Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Poznaniu

Formularz UK 1

Sygnatura akt

III K 285/25

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1.  USTALENIE FAKTÓW

1.1.  Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.1.1.

M. W.

W dniu 09 września 2022 roku w P., działając wspólnie i w porozumieniu z inną nieustaloną osobą, używając przemocy w postaci popchnięcia, uderzenia oraz kopania wziął udział w pobiciu K. B. czym naraził go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, w wyniku czego pokrzywdzony doznał stłuczenia okolicy zausznej, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów ciała na czas krótszy aniżeli dni siedem w rozumieniu art. 157 § 2 k.k. tj. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 158 §1 k.k. – w brzmieniu obowiązującym w chwili czynu – w zw. z art. 4 §1 k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

W dniu 9 września 2022 r. J. Ł. (1) i K. B. wraz z M. Ł., J. R., I. M., W. K., J. A., F. K. i innymi znajomymi spędzali czas nad W. w okolicy Mostu Ś.. R. w P.. W trakcie spotkania spożywali alkohol, rozmawiali również z innymi przebywającymi tam osobami. J. Ł. (1) zaczął rozmawiać z grupą nowopoznanych dziewczyn, wśród których była S. K. i N. W., którą ten wymachując rękoma przez przypadek uderzył w głowę, a co ona odebrała jako atak na swoją osobę i o powyższym powiadomiła przebywających nad W. kolegów. Po chwili pojawiła się grupa młodych mężczyzn, w tym M. W. i M. K.. M. W. zaczął mieć pretensje do J. Ł. (1) w związku z jego rzekomym niewłaściwym zachowaniem wobec N. W., pomiędzy nimi wywiązała się kłótnia, która następnie została przez strony załagodzona i wszyscy się rozeszli.

Po krótkim czasie J. Ł. (1), K. B., M. Ł., I. M. i J. R. udali się w stronę Mostu Ś.. R. na przystanek tramwajowy, skąd zamierzali pojechać do domu.

W tym czasie M. W. zadzwonił do swojego ojca P. W. i poinformował go, że obawia się, że zostanie pobity przez grupę mężczyzn, przy czym informacja ta nie była prawdziwa, albowiem nikt wobec niego nie zachowywał się w sposób wskazujący na taką możliwość. P. W. przebywał wtedy w miejscu zamieszkania w P. przy ul. (...). Obawiając się o bezpieczeństwo syna wziął pałkę teleskopową i pieszo udał się w kierunku Mostu Ś.. R..

W czasie, gdy J. Ł. (1), K. B., M. Ł. i J. R. oczekiwali na Moście Ś.. R. na tramwaj jadący w kierunku (...) na przystanek tramwajowy po przeciwnej stronie ulicy na którym czekał I. M. przyszedł M. W. z dwoma mężczyznami, z którymi przebywał nad W..

I. M. podszedł do nich i zaczął z nimi rozmawiać chcąc się upewnić, że nie mają oni pretensji w związku z wcześniejszą utarczką, po chwili do tej grupy podszedł J. Ł. (1), K. B. i M. Ł.. W tym czasie do przystanku tramwajowego zbliżał się P. W., a M. W. widząc ojca gwizdnął i zawołał do niego „tato”. Następnie bez ostrzeżenia popchnął K. B. i uderzył go ręką w twarz w wyniku czego ten przewrócił się na tory tramwajowe, a następnie wraz z nieustalonym mężczyzną zaczął kopać K. B. po ciele oraz w głowę. Widząc to M. Ł. zaczął krzyczeć, by sprawcy przestali, a J. Ł. (1) skierował się w stronę kolegi chcąc udzielić mu pomocy.

wyjaśnienia oskarżonego M. W.

k. 74-75, 183,

434-435

zeznania J. Ł. (1)

k. 5-7,

241-242, 435v-437v

zeznania K. B.

k. 13-14,

99-100

zeznania M. Ł.

k. 17-18, 58,

243-244, 438v-440

zeznania N. W.

k.114v

zeznania I. M.

k. 64,

254-255, 440-441

protokół oględzin rzeczy notatka urzędowa

k. 38-40

42

protokół okazania

k. 48-49,

50-51,

179-180

nagrania z monitoringu

23, 37, 43

Wskutek zdarzenia K. B. doznał stłuczenia okolicy zausznej, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów ciała na czas krótszy aniżeli dni siedem w rozumieniu art. 157 § 2 k.k.

Zachowanie M. W. i innej nieustalonej osoby narażało K. B. na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub na ciężki uszczerbek na zdrowiu.

opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej

52 - 55,

84 - 87,

118-119

W dniu zdarzenia M. W. ubrany był w czerwoną bluzę i niebieskie spodnie, drugi z mężczyzn biorących udział w pobiciu ubrany był w czarną bluzę i czarne spodnie, a trzeci w czarną bluzę i czarne spodnie do kolan.

nagranie z monitoringu

k. 43

notatka urzędowa

k. 42

protokół okazania wizerunku

k. 50-51

zeznania M. Ł.

k. 58v

1.1.2.

M. W.

W dniu 09 września 2022 roku w P., działając wspólnie i w porozumieniu z P. W. i inną nieustaloną osobą, używając przemocy w postaci popchnięcia, uderzenia w tył głowy, kopania, zadania ciosu pałką teleskopową przez P. W. wziął udział w pobiciu J. Ł. (1) w wyniku czego doznał on urazu gałki ocznej oraz powieki skutkującego praktyczną ślepotą jednego oka – lewego, które to obrażenie stanowią ciężki uszczerbek na zdrowiu w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.k. tj. popełnienia przestępstwa z art. 158 §2 k.k – w brzmieniu obowiązującym w chwili czynu – w zw. z art. 4 §1 k.k.

1.1.3

P. W.

W dniu 09 września 2022 roku w P., działając wspólnie i w porozumieniu z M. W. i inną nieustaloną osobą, używając przemocy w postaci popchnięcia, uderzenia w tył głowy, kopania, używając innego niebezpiecznego narzędzia w postaci pałki teleskopowej, wziął udział w pobiciu J. Ł. (1), w trakcie którego uderzył pokrzywdzonego dwukrotnie pałką teleskopową w głowę, czym spowodował u niego obrażenia ciała w postaci urazu gałki ocznej oraz powieki skutkującego praktyczną ślepotą jednego oka – lewego, stanowiące ciężki uszczerbek na zdrowiu pod postacią innego ciężkiego kalectwa tj. popełnienia przestępstwa z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. – w brzmieniu obowiązującym w chwili czynu – w zw. z art. 4 §1 k.k. i art. 159 §1 k.k. w zw. z art. 11 §2 k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

W momencie gdy J. Ł. (1) podchodził do K. B. nieustalony mężczyzna uderzył go w tył głowy i kopnął w plecy, następnie podbiegł do niego M. W. i go popchnął, a P. W. uderzył J. Ł. (1) dwukrotnie pałką teleskopową, najpierw w tył głowy, co spowodowało, że J. Ł. (1) przewrócił się na tory tramwajowe do pozycji siedzącej, a następnie w twarz w okolicę lewego oka.

Następnie napastnicy oddalili się z miejsca zdarzenia.

wyjaśnienia oskarżonego P. W.

k. 80-81, 182,

432v-434

zeznania J. Ł. (1)

k. 5-7,

241-242, 435v-437v

zeznania K. B.

k. 13-14,

99-100

zeznania M. Ł.

k. 17-18, 58,

243-244, 438v-440

zeznania I. M.

k. 64,

254-255, 440-441

protokół oględzin rzeczy

k. 38-40

notatka urzędowa

k. 42

nagrania z monitoringu

22, 37, 43

protokół okazania

k. 50-51,

179-180

Uderzenie J. Ł. (1) przez P. W. pałką teleskopową spowodowało u niego obrażenia ciała w postaci linijnej rany powiek dolnej oka lewego oraz obrażenia wewnątrzgałkowe oka lewego skutkujące praktyczną ślepotą jednego oka, które to obrażenia stanowią ciężki uszczerbek na zdrowiu w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.k.

opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej

k. 52-55, 84-87, 118-119v

zeznania J. Ł. (1)

k. 435v-437v

zeznania J. Ł. (2)

k. 1a-2, 24v, 130, 242-243, 437v-438v

dokumentacja medyczna

k. 29-34, 137-153

M. W. urodził się (...) w P., jest kawalerem, nie posiada nikogo na utrzymaniu, posiada wykształcenie podstawowe, wykonuje pracę jako pracownik budowy za wynagrodzeniem 3.000 zł miesięcznie, nie posiada majątku.

M. W. był karany wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w P. z dnia 25.02.2022r., sygn. VIII K 13/22 za przestępstwo z art. 280 §1 k.k. oraz za przestępstwo z art. 160 1 k.k., za które orzeczono karę łączną 1 roku i 3 miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 24 godzin w stosunku miesięcznym.

W sprawie był tymczasowo aresztowany w okresie od dnia 07.07.2023r. do dnia 22.07.2023r. Postanowieniem..... kara ograniczenia wolności została zamieniona na zastępczą kare pozbawienia wolności.

karta karna

k. 123, 236-236v

dane osobopoznawcze M. W.

k. 198, 432v

M. W. do dnia 22 sierpnia 2025r. odbywał zastępczą karę pozbawienia wolności w sprawie Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w P. w sprawie sygn. VIII K 13/22.

Zachowanie M. W. w warunkach penitencjarnych było poprawne, nie był karany dyscyplinarnie, trzykrotnie nagradzany regula­minowo, w gronie współosadzonych zgodny, nie odnotowano sytuacji konfliktowych z jego udziałem, nie deklaruje przynależności do podkultury przestępczej., wobec przełożonych przyjmował postawę regulaminową, aktów samoagresji nie dokonywał, nie był uczestnikiem zdarzeń nadzwyczajnych, nie stosowano wobec skazanego środków przymusu bezpośredniego.

opinia z AŚ P.

k. 449

P. W. urodził się (...) w P., jest żonaty, ma na utrzymaniu dziecko w wieku 12 lat, posiada wykształcenie podstawowe, dorywczo wykonuje pracę jako pracownik budowy za wynagrodzeniem 3.000 zł miesięcznie, nie posiada majątku.

P. W. nie był wcześniej karany sądownie.

karta karna

k. 238

dane osobopoznawcze P. W.

k. 198, 432v

1.2.  Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.2.1.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

2.  OCena DOWOdów

2.1.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.1

wyjaśnienia oskarżonego M. W.

Wyjaśnienia wiarygodne jedynie co do faktu jednoczesnego przebywania na moście Ś.. R. z grupą osób, wśród których był K. B. i uderzenia go w twarz oraz pojawienia się na miejscu zdarzenia ojca, do którego wcześniej zadzwonił w obawie przed pobiciem. W powyższym zakresie wyjaśnienia oskarżonego znalazły potwierdzenie w zeznaniach J. Ł. (1), K. B., I. M., M. Ł., wyjaśnieniach P. W., a także w nagraniach z kamery monitoringu.

wyjaśnienia oskarżonego P. W.

Sąd uznał za wiarygodne wyjaśnienia oskarżonego w zakresie, w jakim wskazał okoliczności i czasookres pojawienia się na miejscu zdarzenia tj. po telefonie syna, który wezwał go na pomoc. W ocenie Sądu brak było racjonalnych podstaw do podważenia wiarygodności powyższych twierdzeń, w szczególności w sytuacji gdy nie pozostawały one w sprzeczności z jakimkolwiek dowodem w sprawie, jak również zasadami racjonalnego myślenia i doświadczenia życiowego. Mało prawdopodobne wydaje się, bowiem, że P. W., nie mając żadnego uzasadnionego powodu, przybył na miejsce zdarzenia z pałką teleskopową wyłącznie po to by wspólnie z synem i jego znajomymi pobić całkowicie obce sobie osoby, z którymi nie pozostawał w żadnym konflikcie, przy czym musiał mieć świadomość grożących zarówno jemu, jaki i synowi z tego tytułu konsekwencji. Wskazać należy również, że P. W. dotychczas nigdy nie wszedł w konflikt z prawem, w toku postępowania swoją postawą wskazywał, że odczuwa naganność swojego postępowania, a co dodatkowo wzmacnia wiarygodność jego wyjaśnień, co do jego świadomości i w konsekwencji powodów pojawienia się na miejscu zdarzenia.

Na przymiot wiarygodności zasługiwały również wyjaśnienia oskarżonego w części, w jakiej potwierdził fakt popchnięcia przez M. W. mężczyzny (K. B.), a także uderzenia J. Ł. (1) pałką teleskopową, a które znalazły potwierdzenie w zeznaniach pokrzywdzonych i świadków, częściowo wyjaśnieniach oskarżonego M. W., jak również w nagraniach z kamery monitoringu i jako takie stanowiły podstawę ustaleń faktycznych.

zeznania J. Ł. (1)

Zeznania rzeczowe, konsekwentne, wyczerpujące, korespondujące z zeznaniami świadków K. B., M. Ł., I. M., częściowo również wyjaśnieniami oskarżonych oraz znajdujące potwierdzenie w nagraniu z kamery monitoringu miejsca zdarzenia i jako takie stanowiące podstawę ustaleń faktycznych odnoszących się do przebiegu zdarzenia będącego przedmiotem osądu w niniejsze sprawie.

Przedstawiony przez świadka opis zdarzenia układa się w logiczną całość, uzupełnia przebieg wydarzeń widoczny na nagraniu z monitoringu miejskiego, które jako całkowicie obiektywny dowód w sprawie nie tylko pozwoliło na ustalenie faktycznego przebiegu zdarzeń, lecz również pozwoliło na weryfikację wiarygodności osobowego materiału dowodowego.

Dokonując oceny wiarygodności zeznań pokrzywdzonego Sąd miał na uwadze występujące w jego zeznaniach rozbieżności odnoszące się do przebiegu zdarzenia (m. in. co do ilości atakujących go sprawców) , które jednakże nie mogły poddawać w wątpliwość ich wiarygodności, co do zasady. Wskazać należy po pierwsze, że od czasu zdarzenia minęło ponad półtora roku, a co za tym idzie różny, częściowo odmienny sposób relacjonowania przebiegu zdarzeń wiąże się z naturalnym procesem zapominania, a nie jest wynikiem celowej i fałszywe narracji. Po drugie pamiętać należy, że zdarzenie miało bardzo dynamiczny charakter, J. Ł. (1) był jedną z osób, na których skupił się atak, a co za tym idzie oczywistym jest, że jego uwaga koncentrowała się na napastniku, który spowodował u niego najpoważniejsze obrażenia ciała i w związku z tym w sposób odmienny od rzeczywistego zarejestrował pewne okoliczności zdarzenia, a następnie tak je relacjonował. Zeznania pokrzywdzonego w aspektach kluczowych tj. odnośnie udziału w zdarzeniu oskarżonego M. W., wskazywania go jako osoby atakującej zarówno K. B., jak i jego znajdują potwierdzenie w obiektywnym dowodzie jakim jest nagranie z monitoringu, a co potwierdza zdaniem Sądu ich szczery charakter, a finalnie daje podstawę by nadać im przymiot wiarygodności.

Podobnie Sąd ocenił zeznania pokrzywdzonego w części odnoszącej się do doznanych obrażeń ciała i ich skutków, które znalazły potwierdzenie w opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej, dokumentacji medycznej, a także zeznaniach świadka J. Ł. (2).

zeznania K. B.

Zeznania rzeczowe, konsekwentne, wyczerpujące, korespondujące z zeznaniami świadków J. Ł. (1), M. Ł., I. M., częściowo również wyjaśnieniami oskarżonych oraz znajdujące potwierdzenie w nagraniu z kamery monitoringu miejsca zdarzenia i jako takie stanowiące podstawę ustaleń faktycznych odnoszących się do przebiegu zdarzenia będącego przedmiotem osądu w niniejsze sprawie.

Przedstawiony przez K. B. opis zdarzenia układa się w logiczną całość, uzupełnia przebieg wydarzeń widoczny na nagraniu z monitoringu miejskiego, które jako całkowicie obiektywny dowód w sprawie nie tylko pozwoliło na ustalenie faktycznego przebiegu zdarzeń, lecz również potwierdziło szczerość przedstawionej przez niego w tym zakresie relacji.

zeznania I. M.

M. Ł.

Zeznania świadków rzeczowe, konsekwentne, wyczerpujące, wzajemnie ze sobą korespondujące i uzupełniające się, znajdujące potwierdzenie w relacji J. Ł. (1) i K. B. tworzące łącznie spójną i logiczną całość. Dokonując oceny powyższych zeznań Sąd miał na uwadze, że świadkowie są kolegami pokrzywdzonych, a co za tym idzie teoretycznie mogliby składać nieprawdziwe, potwierdzające ich wersję zdarzeń zeznania, przy czym w realiach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu taką możliwość należało odrzucić. Wskazać należy, bowiem że przebieg zdarzeń opisywany przez świadków i pokrzywdzonych w aspektach kluczowych znajduje potwierdzenie w nagraniu z monitoringu. Oczywistym jest przy tym, że zeznania świadków różną się wzajemnie w szczegółach, czy też zawierają wewnętrzne różnice, co jednakże – podobnie, jak w przypadku zeznań pokrzywdzonych – związane jest w ocenie Sądu z upływem czasu od zdarzenia i jego dynamicznym charakterem, a nie wynika ze świadomego, intencjonalnego fałszowania rzeczywistości i de faco jest potwierdzeniem ich szczerości.

zeznania J. Ł. (2)

Zeznania w pełni wiarygodne w zakresie w jakim świadek wskazała na doznane przez J. Ł. (1) obrażenia ciała, konsekwencje z tego wynikające dla dalszego życia syna, przedstawiła proces jego leczenia oraz koszty z nim związane. Zeznania te były rzeczowe, korespondowały z zeznaniami J. Ł. (1), znalazły potwierdzenie w dokumentacji medycznej oraz opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej i w związku z tym Sąd nie znalazł żadnych podstaw do kwestionowania ich rzetelności.

opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej K. K.

Opinia w pełni wiarygodna i wysoce przydatna do poczynienia ustaleń faktycznych istotnych z punktu widzenia stawianych oskarżonym zarzutów. Zawarte w niej wywody były spójne, logiczne oraz zawierały jasne, kategoryczne wnioski. Biegły sporządzający opinię posiadał odpowiednie kwalifikacje i doświadczanie zawodowe, jednocześnie opinia ta nie była kwestionowana przez strony w toku postępowania.

Dokonując oceny przedmiotowej opinii Sąd miał na uwadze, że w sprawie została sporządzona również opinia biegłego z zakresu medycyny sądowej dr n. med. M. S. z dn. 29.09.2022r. i 31.10.2022r. której wnioski w zakresie kwalifikacji doznanych przez K. B. i J. Ł. (1) obrażeń ciała oraz oceny działania sprawców przez pryzmat znamion przestępstwa opisanego w art. 160 §1 k.k. pozostają odmienne w stosunku do tych przedstawionych w opinii biegłego dr med. K. K.. Wskazać jednakże należy, że biegły M. S. na etapie wydawania opinii nie dysponował pełną dokumentacją medyczną J. Ł. (1), jak również nagraniami z monitoringu, które w sposób pełny oddawały sposób działania sprawców i dopiero przedstawienie biegłemu K. K. uzupełnionego materiału dowodowego pozwoliło na wydanie pełnej, rzetelnej opinii.

dokumenty

W całości na wiarę zasługiwały dowody z dokumentów urzędowych, które zostały sporządzone w prawem przepisanej formie, przez odpowiednie organy i w zakresie ich właściwości. Autentyczność i prawdziwość dokumentów nie była kwestionowana przez strony, a Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu.

2.2.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

wyjaśnienia oskarżonego M. W.

Wyjaśnienia niewiarygodne w zakresie w jakim oskarżony zaprzeczył, by miał kontakt z pokrzywdzonymi podczas przebywania nad W., wskazał, że obawiał się pobicia, dalej, że sam udał się na przystanek tramwajowy na Most Ś.. R. i tam był atakowany przez grupę mężczyzn, zaprzeczył by on lub jego ojciec zaatakował J. Ł. (1), a także by P. W. posługiwał się w trakcie zdarzenia pałką teleskopową.

Na fakt spotkania nad W. M. W. z J. Ł. (1) wskazywali zarówno pokrzywdzeni, jak i świadkowie M. Ł. i I. M., przy czym przedstawiona przez nich relacja w sposób kategoryczny przeczyła twierdzeniom M. W., by ze strony tych osób mógł czuć się zagrożony pobiciem. Co więcej oskarżony w wyjaśnieniach składanych w toku postępowania przygotowawczego wskazywał, że nad W. nie doszło do jakiejkolwiek sytuacji konfliktowej, a o fakcie możliwego pobicia miał wiedzieć jedynie ze słyszenia, przy czym nie był w stanie wskazać od kogo uzyskał te informacje oraz kto miał być rzekomym napastnikiem.

Jako całkowicie abstrakcyjne należało uznać dalsze wyjaśnienia oskarżonego w których wskazał, że na przystanek udał się sam, a tam został zaatakowany z uwagi na to, że położył nogę na ławce, a które pozostawały w jawnej sprzeczności z zeznaniami pokrzywdzonych i świadków, a przede wszystkim z nagraniem z monitoringu, na którym wprost widać, że M. W. idzie w kierunku przystanku tramwajowego z dwoma mężczyznami, którzy towarzyszą mu również w trakcie zdarzenia, jak również, że to on był osobą która jako pierwsza zaatakowała K. B., a następnie J. Ł. (1).

M. W. wskazał również, że obawiając się grupy mężczyzn przebywających na przystanku zadzwonił po ojca, przy czym z konsekwentnych wyjaśnień P. W. wynika, że od czasu kontaktu z synem, który poinformował go o istniejącym zagrożeniu do czasu jego pojawienia się na miejscu zdarzenia upłynęło około 40 minut, a co biorąc pod uwagę odległość jaką przebyć musiał P. W. jawi się jako całkowicie prawdopodobne. Oczywistym jest przy tym, że czasookres przebywania oskarżonego w rejonie przystanku tramwajowego był zdecydowanie krótszy niż czas potrzebny P. W. na przyjęcie na Most Ś.. R., a co za tym idzie twierdzenia M. W., co do momentu skontaktowania się z ojcem uznać należy za całkowicie niewiarygodne, mające służyć jedynie wykazaniu działania w sytuacji obawy o swoje bezpieczeństwo i kreowania się na ofiarę zajścia. Co więcej, w świetle wyjaśnień P. W., który konsekwentnie wskazywał na czas jaki upłynął od momentu telefonu syna do momentu przyjścia na miejsce zdarzenia oraz uzyskanych od niego informacji, w ocenie Sądu zasadne jest twierdzenie, że M. W. planował konfrontację z grupą osób spotkaną nad W.. Świadczy o tym kontakt z P. W. na kilkadziesiąt minut przed zdarzeniem oraz poinformowanie go o rzekomym niebezpieczeństwie, co dawało mu pewność, że ojciec przyjdzie mu z pomocą, a co spowoduje wzrost przewagi nad osobami, z którymi zamierzał się skonfrontować.

Dalej jako całkowicie niewiarygodne należało uznać wyjaśnienia oskarżonego dotyczące udziału jego ojca w pobiciu oraz używania przez niego pałki teleskopowej, a które pozostawały w jawnej sprzeczności nie tylko z zeznaniami pokrzywdzonych i świadków, lecz również wyjaśnieniami P. W., który potwierdził fakt zadania cisów pałką teleskopową J. Ł. (1).

Reasumując, przedstawione wyżej wyjaśnienia M. W., jako sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym, w wielu miejscach sprzeczne wzajemnie i się wykluczające należało uznać za przyjętą przez oskarżonego linię obrony, której celem było podważenie zasadności stawianych mu zarzutów, a w rezultacie uniknięcie odpowiedzialności karnej.

wyjaśnienia oskarżonego P. W.

Jako niewiarygodne Sąd uznał wyjaśnienia oskarżonego złożone w toku postępowania przygotowawczego w części, w jakiej zaprzeczył by uderzył J. Ł. (1) pałką teleskopową, tylko z pięści, co pozostawało w sprzeczności z zeznaniami pokrzywdzonych i świadków, a także wyjaśnieniami samego P. W. złożonymi na rozprawie przed Sądem Okręgowym.

Sąd nie dał wiary również twierdzeniom oskarżonego, że uderzył J. Ł. (1) obawiając się, że zostanie przez niego zaatakowany. Na taki przebieg zdarzeń oprócz P. W. nie wskazywał zgromadzony w sprawie osobowy materiał dowodowy, co więcej takiej wersji zdarzeń przeczy nagranie z monitoringu, w oparciu o które można kategorycznie stwierdzić, że to nieustalony mężczyzna i M. W. zaatakowali jako pierwsi J. Ł. (1), a następnie dołączył do nich P. W., pokrzywdzony na żadnym etapie zajścia nie był osobą atakującą i w związku z tym nie stanowił zagrożenia dla któregokolwiek z napastników, tym bardziej dla P. W., który posługiwał się pałką teleskopową. Wskazać należy również, że J. Ł. (1) po pierwszym uderzeniu w tył głowy przewrócił się do pozycji siedzącej, nie był w jakikolwiek sposób agresywny i z pewnością nie stanowił żadnego zagrożenia dla P. W., a pomimo tego został uderzony powtórnie w twarz, co wprost przeczy działaniu oskarżonego w obronie własnej.

zeznania J. R., M. K., N. W.

Zeznania świadków nieprzydatne dla poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie. Wskazać jednakże należy, że wszyscy świadkowie uczestniczyli w zajściu z udziałem M. W., które miało miejsce nad W., a M. K. i J. R. dodatkowo byli uczestnikami zdarzeń rozgrywających się na Moście Ś.. R., przy czym świetle ich zeznań de facto nie posiadali oni informacji dotyczących zdarzeń, w których brali udział. Takie twierdzenia świadków, dodatkowo zasłanianie się niepamięcią, było w ocenie Sądu przemyślanym i świadomym ich działaniem, mającym na celu zdystansowanie się wobec niniejszego postępowania, a wręcz mogło zmierzać – w szczególności w odniesieniu do świadka M. K. – do uniknięcia odpowiedzialności karnej za udział w pobiciu.

3.  PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☒

3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

1

M. W.

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Istota przestępstwa z art. 158 § 1 k.k. polega na braniu udziału w bójce lub pobiciu, w którym naraża się człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo nastąpienie skutku określonego w art. 156 § 1 k.k. lub art. 157 § 1 k.k. W przedmiotowej sprawie niewątpliwie chodzi o pobicie. Pamiętać przy tym należy, iż do możliwości przypisania tegoż przestępstwa konieczny jest udział co najmniej 3 osób, z których dwie biją jedną. Przestępstwo opisane w art. 158 § 1 k.k. jest typowym przykładem przestępstwa z konkretnego narażenia, a nie przestępstwem skutkowym, a co za tym idzie dla jego popełnienia nie musi wystąpić skutek w postaci śmierci pokrzywdzonego czy uszczerbku na zdrowiu opisanego w art. 156 § 1 k.k. czy 157 § 1 k.k. Wystąpienie takiego skutku spowoduje jedynie odpowiedzialność sprawcy za typ kwalifikowany przestępstwa opisany w art. 158 § 2 i 3 k.k. ( vide: wyrok SA w Lublinie, sygn. II AKa 178/02 OSA 2005/5/34).

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż Sąd wykluczył, że zachowanie M. W. sprowokowane zostało atakiem ze strony K. B. i osób mu towarzyszących, jak również, że działania podjęte przez oskarżonego miały jedynie charakter obronny, co wykluczałoby możliwość przypisania mu popełnienia zarzucanego czynu, a która to kwestia szczegółowo uzasadniona została w rozważaniach dotyczących oceny osobowego materiału dowodowego.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego i poczynionych w oparciu o niego ustaleń faktycznych wynika jednoznacznie, jaką rolę w zdarzeniu odegrał M. W., który jako pierwszy zaatakował K. B., popchnął go i uderzył ręką w twarz w wyniku czego ten przewrócił się na tory tramwajowe, a następnie wraz z innym nieustalonym mężczyzną kopał go po ciele i głowie, a tym samym czynnie brał udział w jego pobiciu. Nie ulega także wątpliwości, iż oskarżony dopuścił się przedmiotowego pobicia wspólnie i w porozumieniu z nieustalonym mężczyzną, na które wskazywał fakt wspólnego zaatakowania pokrzywdzonego i zadawanie mu ciosów.

K. B. w wyniku zdarzenia doznał obrażeń ciała w postaci doznał stłuczenia okolicy zausznej, które to obrażenia spowodowały naruszenie czynności narządów ciała na czas krótszy aniżeli dni siedem w rozumieniu art. 157 § 2 k.k. Wystąpienie skutku w postaci obrażeń innych niż opisane w art. 156 §1 k.k. i art. 157 §2 k.k. nie ma jednakże żadnego wpływu dla ustalenia odpowiedzialności karnej M. W.. Oskarżony wspólnie z nieustaloną osobą popychając K. B. i uderzając go w twarz, co skutkowało jego upadkiem na tory tramwajowe, a następnie kopiąc go po ciele i głowie, niewątpliwie narażali go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub na ciężki uszczerbek na zdrowiu. Z opinii biegłego medyka sądowego wynika, bowiem wprost, że dwukrotne kopnięcie K. B. w głowę przez nieustalonego mężczyznę, biorącego udział w pobiciu razem z M. W. narażało pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub na ciężki uszczerbek na zdrowiu. Bez znaczenia przy tym pozostaje, że ciosy w postaci kopnięcia w głowę nie zostały zadane przez oskarżonego. Zgodnie, bowiem z poglądami doktryny i orzecznictwa do przyjęcia odpowiedzialności za udział w pobiciu nie jest konieczne, by sprawca uderzył czy kopnął pokrzywdzonego lub w jakikolwiek inny sposób naruszył jego nietykalność cielesną. Wystarczy, by sprawca swoim zachowaniem, np. stworzeniem warunków ułatwiających działania bezpośrednich sprawców, postawą, a nawet samą obecnością wśród osób czynnie występujących przeciwko pokrzywdzonemu – przy braku jednoznacznie wyrażonego nieakceptowania takiego zachowania zwiększał zagrożenie u pokrzywdzonego i przyczyniał się do wzrostu dysproporcji siły pomiędzy sprawcami pobicia i pokrzywdzonym ( vide: postanowienie SN z dn. , sygn. II KK 377/03, LEX nr 137739)

Analizując zachowanie oskarżonego od strony podmiotowej stwierdzić należy, iż brał on udział w pobiciu z wymaganą dla bytu tego przestępstwa umyślnością, działając z zamiarem bezpośrednim. Oznacza to, iż chciał pobić pokrzywdzonego K. B. i uczynił to, jednocześnie miał świadomość, iż jego zachowanie, w szczególności zadawane przez niego i osobę z nim działającą ciosy mogą narazić pokrzywdzonego na niebezpieczeństwo spowodowania skutków co najmniej opisanych w art. 157 § 1 k.k.

☒

3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

2, 6

M. W.

P. W.

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

W art. 158 § 2 k.k. ustawodawca konstruuje typ kwalifikowany, a znamieniem kwalifikującym jest następstwo czynu w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Do uznania sprawstwa przestępstwa z art. 158 § 2 k.k. wystarczy, by skutek w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, będący następstwem pobicia, był z nim powiązany przyczynowo w tym sensie, że uszczerbek na zdrowiu ofiary jest następstwem zajścia jako pewnej całości, i to zajścia charakteryzującego się cechami określonymi w art. 158 § 1. Określone w art. 158 § 2 k.k. następstwo w postaci ciężkiego uszczerbku na zdrowiu nie jest skutkiem indywidualnego działania sprawcy, ponieważ między jego działaniem, a śmiercią człowieka może nawet nie istnieć związek przyczynowy, a mimo to zachodzi odpowiedzialność na gruncie tego przepisu, o ile tylko sprawca następstwo to przewidywał lub mógł przewidzieć (vide: postanowienia SN z dn. 24.04.2024 r., II NSNk 5/23, LEX nr 3708910, z dn. 11.01.2017 r., IV KK 285/16, LEX nr 2254801). Przepis art. 158 k.k. kwalifikowany skutkiem w postaci ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia człowieka ma zastosowanie do każdego uczestnika zajścia tylko wtedy, gdy nie można ustalić, kto z biorących udział w bójce lub pobiciu wywołał ten skutek. W przypadku ustalenia takiego sprawcy, on ponosi indywidualną odpowiedzialność za skutek będący następstwem kwalifikującym udział w bójce czy pobiciu, a pozostali jego uczestnicy ponoszą odpowiedzialność za typ kwalifikowany umyślnego udziału w bójce lub pobiciu, jeżeli mogli przewidzieć następstwo w postaci ciężkiego uszkodzenia ciała lub ciężkiego rozstroju zdrowia albo spowodowania śmierci człowieka (vide:wyrok SN z dn. 12.11.1981r., II KR 289/81, OSNPG 1982/6, poz. 80). Zatem, warunkiem podmiotowym odpowiedzialności za typ kwalifikowany przestępstwa z art. 158 § 2 lub 3 jest ustalenie, że uczestnik bójki lub pobicia, uświadamiając sobie niebezpieczny charakter zajścia, powinien był i mógł przewidzieć następstwo w postaci śmierci człowieka lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Obowiązujący k.k. nie zna bowiem tzw. obiektywnych warunków karalności (vide: wyrok SA w Lublinie z dn. 25.03.2003 r., II AKa 20/03, Orz. Prok. i Pr. 2003, nr 12, poz. 20, postanowienie SN z dn. 28.07.2010, II KK 271/09, Prok. i Pr.-wkł. (...), poz. 6, postanowienie SN z dn. 20.03.2015 r., III KK 276/14, LEX nr 1665738).

Jednocześnie umyślne spowodowanie któregokolwiek z następstw czynu, o których mowa w art. 158 § 2 i 3 k.k., przez jego bezpośredniego sprawcę nie realizuje udziału w bójce lub pobiciu kwalifikowanego przez nieumyślny ciężki uszczerbek na zdrowiu albo śmierć człowieka, tylko stanowi przestępstwo określone w art. 156 § 1 k.k. albo przestępstwo odpowiedniego typu objętego dyspozycją art. 148 k.k. W takim zaś wypadku nie zachodzi pomijalny zbieg przepisów kwalifikujących skutek oraz udział w pobiciu, ale konieczna jest kumulatywna kwalifikacja z art. 158 § 1 k.k., a w przypadku użycia niebezpiecznego narzędzia z art. 159 k.k., bowiem oczywistemu wyłączeniu w takim wypadku podlega przepis kwalifikowany przez skutek spowodowany nieumyślnie (vide: wyrok SA w Warszawie z dn. 21.06.2022 r., II AKa 13/22, LEX nr 3431785).

Art. 159 k.k. przewiduje kwalifikowany typ przestępstwa udziału w bójce lub pobiciu, w którym znamionami kwalifikującymi są użycie przez sprawcę broni palnej, noża lub innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu powodujące zwiększenie niebezpieczeństwa, jakie grozi uczestnikom takich zajść.

Wskazanie w art. 159 k.k., iż sprawca ma posługiwać się „innym podobnie niebezpiecznym przedmiotem”, świadczy, iż chodzi tu o taki przedmiot, którego skutki użycia są zbliżone do tych, jakie wynikają z użycia broni palnej czy noża. W tym zakresie ukształtowało się bogate orzecznictwo dotyczące oceny niebezpiecznego charakteru konkretnego przedmiotu. Wskazuje się m.in., iż chodzi o rzeczy, które ze swej natury i na podstawie właściwości fizycznych są w stanie uczynić obrażenia podobne do noża lub broni palnej – np. zbita butelka szklana, ostre narzędzia, łom. Z drugiej strony orzecznictwo wskazuje także, iż dla oceny niebezpiecznego charakteru narzędzia należy mieć na względzie nie tylko jego właściwości, ale także konkretny sposób użycia. Na zakwalifikowanie pałki teleskopowej jako „innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu”, o którym mowa w art. 158 §2 k.k. wskazał (vide: wyrok SO w Białymstoku z dn. 18.10.2013r., III K 95/13, wyrok SA w Warszawie z 9.07.2019 r., II AKa 303/18, Lex nr 2728225, wyrok SA w Szczecinie z 9.05.2019 r., II AKa 76/19, Lex nr 2719365)

Artykuł 159 k.k. pozostaje w zbiegu pozornym z art. 158 § 1 k.k. na zasadzie lex specialis. Jeżeli uczestnik bójki lub pobicia, używając broni palnej, noża lub innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu, nieumyślnie spowoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu lub śmierć człowieka, właściwa jest kumulatywna kwalifikacja na podstawie art. 159 k.k. w zw. z art. 158 § 2 k.k. albo art. 158 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Jeżeli natomiast śmierć lub ciężki uszczerbek na zdrowiu człowieka stanowi skutek wyodrębnialnego, umyślnego zachowania choćby jednego uczestnika bójki lub pobicia używającego broni palnej, noża lub innego podobnie niebezpiecznego przedmiotu, poniesie on odpowiedzialność za umyślne spowodowanie tego skutku (w zbiegu realnym przepisów z art. 159 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.) niezależnie od odpowiedzialności pozostałych uczestników na podstawie art. 158 § 2 albo 3 k.k.

Konstrukcja odpowiedzialności za przestępstwo z art. 159 jest, bowiem odmienna niż w wypadku przestępstw określonych w art. 158. Podstawą skazania uczestnika bójki lub pobicia za przestępstwo z art. 159 jest ustalenie, że dany sprawca używał broni palnej, noża lub innego podobnie niebezpiecznego narzędzia. Do skazania na podstawie tego przepisu nie wystarcza ustalenie, że tylko jeden z uczestników bójki lub pobicia używa niebezpiecznego narzędzia. Tylko ten jeden uczestnik odpowiadać będzie na podstawie art. 159 k.k. (ewentualnie w zbiegu z art. 158 § 2 lub 3), pozostali uczestnicy bójki lub pobicia odpowiadać będą na podstawie odpowiedniego przepisu zawartego w art. 158 k.k. (vide: wyrok SN z dn. 29.11.1979 r., II KR 330/79, OSNKW 1980/4, poz. 34:, wyrok SA w Warszawie z dn. 29.01.2014 r., II AKa 436/13, LEX nr 1430874, wyrok SA we Wrocławiu z dn. 25.07.2012 r., II AKa 208/12, LEX nr 1213791).

Przestępstwo z art. 159 k.k. jest przestępstwem umyślnym i może zostać popełnione zarówno w zamiarze bezpośrednim, jak i ewentualnym.

Przedmiotem ochrony art. 156 § 1 k.k. jest zdrowie człowieka rozumiane jako stan normalnego funkcjonowania organizmu, charakteryzujący się prawidłowym przebiegiem procesów fizjologicznych, zapewniających człowiekowi wydolność umożliwiającą mu aktywność życiową i pełnienie funkcji społecznych. Funkcja ochronna normy wynikającej z tego przepisu odnosi się także do integralności organizmu w znaczeniu anatomicznym, rozumianej jako całość fizyczna organizmu człowieka (suma organów i ich funkcji). Chodzi przy tym zarówno o zmiany w organizmie, które mają charakter trwały, jak i przemijający, chyba że ustawa wprost wymaga realizacji warunku „trwałości”.

Skutkiem przestępstwa z art. 156 § 1 k.k. jest „ciężki uszczerbek na zdrowiu”. Określenie to oznacza najcięższe postacie naruszenia czynności narządu ciała lub rozstroju zdrowia, „inne” niż te, które zostały stypizowane w art. 157 § 1 i 2 k.k. Podstawową różnicę między skutkami z art. 156 § 1 i art. 157 § 1 stanowi więc ich rozmiar, a nie rodzaj.

Zniesienie czynności jednego z narządów parzystych (oczu, uszu, jajników, jąder, płuc, nerek) stanowi „inne ciężkie kalectwo”, ponieważ każdy z nich jest ważnym dla życia narządem o samodzielnej bardzo wyspecjalizowanej czynności (vide: wyrok SN z 14.02.2013 r., III KK 196/12, LEX nr 1284760, oraz wyrok SA w Poznaniu z 6.05.2021 r., II AKa 20/21, LEX nr 3189582).

Przestępstwo z art. 156 § 1 k.k. może zostać popełnione jedynie umyślnie, zarówno w zamiarze bezpośrednim, jak i ewentualnym. Sprawca musi więc chcieć takiego skutku albo co najmniej, przewidując znaczne prawdopodobieństwo możliwości jego wystąpienia, godzić się na jego powstanie. Popełniając przestępstwo z § 1, sprawca musi obejmować swoją świadomością przynajmniej możliwość, że swoim zachowaniem spowoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu pokrzywdzonego, i do osiągnięcia takiego skutku dążyć lub się nań godzić (wyrok SA w Białymstoku z 28.11.2016 r., II AKa 157/16, LEX nr 2252794; podobnie SA w Katowicach z 27.06.2018r., II AKa 213/18, LEX nr 2533634). Sprawca nie musi chcieć spowodować konkretnego skutku wymienionego przez ustawodawcę w treści art. 156 § 1 k.k. czy godzić się na jego spowodowanie ani zakładać z góry czasu trwania skutku.

W orzecznictwie sądowym wielokrotnie zwracano uwagę na potrzebę posługiwania się konstrukcją zamiaru ogólnego. Zapatrywanie na kwestię przydatności operowania tą konstrukcją wyraził m.in. SA w K., przyjmując, że przy umyślnych uszkodzeniach ciała na treść zamiaru składają się „faktycznie powstałe następstwa zadanych umyślnie obrażeń, zakłada się bowiem, że sprawca nie mógł mieć w świadomości dokładnego obrazu wszystkich następstw swojego działania, gdyż nawet lekarzowi byłoby trudno taki obraz ustalić, ale działał on ze świadomością możliwości powstania daleko sięgającej krzywdy biorąc pod uwagę rodzaj użytego narzędzia, liczbę i siłę uderzeń, odporność ofiary itp. (wyrok SA w Katowicach z dn. 23.01.1997 r., II AKa 283/96 II AKa 283/96, Prok. i Pr. – wkł. 1998, Nr 5, poz. 19; wyrok SA w Katowicach z dn. 08.02.2001 r., II AKa 36/01, Prok. i Pr. – wkł. 2002, Nr 3, poz. 15).

Z poczynionych ustaleń faktycznych wynika, że M. W., P. W. i nieustalony mężczyzna zaatakowali J. Ł. (1), którego nieustalony mężczyzna uderzył w tył głowy i kopnął w plecy, następnie podbiegł do niego M. W. i go popchnął, po czym zaczęli zadawać mu ciosy, a P. W. dodatkowo uderzył go dwukrotnie pałką teleskopową, najpierw w tył głowy, a następnie w twarz. Nie może budzić wątpliwości, że grupa atakujących działała wspólnie, a ich działanie ukierunkowane było na pobicie pokrzywdzonego, co wprost wiązało się z możliwością spowodowania u niego obrażeń ciała. Bezspornym pozostaje przy tym, że jedynie P. W. w trakcie zajścia używał pałki teleskopowej, którą dwukrotnie zadał cios J. Ł. (1) w głowę, a pozostali atakujący widząc to w żaden sposób się temu nie przeciwstawili.

Oczywistym jest przy tym, że uderzanie pałką teleskopową w newralgiczną dla życia człowieka część ciała jaką jest głowa niesie ze sobą realne niebezpieczeństwo spowodowania śmierci lub ciężkich obrażeń ciała. O niebezpieczeństwie wynikającym z użycia pałki teleskopowej wobec człowieka świadczą w pierwszej kolejności obrażenia ciała odniesione przez pokrzywdzonego J. Ł. (1), które stanowią ciężki uszczerbek na zdrowiu. Wskazać należy również, że pałka teleskopowa jest przedmiotem służącym co do zasady do samoobrony i nie ma innego zastosowania niż zadawanie ciosów, jest temu dedykowana i nie ma żadnej innej funkcji ubocznej. Pod tym względem podobna jest do broni palnej, której użycie prowadzi do zranienia lub zabicia istoty żywej. O niebezpiecznym charakterze tego narzędzia świadczy również to, że jej użycie dozwolone jest wyłącznie w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia, zaś w instrukcji jej użycia zawarte są ostrzeżenia aby nie uderzać nią w delikatne części ciała, w szczególności w głowę, gdyż to może spowodować obrażenia powłok głowy, mózgu oraz wylewy krwawe skutkujące śmiercią. Zatem w ocenie Sądu uprawnione jest twierdzenie, że zwyczajne użycie pałki teleskopowej celem zadania ciosu człowiekowi, a tym bardziej w newralgiczny dla życia człowieka organ jakim jest głowa, przy uwzględnieniu jej naturalnych cech i budowy, mogło stwarzać realne zagrożenie bezpośredniego sprowadzenia śmierci lub ciężkiego uszkodzenia ciała.

P. W. uderzył dwukrotnie J. Ł. (1) pałką teleskopową w głowę, w tym raz w okolice oka czego bezpośrednim skutkiem był uraz prowadzący do nieodwracalnego uszkodzenia tego narządu. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało również, że pomiędzy działaniem oskarżonego, a obrażeniami których doznał pokrzywdzony tj. urazem oka, który ostatecznie skutkował praktyczną ślepotą jednego oka, istnieje adekwatny i bezpośredni związek przyczynowy.

W ocenie Sądu od strony podmiotowej oskarżony P. W. działał umyślnie z zamiarem ewentualnym, a rodzaj spowodowanych obrażeń był przez niego obejmowany zamiarem ogólnym. Należy zauważyć, że samo dwukrotne uderzenie w głowę, a tym bardziej w tak newralgiczne miejsce jak okolica oka, pałką teleskopową, wiąże się z wysokim prawdopodobieństwem wyrządzenia poważnej krzywdy. Oskarżony, decydując się na takie zachowanie, nie mógł nie przewidywać, że jego czyn może doprowadzić do ciężkich obrażeń ciała, w tym do uszkodzenia lub utraty narządu wzroku. Mimo to nie zaniechał uderzenia, co więcej cios zadał powtórnie, a co za tym idzie należało przyjąć, iż obejmował świadomością możliwość spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu pokrzywdzonego i godził się na ewentualność wystąpienia takiego skutku.

Biorąc pod uwagę przebieg zdarzenia, w ocenie Sądu również M. W. mógł przewidzieć następstwo działania P. W. w postaci spowodowania u J. Ł. (1) ciężkich obrażeń ciała. Pamiętać należy, bowiem, że to M. W. był prowodyrem całego zajścia, czynnie w nim uczestniczył, co więcej w momencie pojawienia się ojca wołał go, a następnie wspólnie zaatakowali J. Ł. (1). Tym samym oczywistym jest, że oskarżony był świadomy, że P. W. jest w posiadaniu pałki teleskopowej, której zamierza użyć, a którą finalne dwukrotnie zadał cios J. Ł. (1) i pomimo tego w żaden sposób nie próbował powstrzymać ojca. Zatem należy twierdzić, że M. W. mógł przewidzieć i co najmniej godził się na spowodowanie przez P. W. ciężkich obrażeń ciała u pokrzywdzonego, a co za tym idzie zasadne jest przypisanie mu odpowiedzialność za typ kwalifikowany umyślnego udziału w pobiciu.

Reasumując Sąd uznał oskarżonego M. W. za winnego popełnienia przestępstwa kwalifikowanego z art. 158 §2 k.k., zaś oskarżonego P. W. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i art. 159 k.k. w zw. z art. 11 §2 k.k.

☐

3.3. Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐

3.4. Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☐

3.5. Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

4.  KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i
środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

M. W.

1, 2

I, II

W pierwszej kolejności wskazać należy, że orzekając o karze - w myśl art. 4 §1 k.k. - Sąd zastosował ustawę obowiązującą w chwili popełnienia przypisanych oskarżonemu M. W. czynów jako względniejszą dla sprawcy, albowiem od dnia 01 października 2023 r. nastąpiło podwyższenie kar za przestępstwa określone w art. 158 § 1 i 2 k.k.

Uwzględniając przewidziane w ustawie granice zagrożenia Sąd zdecydował wymierzyć oskarżonemu:

- za przestępstwo z art. 158 §1 k.k. karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności.

- za przestępstwo z art. 158 §2 k.k. karę 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.

Rozważając wymiar kary dla oskarżonego Sąd Okręgowy miał na uwadze wszystkie dyrektywy wymiaru kary przewidziane w art. 53 § 1 i § 2 kk, tj. wzgląd na społeczną szkodliwość czynów przypisanych oskarżonemu i stopień jego winy oraz wymogi indywidualnego i społecznego oddziaływania wymierzonej kary.

Oceniając społeczną szkodliwość czynów oskarżonego jako wysoką Sąd miał na uwadze, że dopuścił się on zamachu na najważniejsze dobro prawne jakim jest życie i zdrowie człowieka.

Rozważając kwestię wymiaru kary Sąd wziął pod uwagę zarówno okoliczności obciążające, jak i łagodzące.

Okolicznością łagodzącą był fakt przyznania się oskarżonego na etapie postępowania sądowego do popełnienia zarzucanych mu czynów i złożenie wyjaśnień, które częściowo przydatne były do poczynienia ustaleń faktycznych w sprawie.

Okolicznością obciążającą w odniesieniu do obu czynów było w pierwszej kolejności naruszenie wysoko postawionego w hierarchii ważności z punktu widzenia ochrony prawnej dobra prawnego o charakterze niemajątkowym, jakim jest zdrowie ludzkie oraz nagminność przestępstw tego rodzaju.

Za obciążające uznać należało również duży stopień nasilenia złej woli oskarżonego, który działał w sposób zuchwały, konfrontacyjny i arogancki, bez żadnego uzasadnionego powodu, a jego motywacja sprowadzała się do chęci odwetu w związku nieporozumieniem, do którego miało dojść pomiędzy pokrzywdzonymi, a jego koleżankami. Sposób zachowania oskarżonego, który wspólnie ze swoimi kolegami po upływie kilkudziesięciu minut od wydarzeń mających miejsce nad W. zaatakował pokrzywdzonych świadczy o przemyślanym i intencjonalnym zachowaniu, którego celem była chęć wyładowania agresji i uczynienia fizycznej krzywdy de facto przypadkowym osobom, przy jednoczesnym elementarnym braku poszanowania ich zdrowia i życia i całkowitym poczuciu bezkarności.

O planowanym działaniu świadczy również fakt, że M. W. na miejsce zdarzenia wezwał swojego ojca, przy czym z pełną premedytacją wprowadził go w błąd odnośnie zagrożenia jakie mu grozi. Oczywistym jest bowiem, że to nie M. W. miał zostać przez kogokolwiek pobity i nie groziło mu w związku z tym jakiekolwiek niebezpieczeństwo, lecz sam był agresorem, który planując pobicie innych osób, dla zapewnienia sobie przewagi liczebnej wezwał do pomocy ojca, czego skutkiem było uwikłanie P. W. w sprowokowane przez oskarżonego zajście, a co w odniesieniu do drugiego z czynów winno zostać uznane za okoliczność obciążającą.

Zachowanie oskarżonego było szczególnie dotkliwe w skutkach dla pokrzywdzonego J. Ł. (1), który z zupełnie irracjonalnego powodu na trwałe utracił wzrok w jednym oku, wskutek czego nastąpiło znaczne pogorszenie jego sytuacji tak zdrowotnej, jak i zawodowej, a co niewątpliwie rzutować będzie na całym jego życiu.

Na niekorzyść przemawiała również uprzednia karalność oskarżonego za przestępstwo rozboju, co wskazuje na skłonność do przemocowych zachowań, jak również wskazuje, iż zachowanie oskarżonego będące przedmiotem osądu w niniejszej sprawie nie było incydentalne. Co więcej uprzednie skazanie, jak również stosowanie tymczasowego aresztowania nie skłoniło M. W. do żadnej konstruktywnej refleksji odnośnie swojego postępowania i po raz kolejny dopuścił się naruszenia porządku prawnego.

Zważyć też należy na postawę oskarżonego, który ani razu w toku procesu nie przeprosił J. Ł. (1), nie wykazał się żadną refleksją odnośnie zdarzenia mimo posiadanej świadomości i nie kwestionowania faktu zaatakowania pokrzywdzonego.

M. W.

3

Sąd zobligowany był do wymierzenia oskarżonemu M. W. kary łącznej, określając jej wysokość w granicach przewyższających najwyższą z kar wymierzonych (czyli powyżej 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności) do ich sumy (czyli do 3 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności).

Mając na względzie regulacje z art. 85 § 1 k.k. oraz art. 86 § 1 k.k. wymierzone oskarżonemu w punktach 1 i 2 wyroku jednostkowe kary pozbawienia wolności Sąd połączył i wymierzył oskarżonemu karę łączną 3 lat pozbawienia wolności.

Wymierzając karę łączną stosuje się zwykłe dyrektywy karania, a zwłaszcza słuszności i celowości, wyrażane przez związek przedmiotowy i podmiotowy zachodzący między poszczególnymi przestępstwami. Priorytetową zasadą wymiaru kary łącznej powinna być zasada asperacji, natomiast oparcie wymiaru tej kary na zasadzie kumulacji lub absorpcji traktować należy jako rozwiązanie skrajne, stosowane wyjątkowo i wymagające szczególnego uzasadnienia. Skoro kara łączna stanowi syntetyczną, całościową ocenę zachowań skazanego, to winna być także adekwatną i racjonalną, z prewencyjnego punktu widzenia, reakcją na popełnione przestępstwa, nie zaś przejawem bliżej nieuzasadnionej i wręcz niezrozumiałej, ze społecznego punktu widzenia, pobłażliwości. Orzeczenie kary łącznej nie musi przynosić oskarżonemu korzyści, to jest oznaczenia kary łącznej w wymiarze niższym od arytmetycznej sumy poszczególnych kar. Inaczej należałoby zawsze stosować zasadę absorpcji, co przeczyłoby zasadom wymiaru kary łącznej (vide: wyrok SA w Krakowie z dn. 16.11.2010 r., sygn. akt II AKa 188/10, Prok.i Pr.-wkł. 2011/6/26). Jednocześnie nie sposób uznać, aby założeniem ustawodawcy było traktowanie tej instytucji jako swoiście pojętej nagrody dla przestępcy popełniającego większą liczbę czynów karalnych. Popełnienie więcej niż jednego przestępstwa powinno raczej skłaniać do odstąpienia od absorpcji kar, niż za nią przemawiać. Wymierzenie takiej kary prowadziłoby do premiowania sprawcy popełniającego nie jedno, a więcej przestępstw, zatem prowadziłoby do praktycznej bezkarności innych zachowań zabronionych (vide: postanowienie SN z dn. 08.11.2006 r., sygn. akt III KK 63/06, LEX nr 324527, wyrok SA w Gdańsku z dn. 25.10.2007 r., sygn. akt II AKa 301/07, POSAG 2008/1/158).

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że najbardziej odpowiednią karą, przy uwzględnieniu związku przedmiotowo -podmiotowego, będzie kara łączna 3 lat pozbawienia wolności.

Przypisane oskarżonemu czyny zostały popełnione w krótkim odstępie czasu i godziły w tożsame dobra chronione prawem, co uzasadniało zastosowanie zasady absorpcji, jednocześnie zostały popełnione na szkodę różnych pokrzywdzonych, co przemawiało za zastosowaniem zasady kumulacji.

Wymierzona M. W. kara jest karą adekwatną, oddaje bowiem stopień winy, uwzględnia wysoki stopień szkodliwości społecznej czynu. Sąd uznał, że tylko kara pozbawienia wolności w orzeczonym wymiarze będzie dla oskarżonego koniecznym bodźcem do przemyślenia swego postępowania, a z drugiej strony spełni swoje cele tak zapobiegawcze, jak i wychowawcze oraz spowoduje, iż będzie miał on świadomość zagrożenia, jakie niesie za sobą popełnianie kolejnych przestępstw, w szczególności przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu i nie będzie miał poczucia bezkarności.

Nadto, orzeczona kara pozbawienia wolności, zrealizuje także cele kary w zakresie jej społecznego oddziaływania. W szczególności zaś spełni swoje zadanie w zakresie pogłębienia wśród społeczeństwa przekonania o nieuchronności poniesienia kary za naruszenie porządku prawnego i to kary adekwatnej do stopnia winy i społecznej szkodliwości popełnionego czynu.

M. W.

4

I

Na podstawie art. 46 §1 k.k. Sąd orzekł wobec oskarżonego M. W. obowiązek zapłaty na rzecz K. B. kwoty 1.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

M. W. bezspornie naruszył swoim czynem dobra osobiste K. B.. Czyn oskarżonego narażał pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub na ciężki uszczerbek na zdrowiu, a także doznał on obrażeń ciała w postaci stłuczenia okolicy zausznej, a zatem naruszył dobro osobiste pokrzywdzonego w postaci zdrowia.

Biorąc pod uwagę okoliczności i charakter zdarzenia, nasilenie cierpień fizycznych i psychicznych oraz zakres obrażeń doznanych przez K. B. Sąd uznał, że zasądzona kwota jest adekwatna do doznanej przez niego krzywdy psychicznej i fizycznej i stanowi zadośćuczynienie odpowiadające jej rozmiarowi.

M. W.

5

II

Na podstawie art. 46 §1 k.k. Sąd orzekł wobec oskarżonego M. W. obowiązek zapłaty na rzecz J. Ł. (1) kwoty 10.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę solidarnie z oskarżonym P. W..

M. W. biorąc udział w pobiciu J. Ł. (1), w trakcie którego doznał on ciężkiego uszczerbku na zdrowiu skutkującego praktyczną ślepotą jednego oka bezspornie naruszył jedno z najważniejszych dóbr osobistych pokrzywdzonej jakim jest zdrowie.

Biorąc pod uwagę nasilenie cierpień fizycznych i psychicznych, charakter obrażeń doznanych przez J. Ł. (1) skutkujący trwałym kalectwem, konieczność kontynuowania leczenia, jak również nieodwracalne skutki dla zdrowia pokrzywdzonego, które już zawsze będzie odczuwał we wszystkich sferach życia Sąd uznał, że zasądzona kwota nie jest wygórowana, a wręcz przeciwnie stanowi godne zadośćuczynienie za doznaną krzywdę psychiczną i fizyczną.

Oczywistym jest przy tym, że miarkowanie zadośćuczynienia winno uwzględniać fakt, że to nie M. W. spowodował ciężkie obrażenia ciała J. Ł. (1), a zatem inaczej niż oskarżony P. W. odpowiada on w granicach nieumyślności, co do zaistniałego skutku tj. spowodowania ciężkiego uszczerbku na zdrowiu.

W zakresie zasądzonej kwoty, Sąd orzekł wobec oskarżonego M. W. obowiązek zapłaty zadośćuczynienia solidarnie z oskarżonym P. W., który odpowiada za umyślne spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu u J. Ł. (1), do którego doszło w trakcie objętego porozumieniem udziału w jego pobiciu.

Jednocześnie dla oskarżonego obowiązek zapłaty kwoty zadośćuczynienia będzie się łączył ze znacznym wysiłkiem finansowym i stanowił będzie istotnie odczuwalny element represji karnej związanej z popełnionym przez niego czynem.

P. W.

6

III

Również w przypadku oskarżonego P. W. orzekając o karze - w myśl art. 4 §1 k.k. - Sąd zastosował ustawę obowiązującą w chwili popełnienia przypisanego oskarżonemu czynu jako względniejszą dla sprawcy, albowiem od dnia 01.10.2023 r. nastąpiło podwyższenie kary za przestępstwo określone w art. 156 § 1 k.k.

Oceniając społeczną szkodliwość czynu oskarżonego Sąd miał na uwadze, że P. W. dopuścił się zamachu na najważniejsze dobro prawne jakim jest życie i zdrowie człowieka, a skutkiem jego działań jest trwałe kalectwo pokrzywdzonego.

Za okoliczność obciążającą Sąd uznał postawę oskarżonego po zdarzeniu, kiedy nie udzielił pokrzywdzonemu żadnej pomocy i opuścił miejsce zdarzenia.

Działanie oskarżonego spowodowało bardzo poważne skutki dla zdrowia pokrzywdzonego, które zaważyły na całym jego życiu. J. Ł. (1) został, bowiem pozbawiony możliwości wykonywania pracy zarobkowej w której wymagana jest pełna sprawność narządu wzroku, a trwałe kalectwo niewątpliwie będzie ograniczało go również w innych aspektach życia.

Okolicznością łagodzącą był fakt przyznania się oskarżonego do popełnienia zarzucanego mu czynu oraz złożenie wyjaśnień pozwalających na poczynienie ustaleń faktycznych istotnych z punktu widzenia stawianego mu zarzutu, jak również zarzutów stawianych oskarżonemu M. W..

Na korzyść oskarżonego przemawiało również to, że wielokrotnie w toku postępowania wyraził żal w związku z popełnionym czynem, przeprosił pokrzywdzonego J. Ł. (1), a jego zachowanie wskazywało na szczerość jego deklaracji.

Za okoliczności łagodzące Sąd uznał także uprzednią niekaralność oskarżonego oraz fakt prowadzenia wcześniej ustabilizowanego trybu życia, co biorąc pod uwagę wiek oskarżonego wskazuje, że respektuje on normy społeczne i przestrzega porządku prawnego, a zaistniałe zdarzenie miało charakter incydentalny.

Dokonując analizy wszystkich okoliczności łagodzących i obciążających mających wpływ na wymiar kary, a także mając na uwadze surowość ustawowego zagrożenia karą, Sąd doszedł do przekonania, że zasadnym będzie zastosowanie wobec oskarżonego P. W. instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary.

Z poczynionych ustaleń faktycznych wynika, bowiem, że oskarżony przybył na miejsce zdarzenia będąc przekonanym o realnym zagrożeniu dla bezpieczeństwa syna, który poinformował go, że obawia się o swoje zdrowie i życie, w związku z planowanym pobiciem jego osoby. Informacje przekazane przez M. W. ojcu były oczywiście nieprawdziwe i wpisywały się w planowany przez niego akt odwetowy na grupie obcych mu osób. Informacje przekazane przez M. W. P. W. spowodowały naturalną reakcję ojca w obliczu zagrożenia bezpieczeństwa własnego dziecka i były jedynym powodem jego pojawienia się na miejscu zdarzenia.

Jednocześnie, z poczynionych ustaleń faktycznych wynika, że w momencie przybycia P. W. na Most Ś.. R. zobaczył on grupę bijących się mężczyzn, następnie M. W. zawołał go, co ten mógł odczytać jako wzywanie pomocy, a co finalnie skutkowało zaatakowaniem J. Ł. (1), który w tym czasie był atakowany przez jego syna i drugiego sprawcę. Powyższe wskazuje, że P. W. na miejscu zdarzenia pojawił się przypadkowo, na skutek kłamliwego działania M. W., a jego pierwotną motywacją nie była chęć zrobienia komukolwiek krzywdy, lecz pomoc synowi, co uznać należy za naturalną reakcję każdego rodzica. Oczywistym jest przy tym, że reakcja P. W., który widział agresywne zachowanie syna jednoznacznie wskazujące, że to on jest napastnikiem i uderzenie J. Ł. (1) dwukrotnie pałką teleskopową w głowę, było obiektywnie całkowicie nieuprawnione, jednakże biorąc pod uwagę stan jego świadomości i okoliczności zdarzenia nie może być oceniana z nadmierną surowością.

Okolicznością istotną był również fakt przeproszenia J. Ł. (1) przez P. W., a które to przeprosiny pokrzywdzony przyjął (k. 436v).

W tym kontekście wskazać należy dodatkowo, że Sąd kategorycznie wykluczył by P. W. działał w warunkach przekroczenia granic obrony koniecznej, przy czym kwestia ta omówiona zostanie w dalszej części uzasadnienia.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w ocenie Sądu, wymierzenie P. W. kary 3 lat pozbawienia wolności, stanowiącej minimalny próg zagrożenia ustawowego za przestępstwo z art. 156 § 1 k.k. byłoby niewspółmiernie surowe i krzywdzące. Wiązałoby się, bowiem dla oskarżonego z koniecznością długoletniej izolacji penitencjarnej, co biorąc pod uwagę jego dojrzały wiek, dotychczasową niekaralność i sposób życia sprzeczne byłoby z indywidualnym celem kary. Postawa oskarżonego prezentowana od czasu popełnienia przypisanego mu czynu wskazuje w ocenie Sądu, że ma on świadomość naganności swojego zachowania i nie jest konieczne orzeczenie długoterminowej kary pozbawienia wolności, by wdrożyć go do przestrzegania porządku prawnego, zaś orzeczenie takiej kary miałoby charakter jedynie odwetowy.

W realiach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu kara pozbawienia wolności w wymiarze 1 (jednego) roku i 6 (sześciu) miesięcy nie razi łagodnością, czyni zadość społecznemu poczuciu sprawiedliwości, a także spełnia swoje zadanie w zakresie prewencji generalnej, polegającej na kształtowaniu w społeczeństwie postawy poszanowania prawa, wypełniając przy tym dyrektywy wymienione w art. 53 k.k.

P. W.

7

III

Na podstawie art. 46 § 1 k.k. Sąd orzekł wobec oskarżonego P. W. na rzecz pokrzywdzonego J. Ł. (1) kwotę 50.000 (pięćdziesiąt tysięcy) zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

P. W. swoim czynem, który godził w najwyższe dobro jakim jest życie i zdrowie człowieka, bezspornie naruszył dobra osobiste J. Ł. (1). Biorąc pod uwagę charakter doznanych obrażeń ciała, związane z tym cierpienia fizyczne, trwałe ciężkie kalectwo, skutkujące dodatkowo trwałą niezdolnością do wykonywania pracy zarobkowej wymagającej pełnej sprawności narządu wzroku, co będzie przekładało się na zdolności pokrzywdzonego do zarobkowania

Sąd uznał, że zasądzona kwota nie jest wygórowana i stanowi adekwatne zadośćuczynienie za doznaną przez J. Ł. (1) krzywdę psychiczną i fizyczną związaną ze zdarzeniem. Pokrzywdzony przed zdarzeniem był młodym, zdrowym mężczyzną, posiadającym nieograniczone możliwości rozwoju zarówno osobistego, jak i zawodowego, zaś zdarzenie wywołane przez oskarżonego na zawsze to zmieniło, a jego negatywne skutki pokrzywdzony będzie odczuwał do końca życia.

5.  Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

6.  inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

Obrońca w mowie końcowej wniosła o uznanie, że oskarżony P. W. działał w ramach przekroczenia granic obrony koniecznej, który to wniosek w ocenie Sądu nie zasługiwał na aprobatę i ocenić należało go jako element przyjętej na potrzeby postępowania linii obrony.

Wskazać należy bowiem, że obrona konieczna, jako ustawowy kontratyp wyłączający bezprawność czynu, zachodzi wtedy gdy po stronie sprawcy czynu zostają spełnione znamiona określające zarówno warunki dopuszczalności podjęcia działań obronnych, jak - zamach, bezpośredniość i bezprawność zamachu, skierowanie zamachu na dobro chronione prawem, jak i dotyczące samych działań obronnych, to jest – odpieranie zamachu, działanie skierowane przeciwko napastnikowi motywowane odpieraniem zamachu, konieczność obrony (vide: wyrok SN z dn. 12.04.2006 r., II KK 236/05, LEX nr 182944).

Zamachem jest zachowanie człowieka godzące w prawem chronione dobro. Zamachem może być tylko rzeczywiste godzenie w dobro chronione prawnie. (...) urojonego zamachu nie będzie działaniem w ramach obrony koniecznej (zob. wyrok SN z dn. 22.06.1979 r., IV KR 112/79, OSNKW 1979, nr 11-12, poz. 113, z aprobującymi glosami W. Woltera, NP 1980, nr 9, s. 152; S. Frankowskiego, PiP 1981, z. 8, s. 148; K. Rosentala, NP 1981, nr 2, s. 138; zob. G. Rejman, Zasady..., s. 462).

Warunkiem legalności działań obronnych jest to, aby działania te podjęte zostały w czasie, w którym zachowanie napastnika (zamach) zagraża dobru prawnie chronionemu. Zamach jest bezpośredni tak długo, jak długo trwa stan niebezpieczeństwa dla dobra prawnego, utrzymywany przez zachowanie napastnika.

Czyn napastnika stanowiący zamach na dobro chronione prawem musi być bezprawny, to jest sprzeczny z obowiązującym porządkiem prawnym. Brak jest jednak podstaw do przyjęcia prawa do obrony koniecznej, jeśli doszło do starcia pomiędzy dwiema osobami wzajemnie się prowokującymi, w sposób świadczący o zgodzie obu na podjęcie walki. Obie osoby dokonują względem siebie zamachów bezprawnych. Podobnie jak to ma miejsce w wypadku bójki, także w wypadku takiego pojedynku dopiero wyraźne zaniechanie akcji agresywnych i chęć przerwania walki stwarzają prawo do obrony koniecznej wobec osoby kontynuującej atak (vide: wyrok SN z dn. 09.06.1988 r., I KR 168/88, OSP 1990, z. 8, poz. 304).

Zgodnie z art. 25 § 1 k.k. działanie w obronie koniecznej ma polegać na odpieraniu zamachu. Wyrażenie to należy interpretować w kontekście charakteru obrony koniecznej jako kontratypu, tzn. okoliczności wyłączającej bezprawność czynu realizującego znamiona typu czynu zabronionego. Odpieranie zamachu musi więc być realizacją znamion typu czynu zabronionego.

Niezbędnym elementem podmiotowym obrony koniecznej jest, aby akcja broniącego się wynikała ze świadomości, że odpiera on zamach i podyktowana była wolą obrony (vide: wyrok SN z dn. 30.12.1972 r., Rw 1312/72, OSNKW 1973, nr 5, poz. 69). Dla stwierdzenia działania w obronie koniecznej nie jest jednak wymagane działanie przemyślane, nakierowane na odparcie zamachu, a wystarczy działanie instynktowne, bez przemyślenia, nagła reakcja obronna w sytuacji zagrożenia, gdy broniący się uświadamia sobie zamach i z własnej woli podejmując obronę (vide: wyrok A w W. z dn. 02.03.2015 r., II AKa 14/15, LEX nr 1665870).Ten podmiotowy element działania w obronie koniecznej ułatwia rozgraniczenie rzeczywistych działań obronnych od społecznie negatywnych aktów zemsty, samosądu lub chuligaństwa (vide: wyrok SN z dn. 30.12.1972 r., Rw 1312/72, OSNKW 1973 r., z. 3, poz. 69). Wszelkie działania przedsięwzięte w celu odwzajemnienia krzywd odwetu doznanych uprzednio nie mają charakteru obronnego (vide: wyrok SN z dn. 19.02.1972 r., IV KKN 292/96, Prok. i Pr. - wkł. 1997 r., nr 7-8, poz. 1).

Odparcie zamachu kosztem dobra napastnika jest zachowaniem legalnym tylko pod warunkiem spełnienia wszystkich znamion obrony koniecznej. Przekroczenie granic obrony koniecznej wymaga wystąpienia w ogóle okoliczności taką obronę uzasadniających. I tak nie będzie miała w ogóle miejsca obrona konieczna, jeśli nie wystąpił bezprawny zamach. Znamieniem obrony koniecznej niezbędnym także dla ustalenia, że granice tej obrony zostały przekroczone, jest działanie obronne motywowane zamiarem odparcia zamachu.

Z poczynionych ustaleń faktycznych wynika, że na żadnym etapie zdarzenia oskarżony P. W. nie był atakowany przez jakąkolwiek z osób w nim uczestniczących, a tym bardziej przez J. Ł. (1), który nie podejmując żadnych agresywnych zachowań został najpierw zaatakowany przez nieustalonego mężczyznę i M. W., a następnie przez oskarżonego, pomimo tego, że nie atakował on napastników, a co więcej nie podjął nawet żadnych działań obronnych. W realiach niniejszej sprawy ze strony J. Ł. (1) nie wystąpiło nawet zagrożenie bezprawnego zamachu na jakiekolwiek dobro P. W., a tym bardziej nie nastąpił jakikolwiek zamach, a tym samym nie wystąpiły żadne okoliczności uzasadniające obronę konieczną. Znamienne jest przy tym, że P. W. w złożonych wyjaśnieniach nie wskazywał by w jakikolwiek sposób został zaatakowany przez pokrzywdzonego, a jedynie podnosił, że myślał, że może zostać zaatakowany, dalej wskazał, że nie pamięta, czy osoba którą uderzył go zaatakowała co dodatkowo potwierdza, iż jego działanie nie było ukierunkowane na odparcie zamachu i podyktowane wolą obrony, albowiem takiego zamachu, a nawet jego realnej groźby w ogóle nie było.

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

8

O kosztach pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu P. W. z urzędu Sąd orzekł na podstawie przepisów wskazanych w wyroku, które uzasadniają dwa efektywne terminy rozpraw (1.200 zł x 20% = 240 zł + 1.200 zł = 1.440 zł + 23 % VAT = 1.771,20 zł brutto).

9

Mając na uwadze, że w stosunku do obu oskarżonych orzeczona została bezwzględna kara pozbawienia wolności, a nadto, iż nie posiadają oni żadnego majątku, oskarżony P. W. ma na utrzymaniu małoletnie dziecko, a także uwzględniając rozmiar orzeczonych wobec oskarżonych obowiązków o charakterze finansowym Sąd zwolnił ich w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, w tym nie wymierzył im opłaty.

Na podstawie przepisów wskazanych w wyroku Sąd zwolnił oskarżonych w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, w tym nie wymierzył m opłaty.

Za powyższym przemawiał fakt, że w stosunku do oskarżonych orzeczona została bezwzględna kara pozbawienia wolności, a nadto, iż nie posiadają oni żadnego majątku, oskarżony P. W. ma na utrzymaniu małoletnie dziecko.

Należy również mieć na uwadze, że na oskarżonych niniejszym wyrokiem nałożono środki kompensacyjne w postaci zadośćuczynienia.

W tej sytuacji, w ocenie Sądu, uznać należy, że ewentualne środki finansowe, które udałoby się oskarżonym pozyskać, winni przeznaczyć w pierwszej kolejności na zadośćuczynienie pokrzywdzonym, których interesy winny mieć pierwszeństwo przed interesami Skarbu Państwa.

7.  Podpis

P., dnia 22 grudnia 2025r.

sędzia Izabela Dehmel