Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Poznaniu

POSTANOWIENIE

Dnia 12 kwietnia 2024 roku

Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XV Cywilny- Odwoławczy

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Brygida Łagodzińska

po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2024 roku w Poznaniu

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z wniosku E. J.

przy udziale W. I., M. P. (1), E. O., A. M., B. O., T. O., M. O. (1), M. S., A. O., A. J., Ł. O., R. O. i D. M.

o dział spadku

na skutek apelacji wniesionej przez uczestnika T. O.

od postanowienia Sądu Rejonowego w Złotowie

z dnia 5 czerwca 2023 roku

sygn. akt INs 437/20

postanawia:

1.  oddalić apelację;

2.  kosztami postępowania apelacyjnego obciążyć wnioskodawczynię oraz uczestników w zakresie przez nich poniesionym.

Brygida Łagodzińska

UZASADNIENIE

Wnioskodawczynie E. J., A. M. i M. P. (2) domagały się ustalenia, że w skład spadku po J. O. weszły środki pieniężne w kwocie 87 048,39 zł oraz wniosły o dokonanie działu spadku po spadkodawcy poprzez przyznanie zainteresowanym W. I., M. P. (1), E. O., A. M., B. O., T. O., M. O. (1) i M. S. powyższych środków w równych częściach. Ponadto wniosły o zasądzenie od T. O. na rzecz E. J. kwoty 8 704,83 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia 7 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty, zasądzenie od T. O. na rzecz A. M. kwoty 8 704,83 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 7 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie od T. O. na rzecz M. P. (1) kwoty 8 704,83 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, liczonymi od dnia 7 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty.

Pismem datowanym na dzień 9 marca 2021 r. uczestnik postępowania T. O. sprzeciwił się wnioskowi zaprzeczając, aby w skład spadku po zmarłym wchodziła kwota 87 048,39 zł. Podniesiono przy tym, że na rachunku bankowym znajdowały się środki zgromadzone przez T. O., które nie należały do spadkodawcy. Ponadto uczestnik poniósł koszty pogrzebu w kwocie 15.040 zł, które należy uwzględnić w przedmiotowym postępowaniu.

Pozostali uczestnicy postępowania, pomimo skutecznego doręczenia odpisu wniosku inicjującego postępowanie wraz z zobowiązaniem do złożenia pisemnej odpowiedzi na wniosek, nie zajęli stanowiska w sprawie.

Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2022 r. Sąd Rejonowy w Złotowie wezwał do udziału w sprawie w charakterze uczestników A. O., A. J., Ł. O., R. O. i D. M..

Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2023 roku Sąd Rejonowy w Złotowie:

1.  ustalił, że w skład spadku po J. O. zmarłym (...) r. wchodzą środki zgromadzone na rachunkach bankowych w (...) Z. nr:

a.  (...) w wysokości 10 445,33 zł,

b.  (...) w wysokości 9 472,02 zł,

c.  (...) w wysokości 20 728,82 zł,

d.  (...) w wysokości 8 100,69 zł,

2.  dokonał działu spadku w ten sposób, że zasądził od uczestnika T. O. na rzecz E. J., A. M. i M. P. (1) po 3 770,68 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 7 grudnia 2019 r. do dnia zapłaty,

3.  kosztami postępowania obciążył wnioskodawczynię i uczestników w zakresie przez nich poniesionym.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia i rozważania Sądu pierwszej instancji;

Spadkodawca J. O. zmarł w dniu (...) r. w A., ostatnio stale przed śmiercią zamieszkiwał w A., gdzie pracował w gospodarstwie rolnym matki W. O.. Utrzymywał się z dochodów z gospodarstwa oraz świadczenia rentowego wypłacanego przez KRUS z tytułu niezdolności do pracy. Od kilkunastu lat chorował na (...), z powodu której był wielokrotnie hospitalizowany. W chwili śmierci był kawalerem i nie posiadał dzieci. Do kręgu spadkobierców ustawowych po spadkodawcy należało rodzeństwo: B. O., S. O., W. I. zd. O., M. P. (1) zd. O., T. O., M. O. (1) zd. O., E. J. zd. O., M. S. zd. O., A. M. zd. O. i E. O. zd. O.. Na podstawie postanowienia z dnia 17 września 2019 r. wydanego przez Sąd Rejonowy w Z. w sprawie o sygn. akt (...) spadek po spadkodawcy nabyli spadkobiercy w 1/10 części każdy z nich. Na podstawie postanowienia z dnia 12 października 2021 r. wydanego przez Sąd Rejonowy w C. w sprawie o sygn. akt (...) spadek po S. O. zmarłym w dniu (...) r. w P., ostatnio stale zamieszkałym w R. (gm. (...)), na podstawie ustawy, z dobrodziejstwem inwentarza nabyli: żona A. O., córka A. J., syn Ł. O. w ¼ części każdy z nich oraz wnuk R. O. i wnuczka D. M. (poprzednio O.) w 1/8 części każdy z nich. Spadkodawca posiadał jeden rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy, do którego upoważnienie udzielono T. O.. Rachunek został zlikwidowany w dniu 29 stycznia 2018 r. przez T. O.. Ponadto spadkodawca na dzień otwarcia spadku był współposiadaczem jednego wspólnego rachunku oszczędnościowego oraz dwóch wspólnych rachunków terminowych lokat oszczędnościowych z T. O., które zgodnie z dyspozycją T. O. zostały zlikwidowane w dniu 29 stycznia 2018 r. Na dzień otwarcia spadku w skład majątku spadkowego wchodziły środki pieniężne w łącznej kwocie 48 746,86 zł. Środki były zgromadzone na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym o nr (...) prowadzonym przez (...) w Z. Oddział w K. w kwocie 10 445,33 zł. Ponadto w skład spadku wchodziły środki pieniężne zgromadzone na wspólnych rachunkach bankowych z T. O. w postaci: rachunku oszczędnościowego wspólnego w kwocie 9 472,02 zł, rachunku lokaty terminowej wspólnej w kwocie 20 728,82 zł, rachunku lokaty terminowej wspólnej w kwocie 8 100,69 zł. Uczestnik T. O. poniósł koszty pogrzebu spadkodawcy w łącznej wysokości 11 040 zł. Pismem z dnia 28 listopada 2019 r. wnioskodawczyni zwróciła się do uczestnika T. O. o rozważenie umownego działu spadku po spadkodawcy. Postanowieniem z dnia 25 marca 2020 r. zatwierdzonym przez Prokuratora (...) w P. w dniu 27 marca 2020 r. odmówiono wszczęcia dochodzenia w sprawie zaistniałego w okresie od (...) r. do (...) r. w P. przywłaszczenia pieniędzy w kwocie około 100 000 zł pochodzących ze spadku po zmarłym J. O. na szkodę M. P. (1), E. J. i A. M., tj. o czyn z art. 284 § 1 k.k. wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego tj. na zasadzie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. Ustalając stan faktyczny w sprawie, Sąd Rejonowy oparł się na zaoferowanych przez wnioskodawczynię oraz uczestników dowodach w postaci dokumentów prywatnych, których autentyczność nie nasuwała wątpliwości, jak również nie zostały one skutecznie zakwestionowane przez strony procesu. Sąd nie powziął wątpliwości co do ich autentyczności i prawdziwości zawartych w nich twierdzeń, albowiem zgodnie z art. 245 k.p.c. stanowiły one dokumenty prywatne, które niezakwestionowane skutecznie w toku postępowania cywilnego mogły z powodzeniem stanowić dowód tego, że osoba która je podpisała złożyła oświadczenia zawarte w tych dokumentach i jako takie stanowić podstawę ustaleń stanu faktycznego w sprawie. Podstawy ustaleń stanu faktycznego sprawy stanowiły zgromadzone w toku postępowania dowody z dokumentów urzędowych, w postaci odpisów orzeczeń sądowych oraz decyzji właściwych organów administracji publicznej, które jako dokumenty urzędowe w rozumieniu przepisu art. 244 § 1 k.p.c. korzystały z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Przy ustaleniach stanu faktycznego sprawy Sąd w niewielkim zakresie posiłkował się również zeznaniami świadków Z. G. i I. A., które posiadały wiedzę w zakresie źródeł utrzymania spadkodawcy oraz faktu gromadzenia przez niego środków pieniężnych na rachunkach bankowych. Świadkowie nie posiadali przy tym wiedzy, co do ilości zgromadzonych środków. Sąd oceniając zeznania jako spójne, logiczne oraz przystające do zgromadzone w sprawie materiału dowodowego przyznał im walor wiarygodności. Ustalając stan faktyczny sprawy Sąd opierał się także na zeznaniach wnioskodawczyni oraz uczestników postępowania, co do oceny których Sąd podszedł z ostrożnością, z uwagi na dzielący strony konflikt oraz dążenie do korzystnego dlań rozstrzygnięcia Sądu. Zarówno wnioskodawczyni jak i uczestnicy byli zgodni, co do źródeł dochodów spadkodawcy, wskazując, że utrzymywał się on z renty wypłacanej przez KRUS oraz dochodów ze sprzedaży zwierząt hodowanych w gospodarstwie prowadzonym wspólnie z matką oraz bratem T. O.. Wnioskodawczyni wskazywała, że spadkodawca w rozmowie wskazywał, że posiada znaczne środki na lokacie bankowej, których wysokość określał na kwotę 100 000 zł. Z kolei pozostali uczestnicy, potwierdzali sam fakt pozostawania środków na rachunkach bankowych, wskazując, że jego celem nie było gromadzenie oszczędności, a zapewnienie środków na utrzymanie spadkodawcy oraz podejmowanych w gospodarstwie przedsięwzięć. Sąd uznał złożone przez wnioskodawczynię, jak i uczestników zeznania za wiarygodne. Z uwagi na stan zdrowia spadkodawcy, który od kilkunastu lat chorował na schizofrenię paranoidalną i był poddawany częstym hospitalizacją, w ocenie Sądu jako możliwe jawi się, że spadkodawca przekazywał wnioskodawczyni informacje o znacznych oszczędnościach. Na podstawie informacji udzielonych przez (...) w Z. ustalono jednak, że faktycznie spadkodawca posiadał kilka rachunków bankowych, na których zgromadzono środki w łącznej wysokości 87 048,39 zł, jednakże znaczna część tych środków stanowiła własność uczestnika T. O.. Wyłącznie kwota 10 445,33 zł stanowiła własność spadkodawcy w całości, pozostałe środki stanowiły przedmiot współwłasności z uczestnikiem. Mając powyższe na względzie Sąd złożone przez zainteresowanych zeznania uznał za wiarygodne i dokonał na ich podstawie ustaleń stanu faktycznego sprawy. Podsumowując, zdaniem Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był pełny i kompletny, mogący stanowić podstawę ustaleń stanu faktycznego w sprawie. Wniosek o dział spadku podlegał uwzględnieniu. Dokonując merytorycznej oceny zgłoszonego wniosku Sąd zważył, że jego materialnoprawną podstawę stanowił art. 1037 § 1 k.c. oraz 1038 § 1 k.c. W myśl art. 1037 § 1 k.c. dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Z kolei zgodnie z treścią art. 1037 § 1 k.c. sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek. Jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku. Z chwilą nabycia spadku pomiędzy spadkobiercami powstaje wspólność praw i obowiązków spadkowych, która to wspólność utrzymuje się do chwili dokonania działu spadku. Do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych - z zachowaniem przepisów tytułu VIII kodeksu cywilnego (art. 1035 k.c.). Skład i wartość spadku ulegającego podziałowi ustala sąd (art. 684 k.p.c.). Biorąc pod uwagę stanowiska uczestników, w oparciu o zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy Sąd Rejonowy ustalił, że na dzień otwarcia spadku w skład majątku spadkowego po J. O. wchodziły środki pieniężne w łącznej kwocie 48 746,86 zł. Jak wynika z dowodów z dokumentów w postaci wyciągów z rachunków bankowych, a także informacji udzielonych przez bank, na powyższą kwotę zaliczyć należało w całości środki pieniężne zgromadzone na rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym o nr (...) prowadzonym przez(...) w Z. Oddział w K. w kwocie 10 445,33 zł. Wskazany rachunek bankowy prowadzony był na podstawie zawartej przez spadkodawcę z bankiem umowy o prowadzenie rachunku oszczędnościowo – rozliczeniowego o nr (...). Ponadto w skład spadku wchodził udział w środkach pieniężnych zgromadzonych przez spadkodawcę oraz uczestnika T. O. na wspólnych rachunkach bankowych, prowadzonych przez bank na podstawie umów zawartych pomiędzy spadkodawcą i uczestnikiem oraz bankiem. Środki pieniężne zgromadzone na wspólnych rachunkach bankowych z T. O. w postaci: rachunku oszczędnościowego wspólnego w kwocie 18 944,04 zł, rachunku lokaty terminowej wspólnej w kwocie 41 457,64 zł, rachunku lokaty terminowej wspólnej w kwocie 16 201,38 zł, stanowiły łączną kwotę 76 603,06 zł. Wobec braku odmiennych uregulowań w umowach o prowadzenie rachunków, co do wielkości udziałów spadkodawcy i uczestnika w zgromadzonych na rachunkach kwot uznać należało, że udziały spadkodawcy i T. O., co do tych kwot były równe. W toku procesu zarówno wnioskodawczyni, jak i uczestnicy nie zdołali zaoferować dowodu pozwalającego na dokonanie ustaleń stanu faktycznego w sposób odmienny. Mając na względzie powyższe Sąd przyjął, że środki w łącznej kwocie 76 603,06 zł, stanowiły współwłasność spadkodawcy oraz T. O. w ½ części każdy z nich. Kwota, która winna zostać zaliczona do substratu spadku stanowiła więc kwotę 38 301,53 zł, która po powiększeniu jej o kwotę 10 445,34 zł wynosiła 48 746,86 zł. Zgodnie z ogólną dyspozycją wynikającą z przepisu art. 922 k.c., wartość czynną spadku po J. O. należało pomniejszyć o ciążące na masie spadkowej długi, które zgodnie z zaoferowanym przez uczestnika T. O. zestawieniem kosztów pogrzebu wynosiły 15 040 zł, przy uwzględnieniu zasiłku pogrzebowego wynosiły kwotę 11 040 zł. Kwotę 48 746,86 zł należało pomniejszyć o zadłużenie spadkowe, wynoszące 11 040 zł, ustalając substrat spadku na kwotę 37 706,86 zł. Wartość udziału spadkowego, który zgodnie z postanowieniem wydanym przez Sąd Rejonowy w Z. w sprawie o sygn. akt (...) wynosił 1/10 część, ustalić należało w wysokości 3 770,68 zł. Ustalenia składu i wartości spadku Sąd poczynił w oparciu o dokumentację bankową, a także informacje udzielone przez bank prowadzący wymienione powyżej rachunki bankowe, które to nie zostały skutecznie zakwestionowane zarówno przez wnioskodawczynię, jak i uczestników. Sąd Rejonowy zaznaczył, że materiał dowodowy nie pozwolił na ustalenie innych przedmiotów majątkowych wchodzących w skład majątku spadkowego. W sprawach działowych, Sąd z urzędu ustala skład i wartość przedmiotów wchodzących czy to w skład majątku wspólnego czy spadku. W niniejszej sprawie poza środkami zgromadzonymi przez spadkobiercę na rachunkach bankowych nie udało się ustalić innego majtku podlegającego podziałowi. Uwzględniając zakres przedmiotowy wniosku, stanowiska uczestników, a także dokonane przez Sąd ustalenia stanu faktycznego sprawy, Sąd uznał że w skład spadku po J. O. zmarłym (...) r. wchodzą środki zgormadzone na rachunkach bankowych w (...) Z. nr:

a. (...) w wysokości 10 445,33 zł,

b. (...) w wysokości 9 472,02 zł.

c. (...) w wysokości 20 728,82 zł,

d. (...) w wysokości 8 100,69 zł.

Ustalony sposób działu spadku, a także fakt podjęcia środków pieniężnych przez uczestnika T. O. łączył się z potrzebą dokonania dodatkowych rozliczeń pomiędzy uczestnikami. Biorąc pod uwagę, że na dzień otwarcia spadku w skład majątku spadkowego po J. O. wchodziły środki pieniężne w łącznej kwocie 48 746,86 zł, które po pomniejszeniu o kwotę 11 040 zł stanowiącą koszty pogrzebu, pozwalały ustalić substrat spadku w kwocie 37 706,86 zł. Wobec ustalenia udziału spadkowego wnioskodawczyni E. J., jak i uczestniczek A. M. i M. P. (1) w wysokości 1/10 części, należną spadkobierczynią kwotę należało ustalić w wysokości 3 770,68 zł. O kosztach postępowania poniesionych przez wnioskodawczynię i uczestników Sąd orzekł w oparciu o art. 520 § 1 k.p.c. stwierdzając, że koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie ponoszą wnioskodawczyni i uczestnicy.

Apelację od postanowienia wniósł uczestnik T. O. zaskarżając orzeczenie w części tj. w zakresie punktu 1 podpunkt b do kwoty 10 000 zł, podpunkt c i d w całości oraz punkt 2 w całości. Orzeczeniu zarzuciłq:

- naruszenie prawa procesowego art. 316§1 k.p.c. w zw. z art. 231 k.p.c. poprzez jego niezastosowanie polegające na pominięciu, że fakt wypłaty oszczędności przez wnioskodawcę z (...) SA w kwocie 67 864,96 zł z dnia 4 lipca 2011 roku miał wpływ na założenie lokaty wspólnie ze spadkodawcą w 2013 roku finansowanych z oszczędności wnioskodawcy, co w konsekwencji spowodowało błędne ustalenie, że spadkodawca był posiadaczem pieniędzy na wspólnie z wnioskodawcą założonej lokacie,

- naruszenie przepisu art. 233§ 1 k.p.c. w zw. z art. 230 k.p.c. polegające na bezpodstawnym pominięciu przyznania faktu, że spadkodawca wielokrotnie na przestrzeni kilkunastu lat leczył się psychiatrycznie, spójnego w znacznej części z zeznaniami uczestników postępowania, co miało wpływ na ustalenie czy J. O. miał oszczędności na założenie lokaty w 2014 roku oraz czy dokonywał wpłat na rachunek założony w 2015 roku z własnych oszczędności,

- sprzeczność ustaleń faktycznych ze zgromadzonym materiałem dowodowym polegającą na przyjęciu, że spadkodawca był w stanie zgromadzić środki finansowe na założenie lokat pomimo problemów zdrowotnych i niskiej renty rodzinnej.

Uczestnik T. O. wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w całości i oddalenie wniosku wnioskodawczyni oraz zasądzenie od uczestników postępowania na rzecz T. O. kosztów postępowania sądowego za drugą instancję, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja okazała się bezzasadna.

Na wstępie Sąd Okręgowy odniesie się do wydanego postanowienia i zakresu jego zaskarżenia. Sąd pierwszej instancji dokonując działu spadku i zasądzając należną część spadku od T. O. uwzględnił wnioskodawczynię oraz uczestniczki A. M. i M. P. (1) pomijając pozostałych uczestników ( spadkobierców). Zakaz reformationus in peius obowiązuje w postępowaniu nieprocesowym, ale stosowany może być w nim jedynie odpowiednio. Zasada związania sądu zakazem reformationus in peius podlega wyłączeniu w odniesieniu do spraw, w których sąd orzeka z urzędu bądź w tych w których wszczęcie postępowania może nastąpić tylko na wniosek, ale na podstawie szczególnych przepisów sąd ma obowiązek orzekać w pewnym zakresie z urzędu. W sprawach działowych z uwagi na charakter orzeczenia, w którym poszczególne rozstrzygnięcia są ze sobą istotowo powiązane możliwe jest uchylenie lub zmiana rozstrzygnięcia na niekorzyść skarżącego, jeżeli przedmiot jest integralnie związany z inną częścią lub całością zaskarżonego orzeczenia. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Sąd dokonał działu spadku orzekając spłatę od apelującego uczestnika jedynie na rzecz wnioskodawczyni oraz uczestniczek A. M. i M. P. (1). Nie zasądził spłaty na rzecz pozostałych uczestników. Nikt z uczestników nie zrzekł się również spłaty z majątku spadkowego. Brak w tym zakresie jakichkolwiek oświadczeń. Przy czym uczestnicy, którzy nie otrzymali spłaty nie wnieśli apelacji. Zdaniem Sądu odwoławczego nie zachodzi żadna z okoliczności, która uzasadnia odstąpienie od zasady reformationus in peius, albowiem sprawa o dział spadku nie podlega rozpoznaniu z urzędu jak również przedmiot apelacji nie jest integralnie związany z całością lub częścią zaskarżonego postanowienia. Tym samym brak było podstaw do ingerencji w orzeczenie poza zakres zaskarżenia apelacją przez Sąd odwoławczy z uwagi na pominięcie pozostałych uczestników w spłacie, którzy również winni zostać w nim uwzględnieni. Taka sytuacja jaka ma miejsce w przedmiotowej sprawie uzasadnia co najwyżej przyjęcie stanowiska, że wydane postanowienie miało charakter postanowienia częściowego. Tym samym przedmiotem rozpoznania była apelacja uczestnika w zakresie przez niego wskazanym.

Apelując wbrew zarzutom podniesionym w apelacji nie wykazał aby środki zgromadzone na wspólnym rachunku jak również na dwóch lokatach terminowych spadkodawcy J. O. i T. O. stanowiły wyłączną własność wnioskodawcy. Co do wspólnego rachunku nr (...) uczestnik podnosił, że środki na ten rachunek były przekazywane przez zmarłego J. O. tytułem dokonywania wzajemnych rozliczeń z tytułu ponoszenia kosztów związanych z utrzymaniem gospodarstwa rolnego i utrzymaniem domu. Okoliczności powyższej apelujący nie wykazał w toku postępowania. Materiał osobowy jest niespójny, część członków rodziny twierdziła wręcz, że nie było prowadzone żadne gospodarstwo rolne przez spadkodawcę przed śmiercią z uwagi na jego problem ze zdrowiem psychicznym oraz nadużywaniem alkoholu. Nadto Sąd odwoławczy zauważa, że skoro rachunek J. O. i T. O. był wspólny w tym celu, aby uczestnikowi przekazywać środki z tytułu rozliczenia poniesionych przez niego wydatków, to winien wykazać wysokość poniesionych wydatków. Z rachunku bankowego została zaś wypłacona przez uczestnika po śmierci brata cała kwota z rachunku wynoszącą 18 944,04 zł. Brak jest powiązania tej kwoty z poniesionymi wydatkami na utrzymanie gospodarstwa rolnego bądź nieruchomości ( kosztów utrzymania mieszkania). Powyższe twierdzenia pozostają zresztą w sprzeczności z dalszymi wyjaśnieniami apelującego wynikającymi z pisma uczestnika z dnia 7 czerwca 2021 roku, który następnie podał, że z uwagi na pogorszenie się stanu zdrowia brata był zmuszony do wypłaty zaoszczędzonych przez siebie pieniędzy w kwocie 68 000 zł i przekazywania ich sukcesywnie na potrzeby gospodarstwa rolnego i utrzymanie brata. W takim bowiem przypadku brak było podstaw do zakładania wspólnego konta z bratem, skoro wszystkie wydatki ponosił apelujący. Zwrot tych wydatków przez spadkodawcę nie wymagał prowadzenia wspólnego konta.

Uczestnik podniósł, iż w przypadku dwóch wspólnych z bratem lokat z 31 stycznia 2013 roku na kwotę 38 000 zł oraz z 12 września 2014 roku na kwotę 15 500 zł środki na wpłatę lokat pochodziły z oszczędności wnioskodawcy z (...) SA w kwocie 67 864,96 zł. Apelujący w toku postępowania wskazywał, że w 2013 roku posiadał środki finansowe w kwocie około 67 000 zł. Okoliczność ta jednak nie uzasadnia wniosku, że środki te zostały przeznaczone na wspólne lokaty z bratem. Przede wszystkim nie sposób wskazać racjonalnej przyczyny przeznaczenia własnych środków na wspólną lokatę z bratem i to w szczególności mając na uwadze, co akcentował apelujący, że brat chorował psychiatrycznie, nadużywał alkoholu, co wiązało się z ryzykiem, że może zadysponować lokatą bez wiedzy uczestnika. Domniemanie faktyczne, które próbuje wykazać apelujący nie uzasadnia wniosku o wyłącznych oszczędnościach apelującego. Spadkodawca z prowadzonego gospodarstwa rolnego ( z zeznań wynikało, że to zmarły zajmował się sprzedażą hodowanych zwierząt) mógł również uzyskiwać dochody pozwalające na założenie lokaty. J. O. i M. O. (2) podjęli decyzję o założeniu wspólnej lokaty, jednocześnie nie zawarli żadnej umowy jak również nie poczynili żadnych ustaleń ( a przynajmniej taka okoliczność nie została wykazana w toku postępowania dowodowego) co do ich udziału w lokatach, a zatem prawidłowo Sąd Rejonowy uznał, że ich udziały wynosiły po ½.

Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13§2 k.p.c. apelację oddalił.

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 520§1 k.p.c. obciążając nimi wnioskodawczynię oraz uczestników w zakresie przez nich poniesionym.

Brygida Łagodzińska