Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Poznaniu

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 474/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu z dnia 4 lutego 2025 r., sygn. akt III K 421/24

0.11.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

0.11.3. Granice zaskarżenia

0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

0.11.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☒

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

0.11.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

0.12.1. Ustalenie faktów

0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

0.12.2. Ocena dowodów

0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Obraza art. 439 § 1 pkt 8 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 kpk poprzez brak umorzenia postępowania co do czynu z punktu 4 wyroku i ustalenie, że nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej z uwagi na prawomocne zakończenie postępowania karnego w sprawie o sygn. VIII K 554/22 Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu, albowiem przyjęto tam odmienną kwalifikację prawną czynu oraz odmiennie opisano okoliczności faktyczne czynu aniżeli w sprawie będącej przedmiotem tej apelacji, w sytuacji gdy czyn będący przedmiotem prawomocnie zakończonego postępowania karnego o sygn. VIII K 554/22 jest tożsamym czynem popełnionym przez ta samą osobę co w punkcie 4 zaskarżonego wyroku, a tym samym zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza co do punktu 4 orzeczenia będącego przedmiotem niniejszej apelacji

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Apelujący zasadnie zwrócił uwagę na prawomocnie zakończone postępowanie w sprawie Sądu Rejonowego Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu o sygn. VIII K 554/22, w którym osądzono fragment zdarzenia z dnia 30 maja 2022 r., w postaci naruszenia nietykalności cielesnej U. U. (1) przez oskarżoną J. U.. Czyn tam zarzucony prywatnym aktem oskarżenia polegać miał na szarpaniu za ubranie, popchnięciu na trawę i spoliczkowaniu U. U. (1). Mimo poniesienia tej kwestii przez obrońcę w toku postępowania jurysdykcyjnego, Sąd Rejonowy nie zajął się należycie problematyką powagi rzeczy osądzonej, o czym świadczy pobieżność uzasadnienia zaskarżonego wyroku. Sąd Okręgowy widział zatem potrzebę poczynienia w tym zakresie pogłębionych rozważań, które jednak należało poprzedzić skontrolowaniem oceny dowodów oraz dokonanych przez Sąd Rejonowy ustaleń faktycznych w ramach tego zarzucanego oskarżonej J. J. (1) w akcie oskarżenia czynu. Ustaliwszy zatem w pierwszej kolejności, że oskarżona najpierw naruszyła nietykalność cielesną U. U. (1), a następnie zabrała w celu przywłaszczenia będący własnością tej pokrzywdzonej telefon komórkowy o wartości 350 zł, co zostanie bliżej omówione poniżej, w jej zachowaniu można było wyodrębnić dwa etapy działania; pierwszy w postaci użycia siły fizycznej na ciało pokrzywdzonej i stanowiący naruszenie jej nietykalności cielesnej i drugi, niezwiązany rodzajowo z pierwszym, w postaci zabrania telefonu komórkowego w celu postąpienia z nim jak właściciel. Zabór ten stanowił zatem zwykłą kradzież cudzej rzeczy ruchomej o wartości do 500 zł. Ma to istotne znaczenie w kontekście podniesionego przez obrońcę zarzutu bezwzględnej przesłanki procesowej. Powszechnie przyjmuje się bowiem, że w celu zbadania tożsamości czynu należy brać pod uwagę dane zdarzenie historyczne, nie zaś formalne sformułowania zarzutu i jego kwalifikację prawną albowiem sama kwalifikacja prawna i sposób zwerbalizowania zarzutu stanowią jedynie swoistą ocenę określonego zachowania się, która nie musi się pokrywać z rzeczywistością. Znaczenie mają konkretne okoliczności ustalone w toku postępowania ( por. wyrok SN z 2.03.2011 r., III KK 366/10, OSNKW 2011/6, poz. 51; wyrok SN z 18.02.2009 r., V KK 4/09, LEX nr 486533).

Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał zaś, że zakaz sformułowany w art. 17 § 1 pkt 7 kpk, mający postać rei iudicatae, ma miejsce wówczas, gdy uprzednio prawomocnie zakończone zostało postępowanie co do tego samego czynu tej samej osoby, nowe zaś postępowanie pokrywa się z przedmiotem postępowania w sprawie już zakończonej, a także gdy jego przedmiot jest częścią przedmiotu osądzonego w sprawie już zakończonej ( zob. wyrok SN z 4.02.2002 r., II KKN 221/01, LEX nr 53030; wyrok SN z 18.02.2005 r., V KK 458/04, LEX nr 159367; wyrok SN z 7.01.2010 r., IV KK 200/09, LEX nr 553722). Prawomocne zakończenie postępowania karnego wywiera zatem ten skutek, że czyn rozpoznany staje się rzeczą osądzoną ( res iudicata) i nie może być przedmiotem innego postępowania toczącego się o to samo – w myśl zasady ne bis in idem.

Kierując się tymi wszystkimi wskazaniami Sąd odwoławczy podziela zaprezentowane powyżej stanowisko Sądu Najwyższego w zakresie rozumienia ujemnej przesłanki procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej. Jednocześnie Sąd odwoławczy doszedł do wniosku, że w kontrolowanej sprawie res iudicata faktycznie wystąpiła ale tylko co do zachowania oskarżonej w postaci naruszenia nietykalności cielesnej U. U. (1), wobec prawomocnego umorzenia postępowania w sprawie SR Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu sygn. VIII K 554/22, po pojednaniu się stron. W tym miejscu warto także wskazać, że prokurator obecny na rozprawie apelacyjnej w dniu 8 lipca 2025 r., po pouczeniu o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej w ramach zarzucanego oskarżonej czynu z art. 280 § 1 kk w zw. z art. 283 kk na dwa zachowania: z art. 217 § 1 kk oraz z art. 119 § 1 kw, oświadczył, że w takiej sytuacji obejmuje ściganiem z urzędu czyn oskarżonej z art. 217 § 1 kk. Powyżej wskazana ujemna przesłanka procesowa nie dotyczyła już natomiast kradzieży telefonu komórkowego, która miała miejsce po zachowaniu oskarżonej J. J., wyczerpującym znamiona występku z art. 217 § 1 kk, zresztą nie była i nie mogła być przedmiotem sprawy toczonej z oskarżenia prywatnego o sygn. VIII K 554/22. Wobec rozgraniczenia zamiaru oskarżonej w tych dwóch etapach zdarzenia, gdzie dopiero w tym późniejszym uzewnętrzniła się chęć zabrania przedmiotu należącego do pokrzywdzonej U. U. (1), Sąd Okręgowy nie widział zaś przeszkód aby to zachowanie podlegało osądowi w niniejszej sprawie. W tym bowiem zakresie nie zachodziła tożsamość czynu - inny był rodzaj dobra chronionego prawem (czyn przeciwko mieniu), przedmiot wykonawczy oraz jego ustawowe znamiona. Dlatego też w tej części zarzut z pkt III zaskarżonego wyroku podlegał rozpoznaniu merytorycznemu, po ustaleniu, że oskarżona dokonała zaboru telefonu komórkowego na szkodę U. U. (1), a nie rozboju z doprowadzeniem pokrzywdzonej do stanu bezbronności, a czy ten stanowił wykroczenie z art. 119 § 1 kw, a nie przestępstwo z art. 280 § 1 kk w zw. z art. 283 kk. W tym wypadku wystąpiła zaś inna przeszkoda do pociągnięcia jej za to do odpowiedzialności, a mianowicie ujemna przesłanka procesowa w postaci przedawnienia orzekania, ponieważ od daty czynu do wyrokowania przez Sąd II instancji upłynęły ponad 3 lata (art. 45 § 1 kw).

Wniosek

O uchylenie zaskarżonego orzeczenia z punktu 4 wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji,

ewentualnie, w razie ustalenia, iż nie zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza

O zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej od czynu zarzucanego jej w punkcie II a przypisanego w punkcie 4

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wniosek zasługiwał na częściowe uwzględnienie, mianowicie w zakresie dotyczącym zachowania oskarżonej zakwalifikowanego przez Sąd Okręgowy jako przestępstwo z art. 217 § 1 kk. W tej części, w ramach zarzutu z pkt III zaskarżonego wyroku należało na podstawie art. 439 § 1 pkt 8 kpk uchylić zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 kpk postępowanie umorzyć.

Wobec niezasadności podniesionego zarzutu w szerszym zakresie, pozostałe wnioski końcowe apelującego nie zasługiwały natomiast na uwzględnienie. Osiągnięty zaś w II instancji efekt końcowy w postaci umorzenia postępowania w pozostałej części, co do kryjącego się w ramach zarzutu z art. 280 § 1 kk w zw. z art. 283 kk wykroczenia z art. 119 § 1 kw, nastąpił z innych przyczyn, a stwierdzonych przez Sąd Okręgowy z urzędu.

Lp.

Zarzut

3.2.

Obraza przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia:

1.  art. 7 kpk w zw. z art. 177 § 1 kpk poprzez dowolną, sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego i logiki ocenę dowodu z zeznań świadków U. U. (1) i P. U. (1) i uznanie tychże zeznań za prawdziwe oraz ustalenie na ich podstawie, że oskarżona dopuściła się zarzucanych jej przestępstw, w sytuacji gdy świadek U. U. (1) nie była bezpośrednim świadkiem zdarzenia z dnia 16 września 2023 r. a co do zdarzenia z dnia 30 maja 2022 r. jej zeznania nie pokrywają się z nagraniem z monitoringu, a świadek P. U. (1) zeznał, że miewa problemy z równowagą, a nadto jest silnie skonfliktowany z oskarżoną, stąd jego zeznania były ukierunkowane na obciążenie oskarżonej konsekwencjami swojego, tj. P. U. (1) zachowania;

2.  art. 7 kpk w zw. z art. 177 § 1 kpk poprzez dowolną, sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego i logiki ocenę dowodu z zeznań świadka W. P., funkcjonariusza policji, która podejmowała interwencję w dniu 16 września 2023 r. wobec konfliktu stron postępowania i uznanie tychże zeznań za prawdziwe oraz ustalenie na ich podstawie, że oskarżona dopuściła się kradzieży szczególnie zuchwałej radiotelefonu (...), w sytuacji gdy z zeznań tych wynika, że P. U. (1) znajdował się wówczas pod wpływem alkoholu, co nasuwa uzasadnione wątpliwości – w konfrontacji z zeznaniami samego P. U. (1) co do przebiegu zdarzenia, a w konsekwencji winno to skutkować uznaniem tychże wątpliwości na korzyść oskarżonej;

3.  art. 389 § 1 kpk poprzez jego zastosowanie oraz odczytanie podczas rozprawy w dniu 8 października 2024 r. protokołu zeznań oskarżonej złożonych w charakterze świadka i uznanie ich za wyjaśnienia, w sytuacji gdy z dyspozycji tegoż przepisu wynika, że wolno odczytywać tylko protokoły i tylko w odpowiednim zakresie wyjaśnień złożonych w postępowaniu, a oskarżona konsekwentnie mając status podejrzanej, a następnie oskarżonej odmawiała składania wyjaśnień w sprawie;

4.  art. 414 § 1 kpk poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że nie zachodzą okoliczności wyłączające ściganie, jak i okoliczności uzasadniające uniewinnienie oskarżonej od zarzucanego jej czynu bądź czynów, w sytuacji gdy z przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego takowe okoliczności się ujawniają;

5.  art. 7 kpk w zw. z art. 393 § 1 kpk w zw. z art. 395 kpk poprzez dowolną, sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego i logiki ocenę dowodu z dokumentu w postaci transkrypcji nagrań zdarzeń z dnia 16 września 2023 r. oraz 30 maja 2022 r. jak i samych nagrań i ustalenie na tej podstawie, że oskarżona dopuściła się zarzucanych jej czynów, w sytuacji gdy z nagrań tych nie wynika jednoznacznie ich przebieg oraz poszczególne czynności podejmowane przez konkretne osoby, a tym samym zachodzi uzasadniona wątpliwość, która winna zostać odczytana na korzyść oskarżonej;

- co w konsekwencji doprowadziło Sąd do błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mającego wpływ na treść orzeczenia poprzez ustalenie, iż oskarżona dopuściła się zarzucanych jej przestępstw, a tym samym skazania jej na kary ograniczenia wolności, a ostatecznie na karę łączną ograniczenia wolności.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zasadniczo Sąd Okręgowy nie zgodził się z apelującym aby Sąd Rejonowy błędnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, dokonując dowolnej, sprzecznej z zasadami doświadczenia życiowego i logiki zeznań świadków oraz dowodu z nagrań monitoringu. Przeciwnie, wskazania Sądu I instancji odnośnie wiarygodności zeznań U. U. (1), P. U. (1) oraz W. P. i zarejestrowanego obrazu przebiegu inkryminowanych wydarzeń, zasługiwały na akceptację jako obiektywne, wszechstronne i kompleksowe. Z samych nagrań rzeczywiście nie wynikał pełny przebieg tych zdarzeń, zwłaszcza ze względu na oddalenie obrazu zarejestrowanego dnia 30 maja 2022 r., jednakże w połączeniu z wyżej wskazanymi dowodami osobowymi, odtworzenie stanu faktycznego było jak najbardziej możliwe. Oczywiście przy zachowaniu odpowiedniej ostrożności w ocenie zeznań pokrzywdzonych z racji skonfliktowania z mieszkającą po sąsiedzku oskarżoną.

Apelujący trafnie zaś wychwycił uchybienie Sądu Rejonowego polegające na odczytaniu i zaliczeniu w poczet dowodów zeznań jakie składała oskarżona J. J. (1) w tej sprawie w charakterze świadka, co faktycznie stanowiło naruszenie art. 389 § 1 kpk. Zadaniem Sądu II instancji w tej sytuacji była powtórna ocena dowodów z wyłączeniem tychże, objętych zakazem dowodowym zeznań złożonych w tej sprawie przez podsądną i odpowiedź na pytanie czy to uchybienie mogło mieć wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia. Sąd odwoławczy uznał, że pominąwszy wypowiedzi procesowe J. J. (1) z dnia 23 listopada 2023 r., dotyczące zdarzenia z dnia 16 września 2023 r. wydźwięk pozostałych dowodów i ustalenia faktyczne pozostały bez zmian. To bowiem jak oskarżona tłumaczyła swoje zachowanie wynikało z w pełni wartościowych i obiektywnych zeznań przybyłej na interwencję w tym dniu funkcjonariuszki Policji W. P. i słusznie zostało poddane krytycznej ocenie przez Sąd I instancji jako próba umniejszenia swojej odpowiedzialności.

Wbrew natomiast twierdzeniom apelującego obrońcy, relacja pokrzywdzonych U. i P. U. (1) była spójna, logiczna i konsekwentna, korelując z nagraniem z monitoringu i zeznaniami świadka W. P. na temat zdarzenia z 16 września 2023 r. Co do zeznań P. U. (1) to jako pokrzywdzony zbornie przedstawił istotne okoliczności całej sytuacji, brał aktywny udział w interwencji policyjnej, a wskazania obronne, że świadek był w takim stanie upojenia alkoholowego, które zaburzało jego zdolność zapamiętywania i odtwarzania spostrzeżeń należało uznać za chybione. Każdy bowiem z uczestników relacjonował policjantce to zajście, a P. U. (1) zgłosił też dolegliwości bólowe jakich doznał od ojca oskarżonej R. J.. Był z nim zatem możliwy logiczny kontakt i żadnych zastrzeżeń w tym zakresie ze strony interweniujących policjantów nie stwierdzono.

Sąd odwoławczy nie podzielił przy tym stanowiska obrońcy zmierzającego do umniejszenia wartości dowodowych nagrań, opracowanych dodatkowo przez organy ścigania (protokół odtworzenia utrwalonego zapisu k. 16, protokół oględzin rzeczy k. 52). Rzeczywiście obraz nagrania zdarzenia z dnia 30 maja 2022 r. nie jest bardzo czytelny z uwagi na oddalenie monitoringu, ale był on jak najbardziej przydatny, a rozróżnienie postaci oskarżonej i pokrzywdzonej i ich zachowania było pomocne przy odtworzeniu tego zajścia.

Na gruncie zaś postawionych przez obrońcę zarzutów w zakresie poczynienia ustaleń faktycznych co do przebiegu inkryminowanych zdarzeń, Sąd Okręgowy dostrzegł istotne błędy przy ich rekonstrukcji, spowodowane niewłaściwą oceną zamiaru oskarżonej, co wymagało uwzględnienia przy orzekaniu.

Odnośnie zdarzenia z dnia 16 września 2023 r. to stwierdzono, iż Sąd I instancji przy prawidłowym przyjęciu, że oskarżona zabrała radiotelefon pokrzywdzonemu P. U. (1) wyjmując mu go z kieszeni spodni gdy przechodził, nie uwzględnił właściwie celu w jakim tego dokonała. Ten zaś jednoznacznie wynikał z zebranych dowodów, a oskarżonej od początku chodziło o przekazanie tego urządzenia organom ścigania, gdyż uważała, że jego posiadanie i korzystanie prywatnie jest zabronione. Jak wynika z nagrania z monitoringu, J. J. (1) weszła w posiadanie cudzej rzeczy ruchomej w postaci radiotelefonu marki (...), nie w celu przywłaszczenia, co stanowi obowiązkowe znamię kradzieży (art. 278 § 1 kk), także w typie kwalifikowanym kradzieży zuchwałej (art. 278 § 3a kk) ale po to aby oddać go Policji wobec podejrzeń o nielegalne korzystanie z niego przez P. U. (1). W tych okolicznościach oskarżona swoim zachowaniem nie wyczerpała wszystkich znamion przypisanego jej w zaskarżonym wyroku przestępstwa z art. 278 § 3a kk. Jednocześnie jednak Sąd odwoławczy uznał, że pozbawienie przez oskarżoną władztwa nad rzeczą jej właściciela było bezprawne i wyczerpywało znamiona wykroczenia z art. 127 § 1 kw. Przepis ten stanowi, że Kto samowolnie używa cudzej rzeczy ruchomej podlega karze grzywny albo nagany. Pojęcie „używa” należy zaś rozumieć szeroko, zatem nie tylko chodzi tu o korzystanie z takiej cudzej rzeczy (np. w przypadku telefonu przeprowadzenie rozmowy). Oskarżona J. J. (1) nie miała żadnych uzasadnionych podstaw aby zabrać radiotelefon pokrzywdzonemu, przedmiot ten został mu następnie zwrócony z KP D. (pokwitowanie odbioru z dnia 31 października 2023 r., k. 20). Jej zachowanie wywołało interwencję Policji, do czasu której użyła należącego do P. U. urządzenia. Oglądała je, a ponadto posłużyło ono do zgłoszenia rzekomo nielegalnego postępowania skonfliktowanego z nią sąsiada – P. U. (1). Wszystko to spowodowało konieczność zmiany opisu czynu oskarżonej na samowolne użycie cudzej rzeczy ruchomej w postaci radiotelefonu marki (...) o wartości 100 zł będącego własnością P. U. (1), tj. wykroczenie z art. 127 § 1 kw. Sąd Okręgowy uznając winę i sprawstwo oskarżonej w tym zakresie, na podstawie art. 127 § 1 kw wymierzył jej karę grzywny w wysokości 300 zł. Kara ta oddaje należycie stopień społecznej szkodliwości czynu, w tym zuchwały sposób odebrania pokrzywdzonemu rzeczy, negatywne skutki dla pokrzywdzonego, który przez działanie oskarżonej był pozbawiony radiotelefonu przez 1,5 miesiąca, ale z drugiej strony także niewielką wartość tego urządzenia oraz nienajlepszą sytuację materialną oskarżonej.

Odnośnie zdarzenia z dnia 30 maja 2022 r. należało w pierwszej kolejności dostrzec i uwzględnić, że dowodowo Sąd Rejonowy nie wykazał aby popchnięcie pokrzywdzonej U. U. (1) przez oskarżoną miało na celu doprowadzenie jej do stanu bezbronności i dokonanie zaboru jej telefonu komórkowego. Temu działaniu nie towarzyszyły bowiem żadne słowa, warto zwrócić uwagę, że mimo skonfliktowania, świadek U. U. (1) nie obciążała oskarżonej w tym zakresie ponad to czego doświadczyła i zapamiętała. W okolicznościach tej sprawy zaś zgodnym z doświadczeniem życiowym było uznanie, że oskarżona zaatakowała sąsiadkę będąc do niej wrogo nastawioną, a nie po to aby ułatwić sobie zabranie jej telefonu komórkowego. Dopiero po upadku pokrzywdzonej następuje zaś zainteresowanie oskarżonej tym urządzeniem. Sąd Rejonowy przyjął, że zostało ono zabrane U. U. (1) z ręki, choć, biorąc pod uwagę treść odtworzonego zapisu nagrania przez policjanta z KP D., nie można wykluczyć, że oskarżona podniosła ten telefon z ziemi i następnie odeszła w kierunku swojej działki. W obu jednak przypadkach zamiar zaboru został uzewnętrzniony zdecydowanie później niż przyjął Sąd I instancji, a rzutowało to istotnie na ocenę prawną jej czynu. Do przypisania przestępstwa rozboju z art. 280 § 1 kk konieczne jest ustalenie, że sprawca używa wobec człowieka przemocy, groźby natychmiastowego jej użycia czy doprowadza taką osobę do stanu nieprzytomności bądź bezbronności, po to aby dokonać kradzieży. Brak wykazania zamiaru zaboru rzeczy najpóźniej podczas wykonywania jednej z powyżej wymienionych czynności sprawczych, powoduje, że nie są spełnione wszystkie znamiona występku rozboju. Notabene zakwalifikowanie popchnięcia pokrzywdzonej i jej upadku jako doprowadzenie do stanu bezbronności, w ocenie Sądu Okręgowego stanowiło wyraźne nadużycie. Doprowadzenie człowieka do stanu nieprzytomności lub bezbronności to zachowania, które nie polegają na użyciu przemocy wobec osoby ( por: wyrok SN z 26.11.1980 r., Rw 410/80, OSNKW 1981/3, poz. 14; Górniok [w:] Górniok i in., t. 2, s. 393; Górniok, Pleńska, Przestępstwa, s. 431; Marek, Komentarz, s. 598; Michalski [w:] Wąsek, Zawłocki II, s. 985 i n.). W doktrynie prawa karnego podkreśla się, że spowodowanie stanu bezbronności polega na tym, że pokrzywdzony, mający do tej pory możliwości obrony lub ucieczki, zostaje ich pozbawiony, np. zabranie wózka inwalidzkiego osobie niepełnosprawnej (Ł., Pojęcie, s. 40 i n.). Z ustalonego stanu faktycznego wynikało, że oskarżona użyła przemocy popychając U. U. (1), na skutek czego popchnięta kobieta się przewróciła ale zaraz się podniosła i dalej już normalnie funkcjonowała. Zatem Sąd Rejonowy postąpił nieprawidłowo przyjmując to zachowanie oskarżonej jako przestępstwo rozboju, zamiast ustalić, że oskarżona najpierw naruszyła nietykalność cielesną U. U. (1), co stanowi przestępstwo z art. 217 § 1 kk, a dopiero po tym ukradła jej telefon komórkowy o wartości 350 zł, czym wypełniła znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 kw. W tym wypadku rozważania Sądu I instancji na temat zaboru cudzej rzeczy ruchomej w celu przywłaszczenia, postąpienia z nią jak właściciel, były prawidłowe. W związku z tym to, że oskarżona spowodowała, iż skradziony telefon znalazł się z powrotem na miejscu zdarzenia przy drodze i pokrzywdzona go stamtąd zabrała, nie zmieniało oceny prawnej jej zachowania. Równie dobrze oskarżona mogła taką rzecz zniszczyć, wyrzucić, oddać osobie trzeciej, gdyż dalsze losy takiego mienia są bowiem obojętne z punktu widzenia tejże subsumpcji prawnej. Te ustalenia i zakwalifikowanie pierwszego zachowania oskarżonej z art. 217 § 1 kk, a drugiego z art. 119 § 1 kw były punktem wyjścia przy badaniu zasadności zgłoszonego w apelacji zarzutu bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci powagi rzeczy osądzonej, co zostało rozważone powyżej w rubryce 3.1. niniejszego uzasadnienia.

Wniosek

O zmianę zaskarżonego wyroku co do punktu 2 wyroku (czyn z punktu I zarzutów) i uniewinnienie oskarżonej od zarzucanego jej czynu;

O zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonej od czynu zarzucanego jej w punkcie II a przypisanego w punkcie 4.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Żaden ze zgłoszonych wniosków końcowych nie został uwzględniony, gdyż w instancji odwoławczej nie uznano zasadności zarzutów apelacyjnych, mających prowadzić do pełnego uniewinnienia oskarżonej J. J. (1) od stawianych jej zarzutów. Umorzenie postępowania odnośnie zarzutu z pkt III (pkt 4 sentencji zaskarżonego wyroku) nastąpiło z dwóch różnych przyczyn, podanych powyżej w rubryce 3.1., natomiast co do zarzutu z pkt II, po zmianie opisu czynu i przyjęciu, iż czyn stanowi wykroczenie z art. 127 § 1 kw, wymierzona została za to oskarżonej kara grzywny.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

0.11.

Przedmiot utrzymania w mocy

Utrzymano w mocy zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach z pkt 7.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Wobec nieuwzględnienia apelacji obrońcy zwróconej co do całości wyroku skazującego, koszty postępowania w części skazującej z art. 127 § 1 kw (zarzut nr II z zaskarżonego wyroku) ponosi oskarżona. Dodać jednak trzeba, że to obciążenie nie obejmuje wymierzonej w pkt 7 zaskarżonego wyroku opłaty (jest wymierzona jedna opłata za obie instancje) ani ewentualnych kosztów postępowania odnoszących się wyłącznie do zarzutu nr III, które zakończyło się umorzeniem. Podstawę tak ograniczonego rozstrzygnięcia stanowi art. 630 kpk.

0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

0.0.11.

Przedmiot i zakres zmiany

W miejsce czynu przypisanego oskarżonej w pkt 2, zakwalifikowanego jako przestępstwo z art. 278 § 3a kk, przypisano oskarżonej czyn polegający na samowolnym użyciu przez nią w dniu 16 września 2023 r. w W. cudzej rzeczy ruchomej w postaci radiotelefonu marki (...) będącego własnością P. U. (1), tj. popełnienie wykroczenia z art. 127 § 1 kw.

Zwięźle o powodach zmiany

Wobec ustalenia w instancji odwoławczej, braku zamiaru zaboru radiotelefonu należącego do P. U. (1) ze strony oskarżonej J. J. (1), konieczna okazała się ingerencja w opis czynu i kwalifikację prawną popełnionego przez nią czynu zabronionego. Doszło do istotnej zmiany, ze wskazaniem na wypełnienie znamion wykroczenia z art. 127 § 1 kw w miejsce przestępstwa z art. 278 § 3a kk. Szczegółowe rozważania w tym zakresie przedstawiono powyżej, przy omawianiu zarzutów odwoławczych, w rubryce 3.1., choć nie były to okoliczności podnoszone wprost apelacji, lecz Sąd II instancji dostrzegł je i uwzględnił z urzędu.

0.0.12.

Przedmiot i zakres zmiany

Uchylono pkt 3

Zwięźle o powodach zmiany

Uchylenie środków karnych orzeczonych wobec oskarżonej na podstawie art. 41a § 1 kk w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonego i zakazu kontaktowania się z nim w jakikolwiek sposób było prostą konsekwencją niepodtrzymania skazania za przestępstwo z art. 278 § 3a kk.

0.0.13.

Przedmiot i zakres zmiany

W miejsce czynu przypisanego oskarżonej w pkt 4, zakwalifikowanego jako przestępstwo z art. 280 § 1 kk w zw. z art. 283 kk, uznano, że oskarżona w dniu 30 maja 2022 r. w W. przy ul. (...):

- naruszyła nietykalność cielesną U. U. (1) poprzez jej popchnięcie, czym wyczerpała znamiona przestępstwa z art. 217 § 1 kk,

- dokonała zaboru w celu przywłaszczenia telefonu komórkowego marki (...) o wartości 350 zł na szkodę U. U. (1), czym wyczerpała znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 kw.

Zwięźle o powodach zmiany

Powyższe zmiany były konsekwencją poczynienia częściowo odmiennych ustaleń odnośnie zachowania oskarżonej J. J. (1) wobec pokrzywdzonej U. U. (1) w dniu 30 maja 2022 r. Na etapie apelacyjnym bowiem Sąd Okręgowy nie zmieniając oceny dowodów doszedł do wniosku, że brak jest wśród nich takich, które wskazywałyby, że oskarżona stosując przemoc, w postaci popchnięcia U. U. (1) i w efekcie przewrócenie jej, zmierzała do zaboru należącego do pokrzywdzonej telefonu komórkowego. Dla przypisania przestępstwa rozboju z art. 280 § 1 kk były to zaś elementy niezbędnie konieczne. W związku z tym należało uznać, że zdarzenie miało dwa etapy: pierwszy w postaci popchnięcia i przewrócenia pokrzywdzonej jako naruszenie nietykalności cielesnej z art. 217 § 1 kk oraz drugi, w postaci zabrania jej telefonu komórkowego i postąpienie z nim jak właściciel, tj. zabranie urządzenia ze sobą na posesję, nie oddanie mimo domagania się przez pokrzywdzoną stojąca przy płocie, umieszczenie telefonu z powrotem przy drodze, w miejscu poprzedniego spotkania obu kobiet. Kradzież rzeczy ruchomej o wartości do 500 zł w dacie czynu (od dnia 1.10.2023 r. wartość wzrosła do granicznej kwoty 800 zł) stanowiła wykroczenie z art. 119 § 1 kw.

0.0.14.

Przedmiot i zakres zmiany

Uchylono pkt 5 i 6

Zwięźle o powodach zmiany

Uchylenie środków karnych z pkt 5, orzeczonych wobec oskarżonej na podstawie art. 41a § 1 kk, w postaci zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej i zakazu kontaktowania się z nią w jakikolwiek sposób było prostą konsekwencją niepodtrzymania skazania za przestępstwo z art. 280 § 1 kk w zw. z art. 283 kk.

Uchylenie pkt 6 było zaś spowodowane brakiem wymierzenia J. J. kar jednorodzajowych, które nadawałyby się do połączenia. Oskarżonej wymierzono ostatecznie tylko jedną karę jednostkową i to za wykroczenie.

0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

Bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 8 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 7 kpk – res iudicata w zakresie przestępstwa z art. 217 § 1 kk

☒ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Odnośnie tego zachowania oskarżonej, Sąd Rejonowy Poznań – Grunwald i Jeżyce w Poznaniu postanowieniem z dnia 23 stycznia 2023 r. umorzył postępowanie w sprawie z oskarżenia prywatnego prowadzonego z wzajemnego rubrum J. J. (1) p-ko U. U. (1) o czyn z art. 157 § 2 kk, sygn. VIII K 554/22. Orzeczenie w tym zakresie jest prawomocne. Konieczne było zatem uchylenie wyroku w tej części i umorzenie postępowania z uwagi na powagę rzeczy osądzonej.

1.2.

Bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 104 § 1 pkt 7 kpsw w zw. z art. 5 § 1 pkt 4 kpsw i art. 45 § 1 kw w zakresie wykroczenia z art. 119 § 1 kw.

☒ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Skoro od czynu oskarżonej popełnionego na szkodę U. U. (1) w dniu 30 maja 2022 r. a zakwalifikowanego w instancji odwoławczej jako wykroczenie, w dacie orzekania przez Sąd II instancji upłynęły już 3 lata, to zachodziła ujemna przesłanka procesowa, uniemożliwiająca pociągnięcie oskarżonej do odpowiedzialności za to wykroczenia. Konieczne było zatem uchylenie tego orzeczenia i umorzenie postępowania w tym zakresie z uwagi na wystąpienie bezwzględnej ujemnej przesłanki procesowej w postaci przedawnienia orzekania.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

1.3.

Konieczność umorzenia postępowania

☒ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

Uchylenie i umorzenie postępowania w zakresie zachowań wchodzących w skład czynu zarzuconego oskarżonej w pkt III zaskarżonego wyroku, było następstwem poczynionych przez Sąd Okręgowy zmian w ustaleniach faktycznych i kwalifikacji prawnej czynu oskarżonej J. J. z dnia 30 maja 2022 r., dokonanych w sposób wskazany w pkt 1 lit.c) wyroku z dnia 8 lipca 2025 r.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

3.

Zgodnie z art. 636 § 1 kpk w sprawach z oskarżenia publicznego w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego wniesionego wyłącznie przez oskarżonego lub oskarżyciela posiłkowego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi na zasadach ogólnych ten, kto wniósł środek odwoławczy, a jeżeli środek ten pochodzi wyłącznie od oskarżyciela publicznego – koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi Skarb Państwa.

Zgodnie z art. 630 kpk w sprawach z oskarżenia publicznego, jeżeli oskarżonego nie skazano za wszystkie zarzucane mu przestępstwa, wydatki związane z oskarżeniem w części uniewinniającej lub umarzającej postępowanie ponosi Skarb Państwa.

Mając na uwadze powyższe regulacje procesowe dotyczące ponoszenia kosztów postępowania odwoławczego, Sąd Okręgowy zdecydował, że w połowie koszty te obciążają oskarżoną, a w połowie, tj. wobec umorzenia postępowania w zakresie czynu zarzucanego jej w pkt III zaskarżonego wyroku, koszty procesu ponosi Skarb Państwa.

Na koszty zasądzone od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa składa się ½ ryczałtu za doręczenia, który wynosi 20 zł (§ 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (Dz. U. z 2013, poz. 663 ze zm.) oraz ½ opłaty za wydanie karty karnej w systemie teleinformatycznym, której koszt to 20 zł (§ 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2014 r. w sprawie opłat za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego). Ponadto w oparciu o regulacje art. 10 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 21 pkt 2a ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych, Sąd odwoławczy wymierzył oskarżonej jedną opłatę za obie instancje w kwocie 30 zł. Sąd Okręgowy nie dostrzegł podstaw uzasadniających zwolnienie podsądnej od obowiązku zwrotu tych kosztów sądowych, wedle uwarunkowań określonych w art. 624 § 1 kpk.

7.  PODPIS

Hanna Bartkowiak