia prawa materialnego w szczególności powołanego art. 68 ustawy przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przy wysokości szkody nie należy uwzględniać zużycia budynków. Przyjęta przez Sąd Rejonowy wykładnia wskazanej normy zasługuje na aprobatę. Niewątpliwie zużycie budynku wynika z okresu jego użytkowania oraz trwałości obiektów wyrażonej w latach na podstawie norm zużycia budynków. Nieuzasadnione jest jednak twierdzenie, że ustalenie należnego poszkodowanemu odszkodowania winno nastąpić z uwzględnieniem zarówno stopnia zużycia budynku według stanu na dzień zawarcia umowy jak i również zużycia budynku od dnia rozpoczęcia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń do dnia powstania szkody. Prawidłowa wykładnia art. 68 ust 1 pkt. 2 ustawy w/w, także przy uwzględnieniu treści art. 67 ust 1 pkt ustawy oraz art. 69 i 70 w/w ustawy nie może prowadzić do takiego wniosku. Wskazany przepis stanowi bowiem rzeczywiście o uwzględnieniu faktycznego zużycia budynku, ale tylko od dnia rozpoczęcia odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń do dnia powstania szkody i nie może stanowić podstawy do obniżenia wysokości wypłaconego odszkodowania z uwagi na faktyczny stopień zużycia budynków, który został uwzględniony przy ustaleniu sumy ubezpieczenia.

Słusznie Sąd Rejonowy wskazał, że ubezpieczone budynki nie były budynkami nowymi. W związku z powyższym ich wartość została określona w umowie już z uwzględnieniem właśnie stopnia zużycia.

W konsekwencji pozbawiony podstaw jest również zarzut naruszenia prawa materialnego art. 361 k.c. oraz art. 824 ¹ § 1 k.c.

Reasumując należy stwierdzić, że orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu. Sąd odwoławczy nie podziela argumentów przytoczonych przez apelującego i nie dopatrzył się podstaw do obniżenia zasądzonej kwoty choćby w części.

Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną na podstawie art. 385 k.p.c.

Kosztami procesu w instancji odwoławczej został obciążony pozwany, ze względu na wynik postępowania, na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. Wynagrodzenie pełnomocnika powoda - adwokata podlegające zasądzeniu na rzecz powoda wynosi 450 zł i wynika z § 2 pkt 3 i § 10 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

Alina Szymanowska