Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Poznaniu

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 580/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

3

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 8 kwietnia 2024 r., sygn. akt II K 937/22

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☒ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☒ na niekorzyść

☒ w całości

☒ w części

☒

co do winy

☒

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☒

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☒

uchylenie

☒

zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

Zarzut podniesiony przez oskarżonego oraz jego obrońcę:

Obraza przepisów prawa procesowego, tj. art. 41 § 1 kpk, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez nieprawidłowe rozpatrzenie wniosku oskarżonego o wyłączenie Sędziego Huberta Kozłowskiego od orzekania w tej sprawie, pomimo że zachodziły uzasadnione wątpliwości co do obiektywnej bezstronności w sytuacji, gdy Sędzia orzekał co do zastosowania wobec oskarżonego tymczasowego aresztowania i tam dokonał oceny jego wyjaśnień w zestawieniu z wyjaśnieniami współoskarżonej, kiedy ta kwestia była kluczowa przy rozstrzyganiu sprawy po uprzednim uchyleniu wyroku przez Sąd Okręgowy z konkretnymi zaleceniami, które to uchybienie co najmniej mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Sąd Okręgowy uznał za konieczne ustosunkowanie się w pierwszej kolejności do zarzutu z apelacji obrońcy oskarżonego, co do zasady powtórzonego w apelacji własnej oskarżonego albowiem rozstrzygnięcie tego zagadnienia procesowego miało decydujące znaczenie dla dalszego biegu postępowania odwoławczego.

Przede wszystkim, po zapoznaniu się z aktami kontrolowanej sprawy Sąd II instancji nie podzielił zapatrywań obrońcy oskarżonego F. S. (1) aby zachodziły uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego ze względu na fakt, że orzekał co do zastosowania tymczasowego aresztowania wobec F. S. (1) i tam dokonał oceny wyjaśnień oskarżonych. Podkreślić w tym miejscu należy, że Sędzia Hubert Kozlowski, który prowadził sprawę zakończoną zaskarżonym wyrokiem został wybrany w drodze losowania. Prawdą jest, iż uprzednio orzekał o tymczasowym aresztowaniu i zastosował ten środek zapobiegawczy wobec oskarżonego oceniając, że wysokie jest prawdopodobieństwo, iż popełnił on zarzucany mu czyn będący przedmiotem sprawy (na chwilę rozpatrywania wniosku o zastosowanie tymczasowego aresztowania wobec F. S. (1) miał postawiony jeden zarzut, tj. popełnienia przestępstwa na szkodę P. M. (1)). Przyznać też trzeba za obrońcą i co wynika z treści postanowienia, iż sędzia oceniał materiał dowodowy, w tym wartościował wyjaśnienia podejrzanych K. F. (1) i F. S. (1). Kluczowe jest jednak to, iż ta ocena nie była kategoryczna w kwestii winy podejrzanego, a w orzeczeniu Sędziego Huberta Kozłowskiego o zastosowaniu tymczasowego aresztowania z dnia 12 maja 2018 r., nie znalazły się żadne określenia i treści świadczące o stronniczości sędziego i jego przekonaniu o sprawstwie oskarżonego F. S. (1). Sędzia wyraźnie zaznaczył w swoim postanowieniu, że rozbieżności w wyjaśnieniach podejrzanych zostaną rozstrzygnięte na dalszych etapach postępowania, przy uwzględnieniu całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Sędzia dał temu także wyraz w swoim oświadczeniu poprzedzającym rozpoznanie wniosku obrony o wyłączenie sędziego Huberta Kozłowskiego z niniejszej sprawy, wyrażając gotowość do prowadzenia sprawy. Trzeba tu wyraźnie zaznaczyć, że sędzia w postępowaniu incydentalnym o stosowanie środków zapobiegawczych nie tylko może ale wręcz jest zobowiązany do analizy przedstawionych przez prokuratora dowodów oraz ich oceny. Ocena ta jednak ogranicza się jedynie do uprawdopodobnienia sprawstwa osoby podejrzanej i nie może być ona stawiana na równi z kategoryczną oceną dowodów dokonywaną w trakcie merytorycznego rozpoznania sprawy po wniesieniu aktu oskarżenia do sądu. Słusznie więc Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach wskazuje, że co do zasady nie ma podstaw do wyłączenia sędziego, który rozstrzygał o tymczasowym aresztowaniu a następnie orzekał w sprawie, poza tymi sytuacjami gdy w takim postepowaniu sędzia wypowiedział się w sposób mogący budzić wątpliwości co do jego bezstronności podczas merytorycznego rozpoznania sprawy ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt V KK 206/13, Lex nr 1396088).

Konieczne jest podkreślenie, iż należy rozróżniać obiektywną bezstronność sędziego i jego bezstronność w odbiorze zewnętrznym, przy czym co do odbioru zewnętrznego z reguły odwołać się można do oceny sytuacji dokonanej przez hipotetycznego, przeciętnie wykształconego, logicznie myślącego członka społeczeństwa, który nie jest osobiście zainteresowany wynikiem procesu ( tak np. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 24 lipca 2025 r., sygn. akt V KK 149/25, Lex nr 3899929). Sąd Okręgowy nie stwierdził aby tego typu wątpliwości co do bezstronności Sędziego Huberta Kozłowskiego mogły miejsce w odbiorze zewnętrznym, tj. aby w odczuciu społecznym mogło powstać przekonanie o braku warunków rozpoznania sprawy przez obiektywny i bezstronny sąd. Potencjalny obywatel, który miałby ocenić czy są wątpliwości co do bezstronności takiego sędziego powinien być choć ogólnie zorientowany na czym polega przesłanka wysokiego uprawdopodobnienia sprawstwa, która warunkuje stosowanie środków zapobiegawczych i że jej spełnienie nie przesądza odpowiedzialności karnej podejrzanego. Mając takie rozeznanie i zapoznawszy się z orzeczeniem o tymczasowym aresztowaniu oskarżonego, zdaniem organu odwoławczego brak było podstaw aby uznać istnienie takich wątpliwości. W przeciwnym razie, praktycznie w każdej sprawie gdy sędzia zastosował tymczasowy areszt byłyby podstawy do jego wyłączenia od merytorycznego rozpoznania sprawy. Tymczasem nie taki jest cel istnienia instytucji iudex suspectus. Te, jakże istotne aspekty nie zostały przez apelującego wzięte pod uwagę.

Ponadto, również niezasadne okazały się dalsze podnoszone przez obrońcę a budzące jego i oskarżonego wątpliwości co bezstronności Sędziego H. K., jakie miałby wystąpić następczo, podczas prowadzenia przez niego sprawy. Należy bowiem przypomnieć, iż czynności i decyzje procesowe nieprzychylne dla jednego z uczestników postępowania nie zawierają cech stronniczości jeśli są uzasadnione okolicznościami sprawy. Tak też było w tym przypadku, a zaznaczyć trzeba, że ani obrońca ani oskarżony nie zgłaszali w związku z tym wniosków o wyłączenie sędziego po tym jak te ich zdaniem nieprawidłowości wystąpiły, a intencjonalnie zostało to podniesione dopiero w ich apelacjach. Trzeba przy tym wspomnieć, że lektura obu apelacji prowadzi do wniosku, iż zarówno oskarżony jak i jego obrońca za główną podstawę wniosków o stronniczości Sędziego Huberta Kozłowskiego przy rozpoznaniu tej sprawy przyjmowali dokonanie negatywnej oceny znaczącej części wyjaśnień F. S. (1), przy jednoczesnym przypisaniu tej cechy wyjaśnieniom K. F. (1). Tymczasem dokonanie takiej oceny dowodów wcale nie świadczyło o stronniczości sędziego, nawet wtedy kiedy ta pokrywała się ze wstępną oceną dowodów dokonaną na etapie decyzji o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego. W rozpatrywanym przypadku rzeczywiście ocena dowodów dokonywana w aspekcie wysokiego uprawdopodobnienia sprawstwa F. S. (1) co do jednego z dwóch zarzuconych mu w akcie oskarżenia czynów okazała się trafna i w zbliżony sposób wypadła ostateczna ocena wiarygodności wyjaśnień tego oskarżonego. Niemniej jednak dokonując tej właściwej oceny dowodów Sędzia Hubert Kozłowski nie kierował się swoim stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu o zastosowaniu tymczasowego aresztowania. Nie wynika to bowiem ani z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, ani też z postawy sędziego w toku rozpatrywania tej sprawy. Przeciwne stanowisko obrońcy oskarżonego nie mogło być uznane za trafne albowiem nie znajdowało obiektywnego potwierdzenia i cechował je subiektywny krytycyzm. Negatywne rozstrzygnięcie wniosku o wyłączenie jawności rozprawy, czy kwestia ponownego bezpośredniego przesłuchiwania świadków na rozprawie, patrząc racjonalnie, nie świadczyła o braku bezstronności orzecznika w przedmiotowej sprawie. Decyzje te były procesowo prawidłowe, a to że nie były one zadowalające dla F. S. (1) i reprezentującego go obrońcy nie oznacza stronniczości sędziego.

Sąd Okręgowy w ramach zarzutu odwoławczego naruszenia art. 41 § 1 kpk zbadał także kwestię nieporuszoną przez apelujących a dostrzeżoną z urzędu. Okazało się to konieczne albowiem będące przedmiotem zarzutu odwoławczego postanowienie nie uwzględniające wniosku o wyłączenie ze sprawy Sędziego Huberta Kozłowskiego, wydał sędzia wyłączony od udziału w sprawie z mocy prawa. Ten Sędzia - Paweł Longier wydał bowiem pierwszy wyrok w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie, który został przez Sąd Okręgowy w Poznaniu uchylony wyrokiem z dnia 12 lipca 2022 r., sygn. XVII Ka 455/22 i sprawę przekazano Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Procesowo jest oczywistym, że zgodnie z art. 40 § 1 pkt 7 kpk taki sędzia jest wyłączony nie tylko od prowadzenia sprawy w głównym nurcie ale też wszelkich kwestii incydentalnych związanych z toczącym się postępowaniem ( por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2025 r., III KK 144/25, Lex nr 3882385). Nie oznacza to jednak, że takie orzeczenie traci moc, że należy uważać je za niebyłe, o czym jasno i przekonująco wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 12 marca 2018 r., że naruszenie art. 40 § 1 pkt 7 kpk stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą jedynie do wydania przez sędziego co do którego zachodziła przesłanka wyłączenia z mocy prawa, tego orzeczenia które jest zaskarżone ( II KK 363/17, OSNKW 2018/7/49). Zatem postanowienie Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 13 lutego 2022 r. o nieuwzględnieniu wniosku o wyłączenie Sędziego Huberta Kozłowskiego nie jest dotknięte bezwzględną przesłanką odwoławczą, a analiza jego treści nie dawała podstaw do stwierdzenia, że były uzasadnione wątpliwości co do bezstronności Sędziego Pawła Longiera przy wydawaniu tego orzeczenia. Sędzia rzeczowo i wszechstronnie zbadał wniosek o wyłączenie i jak pokazuje prezentowane obecnie stanowisko Sądu II instancji, argumentacja ta zasługiwała na akceptację.

Wniosek

Uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Kontrola odwoławcza zaskarżonego orzeczenia nie potwierdziła słuszności stanowiska obrońcy oskarżonego F. S. (1), że doszło do naruszenia przepisów art. 41 § 1 kpk, art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Sędzia Hubert Kozłowski nie podlegał wyłączeniu na podstawie art. 41 § 1 kpk albowiem nie zaistniały wątpliwości co do jego bezstronności przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy. Przeciwne stanowisko obrońcy oraz oskarżonego nie zostało uwzględnione przez organ odwoławczy. Nie było więc powodów do wydania w instancji odwoławczej oczekiwanego przez apelujących rozstrzygnięcia.

Lp.

Zarzut

3.2.

Zarzut podniesiony przez oskarżonego:

Obraza przepisów postępowania, tj. art. 7 kpk polegająca na błędnej ocenie dowodów.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Oskarżony F. S. (1) w swojej apelacji nie sformułował żadnych konkretnych zarzutów apelacyjnych, jednakże z treści wniesionego przez niego środka odwoławczego wywnioskowano, że podważał on trafność przeprowadzonej przez Sąd Rejonowy oceny dowodów.

Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia nie potwierdziła słuszności tych wskazań. Sąd I instancji tym razem, przy powtórnym rozpoznaniu sprawy, dokonał prawidłowej i bardzo rzetelnej oceny wszystkich dowodów zgromadzonych w tej sprawie. Uwzględnione zostały przy tym wszystkie dyrektywy wynikające z art. 7 kpk, tj. zasady wiedzy, doświadczenia życiowego oraz prawidłowego rozumowania. Sąd Rejonowy skrupulatnie ocenił każdy z dostępnych dowodów, zestawił je wszystkie ze sobą i dał wiarę jedynie tym z nich (bądź ich częściom), które zasługiwały na to w świetle zasad z art. 7 kpk. Organ I instancji zwrócił przy tym uwagę na wszelkie niespójności, czy sprzeczności w poszczególnych dowodach i wziął te okoliczności pod uwagę przy ocenie konkretnych dowodów, każdorazowo wyjaśniając czy dostrzeżone niespójności, sprzeczności z innymi dowodami, miały wpływ na wiarygodność i wagę danego dowodu. Sąd Okręgowy w całości zaaprobował ocenę dowodów w kształcie dokonanym przez Sąd Rejonowy. Trzeba tu podkreślić, że oskarżony podważając prawidłowość oceny dowodów jedynie wybiórczo zaprezentował te z nich, które przemawiały na jego korzyść, stawiały go w lepszym świetle niż współoskarżoną K. F. (1). Sąd Rejonowy natomiast odmiennie, w tym powtórzonym rozpoznaniu sprawy, zgodnie z zaleceniami Sądu Okręgowego w Poznaniu w sprawie o sygn. XVII Ka 455/22, wziął pod uwagę cały zgromadzony materiał dowodowy, w tym obok wyjaśnień oskarżonych także wszystkie pozostałe dowody w postaci zeznań świadków, opinii biegłych, przez co dokonana ocena tych dowodów była pełna, logiczna i rzetelna.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez:

- uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przestępstwa zarzucanego w pkt III,

- złagodzenie kary za czyn popełniony na szkodę P. M. (2) do kary 1 roku pozbawienia wolności;

- orzeczenie środka probacyjnego w postaci warunkowego zawieszenia wykonania kary na okres 3 lat próby;

- zaliczenie na poczet kary grzywny okresu tymczasowego aresztowania uznając ją za wykonaną w całości;

- orzeczenie środka karnego w postaci zakazu wykonywania zawodu i prowadzenia działalności związanej z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego na okres czterech lat;

ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie go do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Brak podstaw do uwzględnienia powyższych wniosków z uwagi na bezzasadność omówionego zarzutu. Przeprowadzona przez Sąd I instancji ocena dowodów była poprawna i zgodna z dyrektywami z art. 7 kpk. Kontrola odwoławcza zaskarżonego orzeczenia nie potwierdziła żadnych uchybień przy ocenie wiarygodności materiału dowodowego zgromadzonego w tej sprawie. Wszystkie dowody zostały ocenione w sposób prawidłowy z uwzględnieniem zasad wiedzy, doświadczenia życiowego i logicznego rozumowania. Nie było więc powodów by w instancji odwoławczej wydać orzeczenie jakiego oczekiwał apelujący.

Lp.

Zarzut

3.3.

Zarzut podniesiony przez oskarżonego:

Błędy w ustaleniach faktycznych.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Oskarżony F. S. (1) w swojej apelacji nie sformułował żadnych konkretnych zarzutów apelacyjnych, lecz z treści wniesionego przez niego środka odwoławczego wywnioskowano, że podważał on trafność niektórych elementów ustalonego stany faktycznego. Apelujący negował prawidłowość ustalenia, że K. S. wskazała miejsce przebywania jej brata w trakcie czynności policyjnych prowadzonych przez funkcjonariuszy z KP P. F. S. (1) oraz K. F. (1). Nie zgadzał się on także z ustaleniem, że przejeżdżając obok działki gdzie miałby znajdować się W. S. rozpoznał go jako osobę, którą mieli zatrzymać jako świadka celem doprowadzenia na rozprawę w Sądzie Rejonowym w Gnieźnie. Za absurdalne uznawał apelujący ustalenie, że trzykrotnie uderzył on P. M. (1), jednocześnie twierdząc, że to oskarżona K. F. (1) uderzyła pokrzywdzonego, kiedy znajdowali się w radiowozie. Wszystkie elementy stanu faktycznego, które podważał w apelacji oskarżony wynikały zaś kategorycznie z wartościowych dowodów zgromadzonych w tej sprawie. Przeciwne stanowisko w tej kwestii oskarżony oparł o tę część materiału dowodowego, której Sąd Rejonowy trafnie odmówił wiarygodności. Tak sformułowane zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych nie mogły zostać uwzględnione w toku kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Kluczowe jest bowiem to, że ocena dowodów dokonana przez Sąd Rejonowy została w całości zaaprobowana przez organ odwoławczy. Natomiast wszelkie twierdzenia oskarżonego poddające w wątpliwość relację współoskarżonej K. F. (1), w tym wskazania o celowym obciążaniu F. S. (1) w swoich wyjaśnieniach, nie przyniosły oczekiwanych rezultatów i finalnie nie zostały uwzględnione przez organ odwoławczy. Sąd I instancji prawidłowo bowiem i z odpowiednią dozą ostrożności przeanalizował wyjaśnienia obojga oskarżonych, w pełni słusznie wykazując labilność tych złożonych przez F. S. (1), brak w nich logiki i potwierdzenia w pozostałym materiale dowodowym. Nic bowiem nie świadczyło faktycznie o tym by oskarżona K. F. rzeczywiście intencjonalnie składała wyjaśnienia określonej treści by obciążyć nimi F. S. (1) i uzyskać korzystne dla siebie rozstrzygnięcie, skoro sama nie uchylała się od odpowiedzialności i wcale nie przerzucała całej winy za zaistniałe zdarzenia na oskarżonego F. S.. Prawdą jest, że wymiar kary orzeczonej wobec K. F. (1) jest niższy aniżeli wobec F. S. (1) m.in. właśnie z uwagi na złożenie przez nią szczerych wyjaśnień o przebiegu interwencji stanowiących przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie. Ponadto, jak trafnie podkreślił Sąd Rejonowy, wyjaśnienia K. F. (1) były w kluczowym zakresie spójne, logiczne i znajdowały potwierdzenie w pozostałym miarodajnym materiale dowodowym. Kreowanie w świetle powyższego tez o rzekomym przygotowaniu przez K. F. (1) linii obrony i celowym pomówieniu F. S. (1) było zupełnie nietrafione. W toku procesu obrona próbowała wykazać powiązania prywatne pomiędzy K. F. (1), a Komendantem Komisariatu Policji w P., jednakże okazało się, że tezy te były nieprawdziwe. To właśnie obrona oskarżonego F. S. usilnie lecz bezskutecznie dążyła do zdyskredytowania wiarygodności wyjaśnień K. F. (1) stanowiących główny (ale nie jedyny) dowód sprawstwa oskarżonego w zakresie obydwóch zarzucanych mu w akcie oskarżenia czynów. Tego typu działania podjął też oskarżony w swojej apelacji, dla przykładu, sugerując, że oskarżona przyznała się po to aby uzyskać przychylność organów prowadzących postępowanie, że nie zachowała się należycie wobec matki P. M. (1), że to współoskarżona miała powód aby uderzyć tego mężczyznę gdy znajdował się w radiowozie i poświadczyła nieprawdę, że pobrała sprzęt udając się tego dnia na patrol. Natomiast rzetelna i obiektywna ocena wszystkich dowodów doprowadziła bowiem do trafnego przypisania cechy wiarygodności relacji K. F. (1), poza okolicznością omówioną w pkt. 2.1.1.1. uzasadnienia zaskarżonego wyroku, przy jednoczesnym odmówieniu tej cechy znaczącej części wyjaśnień F. S. (1). Konkludując, wszystkie ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Rejonowy zostały oparte na prawidłowej ocenie dowodowej. Apelacja oskarżonego miała charakter polemiczny, stanowiła w dużej mierze powtórzenie wcześniejszych wyjaśnień i w efekcie nie przekonała aby należało odmiennie odtworzyć stan faktyczny, a co za tym idzie przyjąć inną, łagodniejszą dla niego kwalifikację prawną przypisanych mu czynów. Odnośnie przestępstwa z art. 217 § 1 kk należało na koniec wspomnieć, że nie doszło do przedawnienia jego karalności, gdyż wchodzi ono w skład zbiegu przepisów ustawy (art. 11 § 2 kk). Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem w orzecznictwie, w wypadku czynu wyczerpującego znamiona dwóch albo więcej przepisów ustawy karnej, który stanowi przestępstwo podlegające kumulatywnej kwalifikacji prawnej, termin przedawnienia jego karalności wyznaczany jest, na podstawie art. 101 kk, w oparciu o wysokość kary grożącej za to przestępstwo określonej w myśl art. 11 § 3 kk i tak powstały nowy typ przestępstwa, może mieć tylko jeden termin przedawnienia ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2019 r., III KK 461/19, LEX nr 3584773). W badanej sprawie ten termin powinien zostać określony na podstawie terminu właściwego dla przedawnienia karalności przestępstwa z art. 189 § 1 kk. W związku z tym termin przedawnienia tego czynu, wyczerpującego znamiona kilku przestępstw, w tym z art. 217 § 1 kk, jeszcze nie upłynął.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez:

- uniewinnienie oskarżonego od popełnienia przestępstwa zarzucanego w pkt III,

- złagodzenie kary za czyn popełniony na szkodę P. M. (2) do kary 1 roku pozbawienia wolności;

- orzeczenie środka probacyjnego w postaci warunkowego zawieszenia wykonania kary na okres 3 lat próby;

- zaliczenie na poczet kary grzywny okresu tymczasowego aresztowania uznając ją za wykonaną w całości;

- orzeczenie środka karnego w postaci zakazu wykonywania zawodu i prowadzenia działalności związanej z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego na okres czterech lat;

ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie go do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Kontrola odwoławcza zaskarżonego orzeczenia doprowadziła do nieuwzględnienia omówionego powyżej zarzutu apelacyjnego. Wszelkie ustalenia faktyczne poczynione w tej sprawie przez Sąd Rejonowy okazały się słuszne i w całości oparte na wiarygodnym materiale dowodowym. Przeciwne tezy zawarte w apelacji własnej oskarżonego zostały natomiast oparte na tej części materiału dowodowego, któremu słusznie odmówiono cechy wiarygodności. Nie było zatem podstaw do ingerencji w treść zaskarżonego orzeczenia, w szczególności w sposób jakiego oczekiwałby apelujący. Żaden z wniosków końcowych apelacji własnej oskarżonego nie został uwzględniony.

Lp.

Zarzut

3.4.

Zarzut podniesiony przez pełnomocników oskarżycielki posiłkowej B. M.:

Obraza przepisów postępowania, tj. art. 424 § 1 kpk poprzez sporządzenie niepełnego uzasadnienia wyroku w części 1.1. na stronie 4, 5 uzasadnienia, 1.1.2. na stronie 11, co uniemożliwia pełne odtworzenie ustalonego przez Sąd stanu faktycznego, a tym samym ma wpływ na treść orzeczenia, uniemożliwiając w pełni jego kontrolę.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Lektura treści całości uzasadnienia wyroku Sądu I instancji sporządzonego w tej sprawie nie potwierdziła zasadności zgłoszonego uchybienia procesowego. Uzasadnienie wyroku znajdujące się w aktach sprawy, jak i dostępnym dla stron systemie Sędzia 2 jest pełne i nie zawiera luk, które zostały wyliczone w uzasadnieniu środka odwoławczego. W miejscach, do których odnosi się apelujący znajdują się pełne zdania. Twierdzenia o rzekomym sporządzeniu niepełnego uzasadnienia wyroku w części 1.1. na stronie 4 i 5 oraz w części 1.1.2. na stronie 11 nie zostały wykazane przedstawieniem Sądowi odwoławczemu tekstu tego dokumentu w formie otrzymanej przez pełnomocników z Sądu Rejonowego w Gnieźnie. Abstrahując nawet od tego należało wskazać, że dwa z trzech niedokończonych zdań dotyczą stanu faktycznego czynu z punktu I i III a/o, co do którego skarżący nie mają żadnego gravamen. Natomiast okoliczność dotycząca godziny zakończenia służby przez oskarżonego w dniu 9 maja 2018 r. była od początku bezsporna i znana pełnomocnikom oskarżycielki posiłkowej, przez co nawet gdyby w dokumencie nadesłanym z Sądu Rejonowego tej pełnej informacji zabrakło, nie miało to żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Na podstawie uzasadnienia orzeczenia możliwe natomiast było pełne odtworzenie ustalonego przez Sąd Rejonowy stanu faktycznego, a kontrola prawidłowości wydanego orzeczenia mogła zostać bez problemu przeprowadzona przez organ odwoławczy. Przeciwne stanowisko wyrażone w środku odwoławczym było zatem zupełnie nietrafione.

Wniosek

Uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Omawiany w powyższym zarzucie dokument spełniał wszystkie wymogi określone w przepisie art. 424 § 1 kpk. Nie było więc powodów do wydania w instancji odwoławczej orzeczenia o charakterze kasatoryjnym.

Lp.

Zarzut

3.5.

Zarzut podniesiony przez pełnomocników oskarżycielki posiłkowej B. M.:

Obraza przepisów postępowania, tj. art. 7 kpk w zw. z art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez uznanie, że dowody wskazują, że „P. M. (1) w chwili przyjazdu oskarżonych swoim zachowaniem spowodowanym nietrzeźwością dawał powód do zgorszenia w miejscu publicznym, a także znajdował się w okolicznościach zagrażających jego życiu lub zdrowiu”, co dawało podstawy do jego zatrzymania, podczas gdy jednocześnie sąd ustalił, że „P. M. (1) w czasie spotkania z oskarżonymi (…) nie był nieprzytomny, nie znajdował się w stanie wyłączającym jakiekolwiek rozeznanie własnej sytuacji i decydowania o własnym losie” (k. 38) co wskazuje na wewnętrzną sprzeczność oceny dowodów, a ma wpływ na treść orzeczenia, albowiem sąd wyeliminował z opisu czynu stwierdzenie, że oskarżeni bezprawnie zatrzymali i pozbawili wolności P. M. (1).

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Stanowisko Sądu Okręgowego co do prawidłowości oceny dowodów przeprowadzonej w tej sprawie zostało przedstawione w pkt 3.2. niniejszego uzasadnienia. Zarzut naruszenia art. 7 kpk podniesiony również w apelacji pełnomocników oskarżycielki posiłkowej B. M. z analogicznych względów jak te opisane w pkt 3.2. nie zasługiwał na uwzględnienie. Przeprowadzona w tej sprawie weryfikacja materiału dowodowego pod kątem wiarygodności i przydatności dla ustalenia stanu faktycznego była prawidłowa i została w całości zaaprobowana przez organ II instancji.

Apelujący w ramach omawianego zarzutu skoncentrowali się na wykazaniu wewnętrznej sprzeczności pomiędzy uznaniem, że „P. M. (1) w chwili przyjazdu oskarżonych swoim zachowaniem spowodowanym nietrzeźwością dawał powód do zgorszenia w miejscu publicznym, a także znajdował się w okolicznościach zagrażających jego życiu lub zdrowiu”, a stwierdzeniem, że „P. M. (1) w czasie spotkania z oskarżonymi (…) nie był nieprzytomny, nie znajdował się w stanie wyłączającym jakiekolwiek rozeznanie własnej sytuacji i decydowania o własnym losie”, które to zapisy zawarto w uzasadnieniu kontrolowanego orzeczenia. Tymczasem wymienione stwierdzenia wcale nie pozostają we wzajemnej sprzeczności. To bowiem, że w chwili podjęcia interwencji przez funkcjonariuszy Policji P. M. (1) nie był nieprzytomny i nie znajdował się w stanie całkowicie wyłączającym rozeznanie własnej sytuacji i decydowanie o własnym losie nie wykluczało bowiem tego, że swoim zachowaniem dawał powód do zgorszenia w miejscu publicznym i znajdował się w okolicznościach zagrażających jego życiu lub zdrowiu. Nie ulega żadnej wątpliwości, że P. M. (1) w czasie kiedy przypadkowe osoby zawiadomiły Policję o tym, iż leży on na trawniku, w bliskiej odległości od jezdni, znajdował się w stanie nietrzeźwości. Pokrzywdzony miał duże problemy z utrzymaniem równowagi, mówieniem, czy poruszaniem się. Dzięki pomocy jednej z osób, które zainteresowały się jego losem znalazł się w pozycji siedzącej, z podpartymi rękami za swoimi plecami, ale nawet wtedy chwiał się, miał wiotkie ciało. Świadczy to ewidentnie o wysokim poziomie nietrzeźwości pokrzywdzonego. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że obok pokrzywdzonego leżały puszki piwa i torba foliowa z tego rodzaju napojami, a przy próbach rozmowy z nim przez osoby trzecie (przejezdni, przechodnie, okoliczni mieszkańcy) nie był on w stanie się z nimi porozumieć, a jedynie bełkotał. Taki widok w miejscu publicznym, obok drogi, niedaleko zabudowań, gdzie mogło przemieszczać się wiele osób, w tym dzieci, mógł zostać oceniony jako „gorszący” w rozumieniu ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Jednocześnie znajdowanie się pokrzywdzonego w takim stanie dawało podstawy do przyjęcia, że istniało zagrożenie dla jego życia lub zdrowia. Nie był on bowiem w stanie samodzielnie i swobodnie się poruszać, a znajdował się bardzo blisko drogi, po której poruszały się pojazdy, do tego nie zachowywał równowagi i chwiał się. Próba wstania mogła zakończyć się upadkiem na drogę a nawet po znalezieniu się na jezdni, uderzeniem przez jeżdżące tam pojazdy. Niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia pokrzywdzonego było zatem realne, a nie jedynie hipotetyczne. Zostały zatem spełnione wszelkie warunki do podjęcia interwencji przez funkcjonariuszy Policji wobec P. M. (1), w oparciu o regulację art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Nadmienić w tym miejscu należy, że „zgorszenie” w rozumieniu omawianych przepisów nie zostaje wywoływane jedynie przez osoby nietrzeźwe, zupełnie nieprzytomne, nie mające świadomości gdzie się znajdują i nie mogące decydować o swoim losie. Taka interpretacja omawianych przepisów jest całkowicie błędna. Wobec tego wszelkie twierdzenia na ten temat przedstawione w apelacji pełnomocników oskarżycielki posiłkowej B. M. należało uznać za chybione.

Niezrozumiała jest teza o wyeliminowaniu przez Sąd Rejonowy z opisu czynu stwierdzenia, że oskarżeni bezprawnie zatrzymali i pozbawili wolności P. M. (1). Poddaje to w wątpliwość czy apelujący dość dokładnie i ze zrozumieniem zapoznali się z treścią orzeczenia i jego uzasadnieniem. Organ meriti dokonał bowiem modyfikacji czynu zarzucanego przyjmując, że oskarżeni mieli podstawy do zatrzymania P. M. (1) na podstawie właśnie omawianych przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Zatem ich działanie polegające na zabraniu pokrzywdzonego z miejsca gdzie go zastali (wtedy już siedział na trawniku) i umieszczeniu go w radiowozie było zgodne z przepisami prawa i uzasadnione w zastanej sytuacji. Stosownie jednak do art. 40 ust. 1 i 2 w/w ustawy oskarżeni winni przewieźć P. M. (1) do izby wytrzeźwień lub placówki, podmiotu leczniczego albo do miejsca zamieszkania lub pobytu, bądź wobec braku izby wytrzeźwień czy placówki, osoby te powinni go doprowadzić do jednostki Policji. Tymczasem oskarżeni jadąc radiowozem razem z zatrzymanym P. M. (1) zdecydowali o zawiezieniu go w inne miejsce niż wymienione w przepisach art. 40 ust. 1 i 2 w/w ustawy, tj. do lasu. W tym momencie działania oskarżonych utraciły status zgodnych z prawem i od tej chwili przetrzymanie P. M. (1) w radiowozie w celu wywiezienia go do lasu było całkowicie bezprawne i wyczerpywało znamiona m.in. przestępstwa z art. 189 § 1 kk. Wobec przyjęcia powyższych ustaleń, zgodnych ze wskazaniami z uzasadnienia Sądu Okręgowego do wyroku z dnia 12 lipca 2022 r., w sprawie o sygn. XVII Ka 455/22, Sąd I instancji dokonał zmiany opisu czynu przypisanego oskarżonym, popełnionego na szkodę P. M. (1), czego apelujący zdają się nie dostrzegać.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez zmianę przypisanych oskarżonym czynów, tj. z zastosowaniem do czynu przypisanego na szkodę P. M. (1):

a)  wobec F. S. (1) kwalifikacji czynu z art. 231 § 1 kk, art. 189 § 1 kk, art. 155 kk w zw. z art. 162 § 1 kk, art. 160 § 3 kk i art. 217 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk,

b)  wobec K. F. (1) kwalifikacji czynu z art. 231 § 1 kk, art. 189 § 1 kk, art. 155 kk w zw. z art. 162 § 1 kk, art. 160 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk,

ewentualnie, w przypadku nie uwzględnienia w/w wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości dotyczącej czynów popełnionych na szkodę P. M. (1) i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia nie potwierdziła słuszności omówionego wyżej zarzutu. Ocena dowodów była przeprowadzona przez Sąd Rejonowy prawidłowo, co zostało omówione w pkt 3.2. niniejszego uzasadnienia. Nie doszło też do naruszenia przepisów art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu narkomanii. Oskarżeni w momencie podjęcia interwencji wobec P. M. (1) mieli podstawy faktyczne i prawne do jego zatrzymania i przewiezienia do jednego z miejsc wymienionych w w/w przepisach. Jednakże w momencie zdecydowania przez oskarżonych o przewiezieniu pokrzywdzonego do lasu interwencja utraciła cechy legalności, a zachowanie podsądnych należało ocenić jako wyczerpujące znamiona przestępstwa z art. 189 § 1 kk. Wbrew nietrafionym i wręcz niezrozumiałym tezom apelacji ten przepis karny został zachowany w kwalifikacji prawnej czynu przypisanego F. S. (1) i K. F. (1), popełnionego na szkodę P. M. (1). Sąd Rejonowy trafnie dokonał zmian w zakresie opisu tego czynu tak by oddać rzeczywisty przebieg inkryminowanego zdarzenia i dokonać właściwej subsumpcji prawnej tego czynu zabronionego podsądnych. W świetle powyższego, wydanie w instancji odwoławczej wyroku jakiego oczekiwali apelujący byłoby nieuzasadnione. Dlatego też wniosek końcowy apelacji nie został przez Sąd Okręgowy uwzględniony.

Lp.

Zarzut

3.6.

Zarzut podniesiony przez pełnomocników oskarżycielki posiłkowej B. M.:

Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na błędnym ustaleniu, że czyn popełniony przez oskarżonych nie wypełnia znamion czynu z art. 155 kk oraz art. 162 § 1 kk, podczas gdy ustalenie, że „Stan P. M. (1) w powiązaniu z panującą upalną pogodą i silnym nasłonecznieniem zaniepokoił kilka osób” (str. 9), a nadto „w chwili odjazdu P. M. (1) leżał, nie poruszał się, jego stopy znajdowały się na drodze, a pozostała część ciała na przydrożnej trawie”, wskazują, że czyn oskarżonych wypełniał dodatkowo znamiona przestępstwa z art. 155 kk w zw. z art. 162 § 1 kk.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Na wstępie należy wyjaśnić, że dla przypisania sprawcy odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 155 kk konieczne jest ustalenie, że sprawca ten choć nie chce spowodowania śmierci człowieka, ani też nie godzi się na nią, jednakże przewiduje taką możliwość lub może ją przewidzieć. Przy czym powinność i możliwość przewidywania przez sprawcę skutku przestępnego zachowania się musi być ustalona na podstawie konkretnych faktów, przy czym należy tu uwzględnić element zarówno obiektywny, jak i subiektywny ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1974 r., Rw 50/74, OSNKW 1974/6, poz. 124). Natomiast dla przypisania sprawcy odpowiedzialności karnej za przestępstwo z art. 162 § 1 kk niezbędne jest ustalenie, że pokrzywdzony tym przestępstwem znajdował się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, a sprawca zaniechał udzielenia mu pomocy. Tak więc z punktu widzenia wyczerpania znamion przestępstwa nieudzielenia pomocy istotne znaczenie ma bierność sprawcy czyli niepodjęcie żadnych działań zmierzających do udzielenia pomocy. Przenosząc powyższe na grunt kontrolowanej sprawy nie sposób zgodzić się z pełnomocnikami oskarżycielki posiłkowej, że zachowanie przypisane K. F. (1) oraz F. S. (1) wyczerpywało znamiona przestępstwa z art. 155 kk oraz art. 162 § 1 kk. Sąd Okręgowy nie podważa przy tym słuszności twierdzeń co do okolicznościach jakie spowodowały interwencję przypadkowych osób wobec P. M. (1) gdy ten leżał w pobliżu drogi w P. i zaważyły na wezwaniu służb policyjnych na interwencję. Podkreślić jednak należy, że okoliczności te nie miały żadnego wpływu na prawnokarną ocenę zachowań podsądnych pod kątem możliwości przypisania im sprawstwa i winy za przestępstwo z art. 155 kk czy z art. 162 § 1 kk. Według Sądu II instancji, w zaskarżonym wyroku została dokonana prawidłowa subsumpcja prawna zachowań każdego z oskarżonych, obejmujących okres od podjęcia interwencji aż do chwili pozostawienia P. M. (1) przy drodze w lesie. Nie ulega wątpliwości, że zastawszy pokrzywdzonego na trawniku, w upale, oskarżeni jako policjanci podjęli określone działania, m.in. umieszczając nietrzeźwego w radiowozie, oceniając jego stan zdrowia, w tym brak podstaw do udzielania pomocy medycznej. W tym zakresie nie było żadnych wyznaczników do przyjęcia kwalifikacji prawnej z art. 162 § 1 kk. Natomiast okoliczności w jakich oskarżeni pozostawili pokrzywdzonego w lesie, będąc zobowiązani do pieczy nad osobą wobec której wedle ustawy o Policji mieli obowiązek zagwarantować mu bezpieczeństwo, dawały podstawy do przyjęcia, że swoim zachowaniem wyczerpali znamiona występku z art. 160 § 2 i 3 kk, co przekonująco i wszechstronnie zostało omówione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Skoro oskarżeni swoim nieostrożnym zachowaniem stworzyli stan narażenia pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, co jest bezsporne w niniejszej sprawie, to zdaniem Sądu Okręgowego bezpodstawnym byłoby pociąganie ich do odpowiedzialności za zaniechanie odwrócenia tego stanu, które co trzeba także zauważyć, nie zawiera się już w zdarzeniu historycznym objętym zarzutami aktu oskarżenia i jest przestępstwem umyślnym. Ponadto, dla prawnokarnej oceny zachowania podsądnych istotne jest to, że na podstawie zgromadzonych dowodów nie sposób było ustalić przyczyny śmierci P. M. (1). Biegli wydający opinię na ten temat ustalili jedynie najbardziej prawdopodobną przyczynę śmierci, przy czym nie była ona związana w żaden bezpośredni sposób z zachowaniem K. F. (1) czy F. S. (1), co wykluczało możliwość zakwalifikowania ich czynu jako wyczerpującego znamiona z art. 155 kk. Przeciwne stanowisko pełnomocników oskarżycielki posiłkowej B. M., choć zrozumiałe przez wzgląd na ogromny żal jaki matka zmarłego pokrzywdzonego ma wobec funkcjonariuszy Policji przeprowadzających w dniu 9 maja 2018 r. interwencję wobec jej syna, nie mogło zostać uwzględnione przez organ odwoławczy. W kontrolowanej sprawie nie było podstaw ani faktycznych, ani prawnych by uznać, że zachowanie oskarżonych wyczerpało znamiona przestępstw usankcjonowanych w art. 162 § 1 kk a tym bardziej w art. 155 kk.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez zmianę przypisanych oskarżonym czynów, tj. z zastosowaniem do czynu przypisanego na szkodę P. M. (1):

a)  wobec F. S. (1) kwalifikacji czynu z art. 231 § 1 kk, art. 189 § 1 kk, art. 155 kk w zw. z art. 162 § 1 kk, art. 160 § 3 kk i art. 217 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk,

b)  wobec K. F. (1) kwalifikacji czynu z art. 231 § 1 kk, art. 189 § 1 kk, art. 155 kk w zw. z art. 162 § 1 kk, art. 160 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk,

ewentualnie, w przypadku nie uwzględnienia w/w wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości dotyczącej czynów popełnionych na szkodę P. M. (1) i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Kontrola odwoławcza nie potwierdziła słuszności omówionego zarzutu. Na podstawie wiarygodnych i miarodajnych dowodów nie sposób było ustalić, że zachowanie K. F. (1) oraz F. S. (1) opisane w zaskarżonym wyroku wyczerpało również znamiona przestępstw z art. 155 kk i art. 162 § 1 kk. Nie zostały bowiem wyczerpane wszystkie ustawowe znamiona tego typu czynów zabronionych. Odmienne stanowisko pełnomocników oskarżycielki posiłkowej B. M. oparto na błędnych założeniach faktycznych, nie mających odpowiedniego wsparcia dowodowego oraz niepoprawnej analizie prawnej przepisów art. 155 kk oraz art. 162 § 1 kk. Brak przyjęcia wymienionych przepisów w kwalifikacji prawnej czynów przypisanych podsądnym było więc ze wszech miar słuszne. Nie było zatem podstaw do wydania w instancji odwoławczej wyroku jakiego oczekiwaliby apelujący.

Lp.

Zarzut

3.7.

Zarzut podniesiony przez pełnomocników oskarżycielki posiłkowej B. M.:

Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że P. M. (1) w chwili przyjazdu oskarżonych nie był nieprzytomny i nie znajdował się w stanie wyłączającym jakiekolwiek rozeznanie własnej sytuacji i decydowanie o swoim losie, a jednocześnie przyjęcie, że swoim zachowaniem dawał powód do zgorszenia w miejscu publicznym, a także znajdował się w okolicznościach zagrażających jego życiu lub zdrowiu, a nadto ustalenie przy tym, że „P. M. (1) siedział na trawniku i podpierał się rękoma, które oparł na ziemi za swoimi plecami” co nie pozwala na uznanie, iż swoim zachowaniem dawał powód do zgorszenia, co miało wpływ na błędne ustalenie, że zaistniały przesłanki do jego zatrzymania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Przedmiotowy zarzut stanowi powtórzenie zagadnień omówionych już w wyczerpujący sposób w punkcie 3.5. niniejszego uzasadnienia. Zgromadzony w tej sprawie, wiarygodny materiał dowodowy, dawał podstawy do ustalenia, że P. M. (1) w chwili przyjazdu oskarżonych swoim zachowaniem dawał powód do zgorszenia w miejscu publicznym, a także znajdował się w okolicznościach zagrażających jego życiu lub zdrowiu. Policjanci mieli podstawy faktyczne i prawne do podjęcia wobec pokrzywdzonego interwencji na podstawie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Okoliczność ta wyłączała bezprawność czynu oskarżonych w początkowym etapie przeprowadzonej wobec P. M. (1) interwencji. Zachowanie podsądnych utraciło jednak status zgodnych z prawem z chwilą ich decyzji o zawiezieniu pokrzywdzonego do lasu, a więc miejsca niewymienionego w przepisach art. 40 ust. 1 i 2 w/w ustawy. Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy w tej kwestii oraz ich prawnokarna ocena są trafne i prawidłowe. Przeciwne stanowisko apelujących zostało odrzucone przez Sąd Okręgowy jako nie znajdujące uzasadnienia w okolicznościach kontrolowanej sprawy.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez zmianę przypisanych oskarżonym czynów, tj. z zastosowaniem do czynu przypisanego na szkodę P. M. (1):

a)  wobec F. S. (1) kwalifikacji czynu z art. 231 § 1 kk, art. 189 § 1 kk, art. 155 kk w zw. z art. 162 § 1 kk, art. 160 § 3 kk i art. 217 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk,

b)  wobec K. F. (1) kwalifikacji czynu z art. 231 § 1 kk, art. 189 § 1 kk, art. 155 kk w zw. z art. 162 § 1 kk, art. 160 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk,

ewentualnie, w przypadku nie uwzględnienia w/w wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości dotyczącej czynów popełnionych na szkodę P. M. (1) i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Ustalenia faktyczne oraz prawnokarna ocena zachowania oskarżonych polegającego na podjęciu wobec pokrzywdzonego P. M. (1) interwencji, a także przebiegu tej interwencji, były w pełni prawidłowe i w całości oparte o wiarygodny i miarodajny materiał dowodowy. Odmienne tezy w apelacji natomiast oparto o błędne założenia co do stanu faktycznego kontrolowanej sprawy, a przez to nie zasługiwały one na uwzględnienie. Nie było podstaw do wydania w instancji odwoławczej wyroku jakiego oczekiwali pełnomocnicy oskarżycielki posiłkowej B. M..

Lp.

Zarzut

3.8.

Zarzut podniesiony przez pełnomocników oskarżycielki posiłkowej B. M.:

Obraza przepisów prawa materialnego, tj. art. 155 kk w zw. z art. 166 § 1 kk w zw. z art. 2 kk polegająca na błędnym niezastosowaniu tych przepisów, podczas gdy stwierdzone przez Sąd okoliczności wprost wskazują na spełnienie znamion przedmiotowego przestępstwa przez oskarżonych – na co składają się: szczególny prawny obowiązek zapobiegnięcia skutkowi, obiektywna możliwość przewidzenia przez oskarżonych skutków pozostawienia osoby nietrzeźwej, nie mogącej się swobodnie komunikować i przemieszczać, w lesie w okolicach jeziora, z jednoczesnym pozostawieniem tej osobie alkoholu, który to skutek realizować mógł się, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, w postaci śmierci pokrzywdzonego.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Kluczowe dla oceny tego zarzutu jest to, iż zarzut obrazy prawa materialnego odnoszący się do kwalifikacji prawnej czynu można postawić tylko wówczas, gdy skarżący nie podważa dokonanej przez sąd orzekający w sprawie oceny dowodów i dokonanych w oparciu o taką ocenę dowodów ustaleń faktycznych i wskazuje, że do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego została przez sąd zastosowana niewłaściwa subsumpcja ( postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 listopada 2021 r., sygn. akt III KK 139/21, Lex nr 3333721). Skoro więc pełnomocnicy oskarżycielki posiłkowej B. M. omawiany zarzut oparli na założeniu innego aniżeli ustalony przez Sąd Rejonowy stanu faktycznego, nie wykazanego w apelacji, to zarzut ten już z tego powodu nie zasługiwał na uwzględnienie. Wiarygodne dowody i ustalone na tej podstawie przez Sąd Rejonowy okoliczności potwierdzały, że pokrzywdzony pozostawiony w lesie przez oskarżonych był narażony na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, co doprowadziło ten organ orzekający do słusznego wniosku, że oskarżeni tym zachowaniem, na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w takim wypadku od funkcjonariuszy Policji, wyczerpali znamiona przestępstwa z art. 160 § 2 i 3 kk. Za tym przemawiało pozostawienie pijanego człowieka w zalesionym miejscu, z dala od zabudowań, w pobliżu jeziora, z puszkami z piwem. Tymczasem dla przypisania sprawstwa przestępstwa z art. 162 § 1 kk (o ten przepis zapewne chodziło apelującym, a nie o art. 166 § 1 kk, który w żaden sposób nie był związany z przedmiotem tego postępowania), którego istotą jest nieudzielenie pomocy człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, konieczne byłoby ustalenie umyślności (zamiar bezpośredni albo ewentualny). Pamiętać zaś trzeba, że to bezpośrednie niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia pokrzywdzonego wprowadzili uprzednio oskarżeni swoim nieumyślnym zachowaniem. Przepis art. 162 § 1 kk nie znajdował więc zastosowania w przedmiotowej sprawie ponieważ oskarżeni działając nieumyślnie spowodowali, że pokrzywdzony P. M. (1) znalazł się w takim niebezpiecznym położeniu i brak było podstaw do przypisania im umyślności w nieudzieleniu pomocy, pomijając już kwestię wyjścia zarzutu poza zakres skargi publicznej (art. 14 § 1 kpk). Ponadto, odnośnie niezakwalifikowania zachowania oskarżonych z art. 155 kk należało wskazać, że jak już wyżej wspomniano między przypisanym im zachowaniem, wysoce nieodpowiedzialnym, sprzecznym z przepisami prawa oraz regułami obowiązującymi ich jako funkcjonariuszy Policji a skutkiem w postaci śmierci P. M. (1) nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. Pewnej przyczyny jego śmierci nie zdołano ustalić, choć przeprowadzono wszystkie możliwe dowody w tym zakresie. Mimo zatem ciężaru karygodnych zachowań oskarżonych (o czym będzie szerzej w ramach omawiania zarzutu rażącej niewspółmierności orzeczonych wobec nich kar) nie można zapominać, że to nie ich działania czy zaniechania stanowiły przyczynę śmierci P. M. (1). Wszystko to wykluczało możliwość przypisania podsądnym przestępstw z art. 155 kk czy art. 162 § 1 kk.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez zmianę przypisanych oskarżonym czynów, tj. z zastosowaniem do czynu przypisanego na szkodę P. M. (1):

a)  wobec F. S. (1) kwalifikacji czynu z art. 231 § 1 kk, art. 189 § 1 kk, art. 155 kk w zw. z art. 162 § 1 kk, art. 160 § 3 kk i art. 217 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk,

b)  wobec K. F. (1) kwalifikacji czynu z art. 231 § 1 kk, art. 189 § 1 kk, art. 155 kk w zw. z art. 162 § 1 kk, art. 160 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk,

ewentualnie, w przypadku nie uwzględnienia w/w wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości dotyczącej czynów popełnionych na szkodę P. M. (1) i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Brak podstaw do uwzględnienia powyższych wniosków z uwagi na bezzasadność omówionego zarzutu. Kontrola instancyjna nie doprowadziła do potwierdzenia słuszności wskazań apelacji pełnomocników oskarżycielki posiłkowej B. M. o obrazie przepisów prawa materialnego. Ustalony w tej sprawie stan faktyczny nie pozwalał bowiem na przypisanie F. S. (1) oraz K. F. (1) sprawstwa i winy w zakresie przestępstw z art. 155 kk oraz art. 162 § 1 kk. Kwalifikacja prawna czynów przypisanych oskarżonym popełnionych na szkodę P. M. (1) była więc trafna.

Lp.

Zarzut

3.9.

Zarzut podniesiony przez pełnomocników oskarżycielki posiłkowej B. M.:

Obraza przepisów prawa materialnego, tj. art. 46 § 2 kk polegająca na błędnym niezastosowaniu oraz błędnej wykładni przedmiotowego przepisu:

a) błędnym przyjęciu przez Sąd, że skutek śmierci będący wynikiem przestępstwa popełnionego na rzecz pokrzywdzonego musi być znamieniem przestępstwa lub być w bezpośrednim związku przyczynowym z popełnionym przestępstwem, podczas gdy z wykorzystanego w przepisie sformułowania „w wyniku” nie należy wywodzić wniosków w postaci konieczności zaistnienia bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między czynem a zdarzeniem, a wystarczające jest przyjęcie, że bez danego zachowania lub zaniechania oskarżonego do zdarzenia powodującego śmierć by nie doszło albo że prawdopodobieństwo zdarzenia wywołującego śmierć było mało prawdopodobne;

b) błędnym przyjęciu przez Sąd, że wskutek śmierci P. M. (1) nie doszło do pogorszenia sytuacji życiowej jego bliskich, podczas gdy Sąd w przedmiocie tym nie dokonał jakichkolwiek ustaleń ani nie przeprowadził w zakresie tym postępowania dowodowego, tym samym przesłanki negatywne stosowania przepisu zostały przez Sąd I instancji wypełnione jedynie z uwagi na arbitralne, niczym niepoparte stwierdzenie Sądu.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Pełnomocnicy oskarżycielki posiłkowej B. M. dokonali niepoprawnej interpretacji normy prawnej wyrażonej w art. 46 § 2 kk. Należy w tym miejscu podkreślić, że możliwość orzeczenia nawiązki na podstawie art. 46 § 2 kk na rzecz osoby najbliższej pojawia się wyłącznie wtedy, gdy śmierć pokrzywdzonego pozostaje w ontologicznym i normatywnym związku z zachowaniem sprawcy. Powyższe oznacza, że nawiązkę taką można orzec tylko w razie obiektywnego przypisania zachowaniu sprawcy skutku przestępnego ( W. Wróbel (red.), A. Zoll (red.), Kodeks karny. Tom I. Część I. Komantrz do art. 1-52, wydanie V, WK 2016). W świetle powyższego kluczowe jest to, że w kontrolowanej sprawie nie wykazano związku kauzalnego między zachowaniem oskarżonych a śmiercią pokrzywdzonego P. M. (1), która jak wskazali biegli w niekwestionowanych przez strony opiniach, nastąpiła w nieustalonych okolicznościach (najprawdopodobniej z powodu upadku). Skoro zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia związku kauzalnego pomiędzy zachowaniem sprawców a śmiercią pokrzywdzonego, nie było podstaw faktycznych i prawnych dla zastosowania instytucji z art. 46 § 2 kk i orzeczenia zadośćuczynienia na rzecz matki pokrzywdzonego. Twierdzenia o tym, że wystarczające jest wystąpienie jedynie pośredniego skutku pomiędzy popełnionym czynem a śmiercią pokrzywdzonego było chybione i sprzeczne z założeniami instytucji zadośćuczynienia. Nie sposób bowiem obarczać sprawcy czynu zabronionego odpowiedzialnością za zdarzenia (nawet tak tragiczne jak śmierć pokrzywdzonego), które nie nastąpiły na skutek (rozumiany jako bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy) bezprawnego zachowania sprawcy. Odnoszenie się do twierdzeń przedstawionych pod lit. b) niniejszego zarzutu było bezprzedmiotowe albowiem pierwszy z warunków koniecznych dla orzeczenia zadośćuczynienia na podstawie art. 46 § 2 kk nie został spełniony. Wobec tego zastosowanie omawianego środka kompensacyjnego było wykluczone, bez względu na wskazywaną przez apelujących zmianę sytuacji życiowej oskarżycielki posiłkowej B. M. spowodowanej śmiercią jej syna P..

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez zasądzenie od oskarżonych na rzecz oskarżycielki posiłkowej nawiązki w wysokości po 50.000 zł od każdego z oskarżonych.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wbrew odmiennym twierdzeniom pełnomocników oskarżycielki posiłkowej B. M., nie zostały spełnione warunki konieczne dla orzeczenia zadośćuczynienia na podstawie art. 46 § 2 kk albowiem śmierć pokrzywdzonego nie pozostawała w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z przypisanym zachowaniem oskarżonych, a więc nie było możliwe obiektywne przypisanie im skutku przestępnego. W takiej sytuacji nie było podstaw faktycznych i prawnych dla orzeczenia środka kompensacyjnego na rzecz osoby najbliższej, tj. matki pokrzywdzonego. Decyzja Sądu Rejonowego w tej kwestii była więc prawidłowa. Nie było powodów uzasadniających uwzględnienie wniosku końcowego apelacji.

Lp.

Zarzut

3.10.

Zarzut podniesiony przez pełnomocników oskarżycielki posiłkowej B. M.:

Rażąca niewspółmierność kary przejawiająca się w wymierzeniu kar jednostkowych za przestępstwo na szkodę P. M. (1) wobec K. F. (1) 11 miesięcy pozbawienia wolności (z zawieszeniem wykonania kary na okres próby wynoszący 3 lata), a wobec F. S. (1) 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, wymierzając karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, co wprost umożliwia oskarżonemu odbywanie jej w systemie dozoru elektronicznego, które to kary cechują się rażącą niewspółmiernością biorąc pod uwagę motywację sprawców, skutki przestępstwa, okoliczności jego popełnienia, stopień zawinienia, lekceważącą postawę sprawców do porządku prawnego, przełożenie interesu prywatnego sprawców nad interes publiczny, stopnia naruszenia obowiązków funkcjonariuszy publicznych, podejmowanie działań zmierzających do uchylenia się od odpowiedzialności karnej, czy umniejszenia jej.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zasadny okazał się zarzut rażącej niewspółmierności kary przy wymierzeniu kar jednostkowych dla oskarżonych K. F. (1) oraz F. S. (1) za przestępstwo popełnione na szkodę P. M. (1). Sąd Rejonowy kar tych nie doszacował choć w uzasadnieniu podał szereg okoliczności poświadczających bardzo wysoki stopień społecznej szkodliwości tego czynu. Zgodzić się trzeba z apelującymi, że wymierzone kary 11 miesięcy pozbawienia wolności dla K. F. (1) oraz 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności dla F. S. (1) nie oddają poziomu bezprawia jakiego się dopuścili będąc funkcjonariuszami policji, mającymi stać na straży bezpieczeństwa, życia i zdrowia. Podkreślić trzeba, że wobec pokrzywdzonego mieli oni specjalne zadanie, jako podejmujący interwencje, mając obowiązek opieki nad tym człowiekiem, nie tylko tego nie dopatrzyli ale swoim zachowaniem, przez wywiezienie mocno nietrzeźwego człowieka do lasu, nieumyślnie ale istotnie narazili go na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Oskarżeni poważnie naruszyli w ten sposób godność pokrzywdzonego, jego prawo do poszanowania życia i zdrowia, a także uprzedmiotowili tego człowieka powodując, że stał się od nich całkowicie zależny. Stan nietrzeźwości w żadnym razie nie uprawniał do gorszego traktowania pokrzywdzonego, a policzkowanie go przez podsądnego bulwersuje i oburza. Ponadto, motywacja towarzysząca oskarżonemu F. S. (1) polegająca na przedłożeniu prywatnych planów na dzień 9 maja 2018 r. ponad obowiązki zawodowe jako funkcjonariusza Policji zasługiwała na szczególną krytykę. Również ustalone przez Sąd I instancji zachowanie oskarżonych po inkryminowanych wydarzeniach, zanim pokrzywdzony został znaleziony martwy na terenie kompleksu leśnego, świadczą jaskrawo przeciwko łagodnemu ich potraktowaniu. Oskarżeni bowiem nie tylko, że nie ujawnili tej sytuacji wiedząc już, że matka pokrzywdzonego szuka go, zaniepokojona jego niepowrotem do domu, ale też pytani przez przełożonego zaprzeczyli aby przedmiotową interwencję w ogóle przeprowadzali. Ponadto z inicjatywy F. S. (1) oskarżeni udali się pod dom matki pokrzywdzonego, gdzie oskarżony podszywając się pod dostawcę pizzy próbował ustalić, czy P. M. (1) wrócił do domu. Powiększali przez to jeszcze niepokój u matki pokrzywdzonego, która zamartwiała się o losy syna, a czynili to po to by uspokoić własne sumienie. Nagromadzenie okoliczności obciążających przedmiotowo-podmiotowych w tej sprawie jest bezdyskusyjne, rodzaj i ilość naruszeń obowiązków jako policjantów, stróży prawa przytłaczająca. Dlatego kary za ten czyn musiały zostać podwyższone, zgodnie ze stanowiskiem apelujących w imieniu oskarżycielki posiłkowej. Sąd Okręgowy podobnie jak Sąd Rejonowy widział jednak konieczność zróżnicowania kar dla oskarżonej i oskarżonego, uwzględniając przede wszystkim postawę procesową K. F. (1), która przyznając się ujawniła szereg bardzo istotnych okoliczności pozwalających na pociągnięcie do odpowiedzialności oboje sprawców. Ponadto, należało mieć na uwadze stopień zaangażowania w przestępcze zachowania każdego z oskarżonych. To oskarżony F. S. (1) był dowódca patrolu, on podejmował decyzje, naruszał nietykalność cielesną pokrzywdzonego oraz nakłonił oskarżoną do przedstawiania wspólnej wersji zdarzenia wobec przełożonych na komisariacie. Jego rola jest tu wyraźnie przeważająca i podwyższona kara o 1 rok tj. kara 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności oddaje wszystkie te aspekty. Oskarżonej Sąd Okręgowy podwyższył zaś karę proporcjonalnie o 6 miesięcy, wymierzając jej karę 1 roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności. Górna granica kary za omawiany czyn, dla obojga z art. 189 § 1 kk to 5 lat pozbawienia wolności. Zatem dla osób dotychczas nie wchodzących w konflikt z prawem, kary w takim wymiarze w sposób odpowiedni będą oddawać wszystkie okoliczności obciążające i łagodzące, w tym bardzo wysoki stopień społecznej szkodliwości osądzanego zachowania oraz winy. Sąd Okręgowy nie ma wątpliwości, że dopiero kary jednostkowe w takim wymiarze, choć surowe, spełnią wszystkie cele, zarówno w zakresie prewencji generalnej, jak i indywidualnej.

Wniosek

Zmiana zaskarżonego wyroku poprzez podwyższenie wymiaru kar jednostkowych orzeczonych wobec oskarżonych za czyn popełniony na szkodę P. M. (1).

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wniosek apelacji pełnomocników oskarżycielki posiłkowej B. M. zasługiwał na uwzględnienie. Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia doprowadziła do ustalenia, że kary jednostkowe orzeczone przez Sąd Rejonowy wobec oskarżonych za czyn popełniony na szkodę P. M. (1) były niewspółmiernie łagodne do wagi i okoliczności osądzanego przypadku. Dlatego też Sąd odwoławczy podwyższył wymiar tych kar jednostkowych, orzekając wobec K. F. (1) karę 1 roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności, a wobec F. S. (1) karę 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok Sądu I instancji utrzymano w mocy w pozostałej części (poza zmianami opisanymi w pkt 5.2.) – pkt 3 wyroku Sądu Okręgowego z dnia 25 września 2025 r.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Powodem utrzymania wyroku w mocy w pozostałej części (poza zmianami opisanymi w pkt 5.2.) jest niezasadność zarzutów apelacji oskarżonego F. S. (1) oraz jego obrońcy oraz nieuwzględnionej części zarzutów apelacji pełnomocników oskarżycielki posiłkowej B. M., jak też brak podstaw wskazanych w art. 439, 440 i 455 kpk, uzasadniających zmianę lub uchylenie zaskarżonego wyroku poza granicami zarzutów i wniosków apelacji.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zaskarżony wyrok został zmieniony w części dotyczącej oskarżonej K. F. (1) w ten sposób, że w punkcie 2 podwyższono wymierzoną karę do 1 roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności - pkt 1 lit. a) wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 25 września 2025 r.

Zwięźle o powodach zmiany

Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia doprowadziła do ustalenia, że kary jednostkowe orzeczone wobec oskarżonych F. S. (1) oraz K. F. (1) za czyn popełniony na szkodę P. M. (1) były rażąco niewspółmiernie łagodne. Sąd Rejonowy chociaż wymienił szereg okoliczności obciążających wpływających na wymiar kary i prawidłowo ocenił stopień winy i społecznej szkodliwości sprawców nie dał temu odpowiedniego wyrazu w wymiarze kar jednostkowych orzeczonych za ten czyn. Okoliczność ta wymagała ingerencji Sąd odwoławczego w treść zaskarżonego orzeczenia. Organ II instancji uznał, że odpowiednia kara dla oskarżonej K. F. (1) za czyn popełniony na szkodę P. M. (1) powinna być wyraźnie wyższa i kształtować się na poziomie 1 roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności (surowsza o 6 miesięcy). Dopiero kara w takim wymiarze może być uznana za współmierną do wagi i okoliczności osądzanego przypadku. Sąd Okręgowy dokonał odpowiedniej zmiany zaskarżonego wyroku, która została opisana powyżej.

2.

Przedmiot i zakres zmiany

Zaskarżony wyrok został zmieniony w części dotyczącej oskarżonej K. F. (1) w ten sposób, że uchylono punkt 2 i na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 kk połączono kary pozbawienia wolności wymierzone w punkcie 1 a) wyroku Sądu Okręgowego z dnia 25 września 2025 r. oraz w punkcie 1 zaskarżonego wyroku i wymierzono oskarżonej karę łączną 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności - punkt 1 lit. b) wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 25 września 2025 r.

Zwięźle o powodach zmiany

Wobec dokonanej w instancji odwoławczej modyfikacji wymiaru kary jednostkowej orzeczonej wobec K. F. (1) za czyn popełniony na szkodę P. M. (1) zaistniała konieczność uchylenia rozstrzygnięcia o karze łącznej i ukształtowania jej na nowo. Zmiana wymiaru jednej z kar jednostkowych objętych węzłem kary łącznej zmieniła bowiem ustawowe granice kary łącznej. Sąd Okręgowy miał możliwość orzeczenia kary łącznej ukształtowanej pomiędzy karą 1 roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności (minimum to najsurowsza z kar jednostkowych z zastosowaniem art. 4 § 1 kk w reżimie prawnym obowiązującym w dacie czynu) a karą 1 roku i 9 miesięcy pozbawienia wolności (suma kar jednostkowych). Ostatecznie Sąd odwoławczy uznał, że odpowiednia będzie kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności ukształtowana z wykorzystaniem zasady asperacji. Bardzo zbliżony czas dokonania czynów oraz ich częściowa zbieżność rodzajowa przemawiały za wykorzystaniem tej reguły w szerokim zakresie. Przy tym, Sąd II instancji orzekając o karze łącznej wziął pod uwagę wszystkie wpływające na jej wymiar okoliczności, trafnie wymienione i opisane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zachowując analogiczne proporcje przy łączeniu kar jednostkowych.

3.

Przedmiot i zakres zmiany

Zaskarżony wyrok został zmieniony w części dotyczącej oskarżonej K. F. (1) w ten sposób, że uchylono punkty 4, 5 i 11 a) - pkt 1 lit. c) wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 25 września 2025 r.

Zwięźle o powodach zmiany

Wobec dokonanych w instancji odwoławczej modyfikacji kary jednostkowej oraz kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonej K. F. (1) nie było możliwości zastosowania środka probacyjnego w postaci warunkowego zawieszenia wykonania kary. Wobec tego należało uchylić rozstrzygnięcia zawarte w punktach 4 i 5 dotyczące zastosowanego przez Sąd Rejonowy wobec podsądnej środka probacyjnego z art. 69 § 1 i 2 kk. Uchylenie punktu 11 a) było konieczne z tego względu, że zaliczenie okresu zatrzymania oskarżonej w tej sprawie zostało dokonane na poczet kary grzywny orzeczonej w punkcie 5 na podstawie art. 71 § 1 kk, która wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 25 września 2025 r. została uchylona. Sąd Okręgowy orzekł na nowo o zaliczeniu okresu zatrzymania na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności.

4.

Przedmiot i zakres zmiany

Zaskarżony wyrok został zmieniony w części dotyczącej oskarżonej K. F. (1) w ten sposób, że na podstawie art. 63 § 1 kk na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczono oskarżonej okres jej zatrzymania w sprawie w dniu 11 maja 2018 r. od godz. 18:41 do godz. 23:00 – punkt 1 lit. d) wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 25 września 2025 r.

Zwięźle o powodach zmiany

Uchylenie punktu 11 a) zaskarżonego wyroku obligowało Sąd Okręgowy do dokonania nowego zaliczenia okresu zatrzymania oskarżonej w sprawie na poczet orzeczonej wobec niej kary łącznej pozbawienia wolności. Rozstrzygnięcie to zostało zawarte w punkcie 1 lit. d) wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 25 września 2025 r.

5.

Przedmiot i zakres zmiany

Zaskarżony wyrok został zmieniony w części dotyczącej oskarżonego F. S. (1) w ten sposób, że w punkcie 8 podwyższono wymierzoną oskarżonemu karę do 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności – punkt 2 lit. a) wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 25 września 2025 r.

Zwięźle o powodach zmiany

Kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia doprowadziła do ustalenia, że kary jednostkowe orzeczone wobec oskarżonych F. S. (1) oraz K. F. (1) za czyn popełniony na szkodę P. M. (1) były rażąco niewspółmiernie łagodne. Sąd Rejonowy chociaż wymienił szereg okoliczności obciążających wpływających na wymiar kary i prawidłowo ocenił stopień winy i społecznej szkodliwości sprawców nie dał temu odpowiedniego wyrazu w wymiarze kar jednostkowych orzeczonych za ten czyn. Okoliczność ta wymagała ingerencji Sąd odwoławczego w treść zaskarżonego orzeczenia. Organ II instancji uznał, że odpowiednią karą dla oskarżonego F. S. (1) za czyn popełniony na szkodę P. M. (1) będzie kara pozbawienia wolności na poziomie 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności. Dopiero kara w takim wymiarze, wyższa o 1 rok, może być uznana za współmierną do wagi i okoliczności osądzanego przypadku. Sąd Okręgowy dokonał zmiany zaskarżonego wyroku, a jej argumentację przedstawił powyżej.

6.

Przedmiot i zakres zmiany

Zaskarżony wyrok został zmieniony w części dotyczącej oskarżonego F. S. (1) w ten sposób, że uchylono punkt 9 i na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 kk połączono kary pozbawienia wolności wymierzone w punkcie 2 a) wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 25 września 2025 r. oraz w punkcie 7 zaskarżonego wyroku i wymierzono oskarżonemu karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności – punkt 2 lit. b) wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 25 września 2025 r.

Zwięźle o powodach zmiany

Wobec dokonanej w instancji odwoławczej modyfikacji wymiaru kary jednostkowej orzeczonej wobec F. S. (1) za czyn popełniony na szkodę P. M. (1) zaistniała konieczność uchylenia rozstrzygnięcia o karze łącznej i ukształtowania jej na nowo. Zmiana wymiaru jednej z kar jednostkowych objętych węzłem kary łącznej zmieniła bowiem ustawowe granice kary łącznej. Sąd Okręgowy miał możliwość orzeczenia kary łącznej ukształtowanej pomiędzy karą 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności (minimum to najsurowsza z kar jednostkowych z zastosowaniem art. 4 § 1 kk w reżimie prawnym obowiązującym w dacie czynu) a karą 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności (suma kar jednostkowych). Ostatecznie Sąd odwoławczy uznał, że odpowiednia będzie kara 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, ukształtowana z wykorzystaniem zasady asperacji. Bardzo zbliżony czas dokonania czynów oraz ich częściowa zbieżność rodzajowa przemawiały za wykorzystaniem tej reguły w szerokim zakresie. Przy tym, Sąd II instancji orzekając o karze łącznej wziął pod uwagę wszystkie wpływające na jej wymiar okoliczności, trafnie wymienione i opisane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, zachowując analogiczne proporcje przy łączeniu kar jednostkowych.

7.

Przedmiot i zakres zmiany

Zaskarżony wyrok został zmieniony w części dotyczącej oskarżonego F. S. (1) w ten sposób, że w miejsce rozstrzygnięcia z punktu 11 b), na podstawie art. 63 § 1 kk na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczono oskarżonemu okres tymczasowego aresztowania w sprawie od dnia 11 maja 2018 r. godz. 19:20 do dnia 25 lipca 2018 r. godz. 13:40 – punkt 2 lit. c) wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 25 września 2025 r.

Zwięźle o powodach zmiany

Wobec dokonanych przez Sąd Okręgowy zmian w wymiarze kary jednostkowej oraz kary łącznej orzeczonej wobec F. S. (1) konieczne było zaznaczenie tej okoliczności w punkcie 10 b) zaskarżonego wyroku poprzez zaakcentowanie, że zaliczenia dokonano na poczet kary łącznej pozbawienia wolności ukształtowanej przez treść wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 25 września 2025 r.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

4.

Zgodnie z art. 636 § 1 kpk w razie nieuwzględnienia środka odwoławczego wniesionego wyłącznie przez oskarżonego lub oskarżyciela posiłkowego, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ponosi na ogólnych zasadach ten, kto wniósł środek odwoławczy. Wobec nieuwzględnienia apelacji wniesionych przez oskarżonego F. S. (1) oraz jego obrońcę, ten podsądny zgodnie z art. 636 § 1 kpk był zobowiązany do poniesienia kosztów procesu.

Natomiast, zgodnie z art. 635 kpk, jeżeli dojdzie do zmiany wyroku skazującego na niekorzyść oskarżonego, to niezależnie od tego kto wniósł środek odwoławczy, koszty procesu za postępowanie odwoławcze ustala się na zasadach ogólnych. Ta reguła procesowa znalazła zastosowanie wobec oskarżonej K. F. (1), co do której jedyna apelacja i to wniesiona przez pełnomocników oskarżycielki posiłkowej na niekorzyść, w istotnym zakresie, tj. co do kary, okazała się skuteczna.

Mając to na względzie, Sąd Okręgowy zasądził od oskarżonych K. F. (1) i F. S. (1) na rzecz Skarbu Państwa zwrot kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze po połowie, tj. kwoty po 30 zł (po 10 zł jako 1/2 z 20 zł, - ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism, co wynika z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym; po 20 zł – opłata za wydanie informacji o oskarżonych z Krajowego Rejestru Karnego w systemie teleinformatycznym, co wynika z § 3 ust. 2 ustawy z dnia 18 czerwca 2014 r. w sprawie opłat za wydanie informacji z Krajowego Rejestru Karnego). Ponadto w oparciu o regulacje art. 10 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych Sąd odwoławczy wymierzył podsądnym opłatę za obie instancje w kwotach: K. F. (1) – 300 zł, F. S. (1) - 400 zł. Sąd Okręgowy nie dostrzegł podstaw z art. 624 § 1 kpk, uzasadniających zwolnienie oskarżonych z obowiązku zwrotu kosztów sądowych za ten etap postępowania.

7.  PODPISy

Przemysław Wita Hanna Bartkowiak Dariusz Śliwiński