Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Poznaniu

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 317/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego we Wrześni z dnia 4 lutego 2025 r., sygn. akt II K 270/24

W związku z tym, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku złożył wyłącznie obrońca oskarżonego P. G. (1), Sąd odwoławczy ograniczył zakres uzasadnienia do omówienia zarzutów z apelacji prokuratora dotyczących tego oskarżonego. Podstawę prawną takiego ograniczenia stanowi art. 423 § 1a kpk w zw. z art. 457 § 2 kpk ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt II AKa 122/19, LEX nr 27490409).

0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐

co do winy

☒

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Obraza przepisów prawa materialnego, tj. art. 279 § 1 kk polegająca na wymierzeniu oskarżonemu P. G. (1) za ciąg przestępstw z art. 279 § 1 kk – kary 10 miesięcy pozbawienia wolności, a więc poniżej dolnego ustawowego zagrożenia, które wynosi rok.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Rację miał prokurator wskazując na naruszenie przepisu prawa materialnego w zaskarżonym wyroku, tj. art. 279 § 1 kk. Sąd Rejonowy wymierzył bowiem karę za ciąg dwóch przestępstw z art. 279 § 1 kk poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, która, jak słusznie zaznaczył apelujący, w przypadku występku kradzieży z włamaniem wynosi 1 rok pozbawienia wolności. Jeżeli Sąd I instancji rzeczywiście w zamyśle miał zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary wobec oskarżonego P. G. (1), to winien, zgodnie z art. 413 § 1 pkt 6 kpk, który określa wymóg podania w wyroku zastosowanych przepisów ustawy karnej, wskazać w części rozstrzygającej wyroku, że wymiar kary 10 miesięcy pozbawienia wolności wynika z zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary i przywołać przepis - art. 60 § 1 kk. Niedopuszczalnym jest aby dopiero z uzasadnienia wyroku skazującego, które sporządza się na wniosek strony, wynikały przyczyny wymierzenia kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia za przypisane przestępstwa. Kierując się zaś motywami pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, mającymi wykazać zasadność nadzwyczajnego złagodzenia kary wobec oskarżonego P. G. (1), Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw aby przychylić się do tego stanowiska. Nie powtarzając przywołanych w apelacji prokuratorskiej dyrektyw sądowego wymiaru kary, o których mowa w art. 53 § 1 i 2 kk. Przepis art. 60 § 1 kk daje sądowi możliwość zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary w stosunku do młodocianego, jeżeli przemawiają za tym względy określone w art. 54 § kk. Sąd Okręgowy skupił się zatem na okolicznościach mających uzasadniać sięgnięcie po nadzwyczajne złagodzenie kary, jaką przede wszystkim stanowi młody wiek sprawcy. Na szczególnie zaakcentowanie zasługuje zaś to, że do zastosowania tej instytucji z art. 60 § 1 kk nie wystarcza, że sprawcą jest młodociany lub że pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, albo że ten naprawił szkodę wyrządzoną przestępstwem. Może to bowiem nastąpić dopiero, gdy przemawia za nadzwyczajnym złagodzeniem kary ocena całokształtu okoliczności przedmiotowo-podmiotowych ustalonych w sprawie, w powiązaniu z pozostałymi okolicznościami wskazanymi w wymienionych przepisach art. 60 kk (por. wyrok Sądu Najwyższego z 29 lipca 2008 r., WA 27/08, OSNKW 2008, nr 11, poz. 93). Sąd Okręgowy podzielił stanowisko apelującego, że wziąwszy pod uwagę wszystkie te aspekty, a nie tylko te wybrane, korzystne dla sprawcy, niezasadnym było wyjątkowo łagodne potraktowanie oskarżonego P. G. (1) (podobnie zresztą jak współsprawcę D. P., do którego miałby znaleźć zastosowanie art. 60 § 2 kk). W związku z tym, że podane powyżej czynniki rzutujące na wymiar kary należą do kategorii ocennych, z punktu widzenia współmierności kary, dalsze rozważania w tej materii zostaną przedstawione przy zarzucie odwoławczym w postaci rażącej niewspółmierności kary.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie w pkt I wobec oskarżonego P. G. (1) kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Przedmiotowy wniosek zasługiwał na uwzględnienie co do zasady, tj. aby wymierzyć oskarżonemu karę w granicach ustawowego zagrożenia za ciąg przestępstw z art. 279 § 1 kk. Dlatego też zapadł wyrok reformatoryjny. Należyta ocena wszelkich okoliczności łagodzących i obciążających zachodzących po stronie oskarżonego P. G. (1) prowadziła jednak do wniosku, że karą współmierną i uwzględniającą status podsądnego jako młodocianego będzie już kara 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności i do tej wysokości podwyższono mu wymiar kary. W pozostałym zatem zakresie wniosek końcowy apelacji oskarżyciela publicznego nie zasługiwał na aprobatę.

Lp.

Zarzut

3.2.

Rażąca niewspółmierność wymierzonej oskarżonemu polegająca na wymierzeniu mu kary z zastosowaniem nadzwyczajnego złagodzenia kary podczas gdy charakter i okoliczności popełnienia zarzucanych przestępstw, w tym postawa sprawcy przemawiają za wymierzeniem kary surowszej, tj. kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, nadto wymierzona kara w granicach ustalonych przez Sąd I instancji nie spełnia funkcji w zakresie prewencji ogólnej i szczególnej oraz nie zaspokaja społecznego poczucia sprawiedliwości.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Kontrola apelacyjna potwierdziła słuszność wskazań prokuratora o niewspółmiernej łagodności kary wymierzonej P. G. (1). Sąd odwoławczy w pierwszym rzędzie zbadał zasadność zastosowania instytucji nadzwyczajnego złagodzenia kary w sytuacji przypisanego oskarżonemu ciągu dwóch przestępstw z art. 279 § 1 kk. W efekcie czego uznał, że nadzwyczajne złagodzenie wymiaru kary za ten ciąg dwóch takich przestępstw, popełnionych w dniach 25 marca i 27 marca 2024 r., przy przyjęciu za jego podstawę tego, że sprawcą jest młodociany, było nieprawidłowe. Sąd Rejonowy eksponując młody wiek oskarżonego P. G. (1), co jest bezsporne, pominął, iż jest on osobą zdemoralizowaną. Jak słusznie zauważa apelujący prokurator, oskarżony przed datą przedmiotowych występków był wielokrotnie skazywany za umyślne przestępstwa. Miał już na swoim „koncie” cztery prawomocne skazania za różnego rodzaju występki przeciwko mieniu, w tym z art. 279 § 1kk, za które otrzymał kary o charakterze wolnościowym (kary ograniczenia wolności, kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania). Następnie, w kolejnych miesiącach 2024 r. (od lutego do lipca) zapadło pięć kolejnych wyroków skazujących tego młodego człowieka, a w sprawie Sądu Rejonowego we Wrześni o sygn. II K 412/23 postanowieniem z dnia 14 listopada 2024 r. zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary 4 miesięcy pozbawienia wolności. Ponadto, krótko przed popełnieniem przedmiotowych czynów, wyrokiem Sądu Rejonowego we Wrześni z dnia 7 marca 2024 r., sygn. II K 5/24, oskarżony otrzymał karę 1 roku ograniczenia wolności za przestępstwo z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 283 kk, co także nie zatrzymało go przed kolejnym łamaniem porządku prawnego. W związku z powyższym 19-sto letni w dacie czynów sprawca nie powinien być traktowany w sposób tak uprzywilejowany skoro już wcześniej popełnił szereg czynów zabronionych i lekceważył orzekane kary wolnościowe. Był całkowicie niepoprawny, co doprowadziło do tego, że aktualnie od dnia 24 maja 2024 r. przebywa w warunkach więziennych, odbywając kary. W związku z powyższym, mimo jego niedojrzałej osobowości, ale już z pełnym zawinieniem, powinien przewidzieć, że kolejne naruszenia prawa będą powodować surowsze konsekwencje karne. Ponadto te dwie kradzieże z włamaniem do tego samego magazynu sklepu (...) w K. nie dają się wytłumaczyć impulsywnością czy brakiem umiejętności panowania nad emocjami, jak nieskutecznie próbował przekonywać Sąd Rejonowy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Były to czyny popełnione rozmyślnie, w celu wzbogacenia się, bez żadnych wyjątkowych okoliczności w sferze motywacyjnej. W tym też miejscu warto wskazać, że oskarżony P. G. odpowiada za ciąg przestępstw z art. 91 § 1 kk, który stanowi nawet podstawę do fakultatywnego zaostrzenia kary, z której w tym wypadku nie skorzystano i nie było apelacji na niekorzyść w tym kierunku, tym bardziej jednak, nie dawało to pola do orzeczenia wobec tego sprawcy kary poniżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia. Taka kara mogłaby zostać mylnie uznana przez oskarżonego za ulgowe jego traktowanie za kolejne złe postępki i to byłoby niewychowawcze oraz społecznie niesprawiedliwe.

Włączając w tym miejscu ustosunkowanie się do podniesionego zarzutu rażącej niewspółmierności kary, Sąd odwoławczy w dużej części podzielił stanowisko apelującego. Zakwestionować bowiem należało akcentowanie przez Sąd Rejonowy ponad miarę okoliczności łagodzących, a niedoszacowanie tych przemawiających na jego niekorzyść. Oczywiście przyznanie się do winy i wyrażony żal stanowiły okoliczności łagodzące dla wymiaru kary. Jednocześnie stwierdzić należało, że choć szkoda w mieniu pokrzywdzonego podmiotu nie była wysoka (łączna wartość skradzionych towarów wynosiła 4.300,39 zł), to nie została ona dotąd wyrównana, oskarżony działał wspólnie i w porozumieniu z inną, nieco tylko starszą osobą, a łupem padły towary jakie sprawcy wybrali, w tym słodycze, alkohole w postaci piwa, napoje, środki higieniczne. Stopień społecznej szkodliwości tych czynów należało więc określić na średnim poziomie. Biorąc pod uwagę wszystko powyższe Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że kara nieco powyżej dolnej granicy zagrożenia, tj. 1 rok i 2 miesiące pozbawienia wolności będzie wystarczająca aby należycie oddziaływać na młodocianego sprawcę, nie wydłużając ponad miarę jego pobytu w warunkach więziennych, a nadto, będzie właściwie wpływać na świadomość prawną społeczeństwa. Niezbędne jest zaznaczenie, iż cele kary powinny być ustalane na czas wyrokowania. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji gdy między datą popełnienia czynu a czasem wyrokowania w II instancji upłynął ponad rok czasu. Sprawca przez ten czas się nie poprawił, nie żył uczciwie, dlatego oczekiwane było odpowiednie ukaranie go.

Konkludując, apelującemu udało się skutecznie wykazać, że kara w wymiarze orzeczonym przez Sąd Rejonowy z zastosowaniem instytucji nadzwyczajnego złagodzenia była niewspółmierna do wagi przypisanych oskarżonemu przestępstw oraz danych osobopoznawczych, a karą spełniająca cele kary w aspekcie indywidualnym i ogólnoprewencyjnym będzie kara 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności.

Sąd Okręgowy orzekając w tej sprawie miał przy tym na uwadze aby zachować wewnętrzną sprawiedliwość wyroku. Dlatego zaostrzając karę wobec współsprawcy - oskarżonego D. P. podwyższył ją w takich samych proporcjach jak w przypadku P. G. (1), tj. o 4 miesiące pozbawienia wolności.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie w pkt I wobec oskarżonego P. G. (1) kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wobec zasadności zarzutu niespełnienia warunków do nadzwyczajnego złagodzenia kary na podstawie art. 60 § 1 kk, koniecznym było wymierzenie tejże kary oskarżonemu P. G. w granicach ustawowego zagrożenia za ciąg występków z art. 279 § 1 kk. Zaostrzono ją do 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności, uznając to za adekwatne do całokształtu okoliczności sprawy oraz osoby sprawcy, który jest osobą młodocianą. Argumentacja prokuratora mająca uzasadniać podwyższenie kary aż o 8 miesięcy w stosunku do kary orzeczonej w zaskarżonym wyroku nie była przekonująca i nie odniosła oczekiwanego skutku.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

0.11.

Przedmiot utrzymania w mocy

Poza zmianą opisaną w pkt 5.2. wyrok Sądu I instancji w zakresie dotyczącym oskarżonego P. G. (1), utrzymano w mocy.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Powodem utrzymania wyroku w mocy (poza zmianą wskazaną w pkt 5.2.) była niezasadność pozostałej części apelacji prokuratora co do silniejszego zaostrzenia wymiaru kary pozbawienia wolności wobec oskarżonego P. G. (1), jak też brak podstaw wskazanych w art. 439, 440 i 455 kpk, uzasadniających zmianę lub uchylenie wyroku poza granicami zarzutów i wniosków apelacji.

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.11.

Przedmiot i zakres zmiany

Zaskarżony wyrok został zmieniony w pkt 1 w ten sposób, że podwyższono karę wymierzoną oskarżonemu P. G. za ciąg przestępstw z art. 279 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk do 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności.

Zwięźle o powodach zmiany

Nieprawidłowość wyroku Sądu Rejonowego w zakresie wymiaru kary zasadniczej za ciąg dwóch przestępstw z art. 279 § 1 kk oraz zasadnie podniesiony zarzut rażącej niewspółmierności kary wymagały ingerencji w treść zaskarżonego orzeczenia poprzez podwyższenie kary pozbawienia wolności do 1 roku i 2 miesięcy. Szerzej argumentację dotyczącą zmiany wyroku przedstawiono powyżej w rubrykach 3.1 i 3.2. przy omawianiu zarzutów odwoławczych.

0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

4.

Zgodnie z art. 616 § 1 pkt 1 kpk do kosztów procesu należą koszty sądowe, którymi są m.in. wydatki poniesione przez Skarb Państwa od chwili wszczęcia postępowania (art. 616 § 2 pkt 2 kpk). Jednym z wydatków Skarbu Państwa, na podstawie art. 618 § 1 pkt 11 kpk są wypłaty dokonane z tytułu nieopłaconej przez strony pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokatów lub radców prawnych.

Obrońca oskarżonego z urzędu, przyznany mu w postępowaniu apelacyjnym na wniosek podsądnego (zarządzenie Sędziego z dnia 17 kwietnia 2025 r., k.165), a konkretnie uczestnicząca w rozprawie apelacyjnej w dniu 29 maja 2025 r. aplikantka adwokacka występująca za adw. K. B., wniosła o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz ww. adwokata zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym. Przytoczone wyżej przepisy stanowią podstawę prawną orzeczenia uwzględniającego to żądanie. Wysokość kosztów adwokata została zaś ustalona w oparciu o § 4 ust. 1 i 3 oraz § 17 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2024 r. poz. 763). Mając powyższe na względzie, Sąd II instancji zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. B. kwotę 1033,20 zł (w tym VAT) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu w postępowaniu odwoławczym.

5.

Zgodnie z art. 634 kpk jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, do kosztów procesu za postępowanie odwoławcze od orzeczeń kończących postępowanie w sprawie mają odpowiednie zastosowanie przepisy o kosztach za postępowanie przed sądem I instancji.

Mając powyższe na względzie, Sąd Okręgowy opierając się na dyspozycji przepisu art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 633 kpk zwolnił oskarżonego P. G. (1) z obowiązku zwrotu Skarbowi Państwa kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze. W związku z tym, że na skutek apelacji prokuratora doszło do zaostrzenia wymiaru kary zasadniczej wobec oskarżonego P. G., co do zasady ciążyłby na nim zwrot kosztów za postępowanie odwoławcze jakie wygenerowała sprawa dotycząca jego osoby. Byłaby to ½ wydatków z tytułu doręczeń, opłata za uzyskanie danych o karalności w systemie teleinformatycznym oraz całość wynagrodzenia dla obrońcy z urzędu. Sąd II instancji uznał jednocześnie, że oskarżony nie byłby w stanie uiścić tych kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze albowiem od ponad roku jest pozbawiony wolności, nie jest zatrudniony odpłatnie i nie ma majątku, który pozwoliłby mu na uregulowanie tych należności.

7.  PODPIS

Hanna Bartkowiak