Portal Orzeczeń Sądu Okręgowego w Poznaniu

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 października 2025 roku

Sąd Okręgowy w Poznaniu XIV Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Pile

w składzie następującym:

Przewodniczący sędzia Jacek Grudziński Protokolant p. o. stażysty Daria Gruszka

po rozpoznaniu w dniu 30 września 2025 roku w Pile

sprawy z powództwa J. P. i S. P. przeciwko (...) Bankowi (...) SA z siedzibą w W.

o ustalenie i zapłatę

*

1.  Oddala powództwo;

2.  Zasądza od powodów solidarnie na rzecz pozwanego 10.817 zł (dziesięć tysięcy osiemset siedemnaście złotych) tytułem kosztów procesu, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Jacek Grudziński

Sygn. akt XIV C 120/23

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 19 stycznia 2023 r. powodowie J. P. i S. P. wnieśli o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu na cele mieszkaniowe (...) nr (...), zwartej pomiędzy powodami i pozwanym w dniu 23.10.2008 r. oraz zasądzenie od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwoty 160. 564,28 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty.

Ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia w całości powyższego żądania o ustalenie i zapłatę, powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwoty 55.284,74 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz ustalenie, że postanowienia umowy kredytu na cele mieszkaniowe (...) nr (...), zwartej pomiędzy powodami i pozwanym w dniu 23.10.2008 r: § 2 ust.2, § 2 ust.3, § 4 ust.1a, § 9 ust.6, §11 ust.4, § 12 ust.2 oraz postanowienia ogólnych warunków kredytowania w zakresie udzielania kredytów na cele mieszkaniowe oraz kredytów i pożyczek hipotecznych w (...) Bank S.A.: § 5 ust.4, § 16 ust.1, § 16 ust.4 – stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążą powodów od chwili zawarcia umowy.

W zakresie kosztów postępowania sądowego, bez względu na przyjęty do rozpoznania wariant żądania, powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów zwrotu kosztów postępowania według norm przypisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictw, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w zapłacie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia w którym je zasądzono do dnia zapłaty.

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powodów na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany w szerokiej argumentacji odniósł się do stanowiska powodów co do abuzywności postanowień umowy i ich konsekwencji.

W piśmie z dnia 27 sierpnia 2024 r. pozwany podniósł zarzut potrącenia wierzytelności powoda o zapłatę kwoty dochodzonej w niniejszej sprawie z wzajemną wierzytelnością pozwanego o zwrot kwoty udzielonego powodowi kredytu, tj. kwoty 197.000,00 zł oraz kwoty 45.733,52 zł należnej pozwanemu ponad minimalną kwotę kapitału kredytu wypłaconego na podstawie zawartej przez strony umowy kredytu w związku z koniecznością urealnienia wysokości świadczenia banku na podstawie przepisów art. 410 w zw. z art. 405 k.c.

Pismem z dnia 22 lipca 2025 r. powodowie zmienili swoje stanowisko w sprawie w ten sposób, ze rozszerzyli żądanie główne o zapłatę o kwotę 40.526,04 zł poprzez rozszerzenie czasookresu, za który powodowie dochodzą zwrotu uiszczonych kwot z tytułu wykonywania umowy, o okres nieobjęty powództwem tj. od 05.10.2022 r. do 05.05.2025 r.

W związku z powyższym powodowie wnieśli o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu na cele mieszkaniowe (...) nr (...), zwartej pomiędzy powodami i pozwanym w dniu 23.10.2008 r. oraz zasądzenie od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwoty 201.090,32 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:

a)  liczonymi od kwoty 160.564.28 zł od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz

b)  liczonymi od kwoty 40.526,04 zł od dnia następującego po dniu doręczenia pozwanemu odpisu niniejszej modyfikacji powództwa do dnia zapłaty.

Ewentualnie w przypadku uznania przez Sąd umowy zawartej przez strony za zgodną z prawem i mogącej dalej obowiązywać w kształcie pozbawionym zapisów abuzywnych powodowie wnieśli o zasądzenie od pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwoty 55.284,74 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz ustalenie, że postanowienia umowy kredytu na cele mieszkaniowe (...) nr (...), zwartej pomiędzy powodami i pozwanym w dniu 23.10.2008r: § 2 ust.2, §2 ust.3, § 4 ust.1a, § 9 ust.6, §11 ust.4, § 12 ust.2 oraz postanowienia ogólnych warunków kredytowania w zakresie udzielania kredytów na cele mieszkaniowe oraz kredytów i pożyczek hipotecznych w (...) Bank S.A.: §5 ust.4, § 16 ust.1, § 16 ust.4 – stanowią niedozwolone postanowienia umowne i nie wiążą powodów od chwili zawarcia umowy.

W odpowiedzi na rozszerzenie powództwa, pozwany podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie dnia 30 września 2025 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

J. P. i S. P. pozostają w związku małżeńskim od 1996 roku; w małżeństwie powodów obowiązuje ustrój wspólności majątkowej, a małżonkowie przez czas trwania małżeństwa nie zawierali umowy o ustanowieniu rozdzielności majątkowej.

Powód pracował jako policjant, natomiast powódka zajmowała się prowadzeniem zakładu kosmetycznego.

Małżonkowie zakupili działkę, na której znajdował się stary dom nadający się do rozbiórki. Działka ta znajdowała się w centrum G. pod adresem (...).

Zamiarem stron było rozbiórka starego budynku i wybudowanie na jego miejscu nowego budynku, w którym na parterze miały znajdować się lokale użytkowe do wynajęcia, natomiast na piętrze budynku miała znajdować się część mieszalna, w której powodowie planowali zamieszkać.

Inwestycję powyższą powodowie chcieli sfinansować przy pomocy kredytu bankowego. W tym celu w dniu 31 sierpnia 2005 r. zawarli z (...) Bankiem (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. umowę kredytu mieszkaniowego (...) nr (...). Jako kwotę kredytu wskazano 100.000 zł. Umowa kredytowa została zawarta na 25 lat.

Małżonkowie P. rozebrali stary budynek istniejący na działce przy (...) 23 w G. i na tym miejscu wybudowali budynek mieszkalno-usługowy o powierzchni użytkowej 261,84 m ². Na parterze budynku znajdują się dwa lokale użytkowe: jeden o powierzchni 42,46 m ², drugi o powierzchni 26,34 m ².

Klatka schodowa, pomieszczenia gospodarcze i socjalne oraz wc zajmują powierzchnię 61,13 m ². Na poddaszu znajduje się część mieszkalna o powierzchni 131,91 m ².

W 2006 roku nastąpił formalny odbiór dolnej części budynku, w której są dwa lokale użytkowe. Od tego czasu oba lokale są stale wynajmowane różnym najemcom.

/umowa kredytu z 31.08.2005 r. (k. 264-268), operat szacunkowy z 18.10.2008 r. (k. 252-259); przesłuchanie powodów (k. 239 v.-240 v. w zw. z k. 157-157 v. i 158)/

Z uwagi na to, że raty kredytu zaciągniętego przez powodów w 2005 roku rosły powodowie poszukiwali innego tańszego kredytu. Doradcy kredytowi skierowali ich do (...) Banku i sugerowali wzięcie kredytu we frankach szwajcarskich.

Powodowie uzyskali pozytywną decyzję kredytową, w związku z czym w dniu 23 października 2008 r. doszło do podpisania przez nich i przedstawicieli (...) Banku Spółka Akcyjna z siedzibą w W. umowy kredytu na cele mieszkaniowe (...) nr (...). Umowa została sporządzona przy wykorzystaniu stosowanego przez Bank wzoru i jego zapisy nie były negocjowane. Przed podpisaniem umowy powodowie zapoznali się z nią.

W umowie kredytu zastrzeżono, że jej integralną częścią są „Ogólne Warunki Kredytowania w Zakresie Udzielania Kredytów na Cele Mieszkaniowe i Pożyczek Hipotecznych” zwane w umowie (...). Powodowie potwierdzili otrzymanie tych ogólnych warunków wraz z umową i na ich stosowanie wyrazili zgodę (§ 1 umowy).

Umowa kredytu zawierała m.in. następujące postanowienia:

Na wniosek z dnia 26-09-2008 r. Bank udziela Kredytobiorcy kredytu w kwocie 197.000,00 zł denominowanego (waloryzowanego) w walucie CHF na okres 360 miesięcy od dnia 23-10-2008 do dnia 05-10-2038 na zasadach określonych w umowie i (...) (§ 2 ust. 1 umowy). Kwota kredytu denominowanego (waloryzowanego) w CHF lub transzy kredytu zostanie określona według kursu kupna dewiz dla wyżej wymienionej waluty zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązujących w Banku w dniu wykorzystania kredytu lub transzy kredytu (§ 2 ust. 2). O wysokości wykorzystanego kredytu denominowanego (waloryzowanego) wyrażonej w walucie CHF, wysokości odsetek w okresie karencji oraz wysokości rat kapitałowo-odsetkowych w wyżej wymienionej walucie Bank poinformuje Kredytobiorcę w terminie 7 dni od dnia całkowitego wykorzystania kredytu na zasadach określonych w (...) (§ 2 ust. 3).

Kredyt przeznaczony jest na cel: spłata kredytu mieszkaniowego nr (...) udzielonego w dniu 31.08.2005 przez (...) SA (§ 3 ust. 1 pkt 1). Uruchomienie kredytu nastąpi jednorazowo, w terminie od dnia 28-10-2008 w formie przelewu na rachunek (...) kwoty ( § 4 ust.1).

Kredyt wykorzystywany jest w złotych, przy jednoczesnym przeliczeniu kwoty kredytu według kursu kupna dewiz dla CHF, zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązująca w Banku w dniu wykorzystania kredytu (§ 4 ust. 1a).

Oprocentowanie (stopa procentowa) kredytu w całym okresie kredytowania jest zmienne i stanowi sumę zmiennej stawki odniesienia oraz stałej marży Banku w wysokości 2,12 punktów procentowych, z zastrzeżeniem ust. 6 oraz z zastrzeżeniem zmiany marży banku na podstawie § 11 ust. 2 Umowy. W dniu zawarcia umowy oprocentowanie kredytu wynosi 5,08 % w stosunku rocznym i jest równe stawce odniesienia, którą jest stawka rynku pieniężnego LIBOR 3-miesięczny z zaokrągleniem do dwóch miejsc po przecinku, z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc zawarcia umowy publikowaną na stronie R. lub też na jakimkolwiek ekranie zastępczym, powiększonej o marżę Banku, o której mowa w ust. 1 (§ 8 ust. 1 i 2).

Ostateczny termin spłaty kredytu, odsetek i innych należności przypada w dniu 05-10-2038. Po okresie wykorzystania kredytu Kredytobiorca zobowiązuje się do spłaty kredytu wraz z odsetkami w 359 ratach miesięcznych w dniu 5 każdego miesiąca, począwszy od 05-12-2008. Wysokość rat kapitałowo-odsetkowych określona jest w CHF. Spłata rat kapitałowo-odsetkowych dokonywana jest w złotych po uprzednim przeliczeniu rat kapitałowo -odsetkowych według kursu sprzedaży dewiz dla CHF zgodnie z „Tabelą kursów” obowiązująca w banku w dniu spłaty. Wysokość rat kapitałowo-odsetkowych w złotych zależy od wysokości kursu sprzedaży dewiz dla CHF obowiązującego w Banku w dniu spłaty, a tym samym zmiana wysokości w/w kursu waluty ma wpływ na ostateczną wysokość spłaconego przez Kredytobiorcę kredytu (§ 9 ust. 2).

W związku z zaciągnięciem kredytu denominowanego (waloryzowanego) w walucie wymienialnej Kredytobiorca oświadcza, że został poinformowany przez Bank o ryzyku związanym ze zmianą kursów walut oraz rozumie wynikające z tego konsekwencje (§ 11 ust. 4).

/umowa kredytu z 23.10.2008 r. (k. 23- 25), ogólne warunki kredytowania w zakresie udzielania kredytów na cele mieszkaniowe i pożyczek hipotecznych w (...) Banku SA ( k. 26-28)/

Kredyt został uruchomiony w dniu 24 listopada 2008 r. w okresie od dnia 5 grudnia 2008r. do dnia 5 października 2022r. powodowie dokonali łącznej spłaty w wysokości 160.564,28 zł.

/zaświadczenie banku (k. 30-33)/

Pismem z dnia 30 września 2022 r. powodowie złożyli reklamację od wiążącej strony umowy i wnieśli o niezwłocznie uznanie umowy za nieważną, oraz zwrot na rzecz powodów kwoty odpowiadającej sumie wszystkich wypłaconych do chwili obecnie rat. W odpowiedzi na reklamację powodów pozwany odmówił uznania reklamacji.

/reklamacja powodów (k. 39-40), odpowiedź na reklamacje (k. 42-44)/

Pozwany jest następcą prawnym (...) Banku SA.

Powodowie nadal pozostają w związku małżeńskim i wspólnie zamieszkują w mieszkaniu znajdującym się na piętrze budynku przy (...) 23 w G., mimo że do tej pory nie nastąpił formalny odbiór tej części budynku.

Lokale użytkowe znajdujące się na parterze nadal są wynajmowane: w jednym mieści się sklep monopolowy, w drugim zakład okulistyczny. Z tytułu wynajmu lokali powodowie uzyskują dochód w wysokości 2.200 zł netto miesięcznie.

/ przesłuchanie stron ( k. 157-158)

Przedstawiony stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o poniższą ocenę dowodów.

Dokumenty prywatne, na podstawie których Sąd dokonał ustaleń, nie budziły wątpliwości co do swojej prawdziwości, jak też nie były przez strony podważane pod jakimkolwiek względem. Dlatego Sąd uznał je za w pełni godne zaufania.

Za wiarygodne uznać należało zeznania świadków: J. L., A. K., E. S.. Wszystkie oni zeznały, że nie przypominają sobie powodów. Tym samym ich zeznania odnoszą się do procedur stosowanych przez pozwany bank przy udzielaniu kredytów hipotecznych w sposób ogólny. Z tej to przyczyny zeznania te nie mają istotnego znaczenia w sprawie.

W niniejszej sprawie, z oczywistych względów, znaczenie dla jej rozstrzygnięcia mogły mieć jedynie zeznania powodów i dlatego Sąd dowód z przesłuchania stron ograniczył tylko do nich. Strony są osobami najbardziej zainteresowanymi wynikiem sprawy, skutkiem czego dowód z ich zeznań jest bardzo niepewnym źródłem poznania prawdy. Ponadto w chwili składania przez powodów zeznań minęło ponad siedemnaście lat od dnia zawarcia umowy kredytu, co nie mogło nie mieć negatywnego wpływu na ich pamięć i to niezależnie od tego, że okoliczności zawarcia umowy, jako dotyczące bardzo istotnej dla nich kwestii życiowej, mogły się im mocno wryć w pamięć. Przemawiało to za podejściem do tych zeznań z bardzo ograniczonym zaufaniem. Taka ich ostrożna ocena prowadziła jednak do wniosku, że są generalnie wiarygodne. Powodowie szczerze przyznawali, że wielu okoliczności nie pamiętają. Niska szczegółowość ich zeznań była adekwatna do czasu, jaki upłynął od opisywanych wydarzeń. Jednocześnie w swojej treści zeznania te nie zawierały nielogiczności, a także pozostawały w zgodzie z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego a przede wszystkim nie były sprzeczne z żadnymi innymi wiarygodnymi dowodami. W sposobie składania sprawiały wrażenie spontanicznych i szczerych. Powodowie przyznali, że ich zamiarem było zakupienie działki z budynkiem nadającym się do wyburzenia, po to, aby w tym samym miejscu postawić nowy budynek, na które parterze miały znajdować się lokale użytkowe.

Postanowieniem z dnia 3 lutego 2025 r. Sąd na podstawie art. 235 ² § 1 pkt. 2 i 5 k.p.c. pominął wnioski strony pozwanej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych z dziedziny rachunkowości, finansów i/lub księgowości oraz bankowości. W świetle okoliczności sprawy dowód ten nie miał żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i przyczyniłby się tylko do przedłużenia postępowania w sprawie. Podkreślić przy tym należy, że ocena ważności umowy kredytowej zawartej przez strony, jako przesłanki zasądzenia kwot dochodzonych pozwem, należy do sądu orzekającego w niniejszej sprawie; sąd nie może wyręczać się opinią biegłego. Z kolei roszczenia pieniężne dochodzone w pozwie zostały wykazane przy pomocy dokumentów wystawionych przez bank, których autentyczności powód nie kwestionował. Powoływanie biegłego dla wyliczenia tych roszczeń było więc całkowicie zbędne.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.

Podstawą żądania powodów było twierdzenie, że zawarta przez nich z pozwanym Bankiem umowa kredytowa była nieważna. Jako podstawę nienależności świadczeń wskazali nieważność umowy z powodu jej sprzeczności z prawem i zasadami współżycia społecznego a także z uwagi na zawarcie w umowie niedozwolonych postanowień umownych (klauzul abuzywnych).

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowa umowa kredytu miała charakter umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej. Tego rodzaju umowa wykształciła się w obrocie gospodarczym jako podtyp umowy kredytu. Charakteryzuje się ona tym, że kwota kredytu zostaje wyrażona w złotych, ale w dniu wypłaty zostaje poddana indeksacji, czyli przeliczeniu na walutę obcą - w tym wypadku frank szwajcarski - według zasad przewidzianych w umowie; w ten sposób przeliczona kwota kredytu stanowi podstawę do naliczania oprocentowania i ustalania wysokości rat, które są spłacane w złotych po ich przeliczeniu z waluty indeksacji w umówionej dacie płatności.

Zastosowanie konstrukcji indeksacji, w celu ustalenia salda kredytu i wysokości świadczeń, do których zobowiązany jest kredytobiorca, nie narusza istoty umowy kredytu wyrażonej w art. 69 ust. 1 prawa bankowego, która polega na tym, że bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy kwotę środków pieniężnych a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie oraz zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty (por. wyroki Sądu Najwyższego z 19 marca 2015 r., IV CSK 362/14, OSNC - ZD 2016/3/49, z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, OSNC 2016/11/134, z 8 września 2016 r., II CSK 750/15, z 14 lipca 2017 r., z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18, z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18).

Stosownie do art. 353 ¹ k.c., strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Jak z tego wynika, artykuł 353 ¹ k.c., wyrażający zasadę wolności (swobody) umów, wyznacza trzy granice tej wolności, którymi są: natura stosunku, ustawa i zasady współżycia społecznego. Natura umowy gospodarczej i generowanego przez nią stosunku sprowadza się generalnie do tego, że wyraża ona i pozwala realizować interes każdej ze stron, ponieważ zaś interesy te bywają przeciwstawne, istotę umowy stanowi uzgodnienie woli stron, wyrażającej ich interesy. Zgoda obydwu stron jest oczywistym wymogiem tak przy zawarciu umowy, jak i przy zmianach jej treści (por. uchwałę składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z 22 maja 1991 r., III CZP 15/91, OSNC 1992/1/1).

Sąd nie podziela zatem poglądu o bezwzględnej nieważności zawartej przez strony umowy kredytowej z powodu wprowadzenia do tej umowy elementu denominacji kwoty kredytu do waluty obcej (CHF).

Powodowie swoje roszczenia opierali także na twierdzeniu, że w umowie zawartej przez nich z poprzednikiem prawnym pozwanego zawarte zostały niedozwolone postanowienia umowne, które nie wiążą powodów jako konsumentów.

Rozważania w tym zakresie należy rozpocząć od przytoczenia art. 385 ¹ § 1 k.c. Stanowi on:

§ 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

§ 2. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.

§ 3. Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.

§ 4. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie spoczywa na tym, kto się na to powołuje.

Powyższy przepis stanowi implementację do polskiego prawa dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Rodzi to obowiązek dokonywania jego wykładni w taki sposób, który pozwala urzeczywistnić cele tej dyrektywy. Dlatego w ramach tej wykładni należy brać pod uwagę treść tej dyrektywy i dotyczące jej orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ( (...)) (por. uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021/9/56).

Z art. 385 ¹ § 1 k.c. wynika, że niedozwolonymi postanowieniami umownymi są takie zapisy, które: 1) znajdują się w umowie zawartej przez przedsiębiorcę z konsumentem; 2) nie zostały z nim indywidualnie uzgodnione; 3) kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami rażąco naruszając jego interesy oraz 4) nie dotyczą głównych świadczeń stron, w tym ceny lub wynagrodzenia, o ile świadczenia te są jednoznacznie określone.

W ocenie Sądu, koniecznym i zasadniczym elementem dokonania oczekiwanej przez powodów kontroli umowy na podstawie art. 385 ¹ k.c. było ustalenie, czy przysługuje im przymiot konsumenta.

Zdaniem Sądu, powodowie nie mogą w niniejszej sprawie zostać uznanymi za konsumentów, co wyklucza zastosowanie wobec nich przepisów o ochronie konsumentów.

Zgodnie z art. 22 ¹ k.c. za konsumenta uważa się osobę fizyczną dokonującą z przedsiębiorcą czynności prawnej niezwiązanej bezpośrednio z jej działalnością gospodarczą lub zawodową .

Uznanie osoby fizycznej za konsumenta warunkuje ustalenie czy umowy zawarte przez niego z pozwanym bankiem były czynnościami prawnymi niezwiązanymi bezpośrednio z jego działalnością gospodarczą lub zawodową (por. wyrok SN z 28 czerwca 2017r., IV CSK 483/16, L.).

Zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrażone w postanowieniu z dnia 14 września 2016 r. (w sprawie C534/15), iż pojęcie konsumenta w rozumieniu art. 2 lit. b) dyrektywy 93/13 w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich ma charakter obiektywny i należy je oceniać w świetle kryterium funkcjonalnego, polegającego na ocenie, czy dany stosunek umowny wpisuje się w ramy działalności niezwiązanej z wykonywaniem zawodu. Do sądu krajowego rozpoznającego spór dotyczący umowy mogącej wchodzić w zakres stosowania omawianej dyrektywy należy sprawdzenie, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy i dowodów, czy danego kredytobiorcę można zakwalifikować jako „konsumenta" w rozumieniu tej dyrektywy.

Natomiast w wyroku z dnia 21 marca 2019 r. (w sprawie C-590/17) Trybunał wyjaśnił, że konsument oznacza każdą osobę fizyczną, która w umowach objętych zakresem omawianej dyrektywy działa w celach niezwiązanych ze swoją działalnością handlową lub zawodową. Z kolei pojęcie „przedsiębiorca” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która w umowach objętych dyrektywą 93/13 działa w ramach swej działalności handlowej lub zawodowej, bez względu na to, czy należy ona do sektora publicznego czy prywatnego.

Jak wynika z utrwalonego orzecznictwa Trybunału, dyrektywa 93/13 definiuje umowy, do jakich ma zastosowanie, wyłącznie poprzez odniesienie do statusu kontrahentów, w zależności od tego, czy działają oni w ramach swojej działalności handlowej lub zawodowej, czy też nie (wyrok z dnia 17 maja 2018 r., K. de G. - C-147/16, EU:C:2018:320, pkt 53 i przytoczone tam orzecznictwo).

W ocenie Sądu, status konsumenta mają zatem wyłącznie osoby fizyczne, które dokonują czynności prawnych w zakresie niezwiązanym bezpośrednio z własną działalnością gospodarczą lub zawodową.

O statusie tym decyduje zatem brak związku danej czynności z wymienioną działalnością, a nie to, czy taka działalność jest w ogóle prowadzona przez osobę dokonującą czynności prawnej.

Dla kwalifikacji osoby fizycznej jako konsumenta, zdaniem Sądu, nie jest konieczne, aby nie prowadziła ona w ogóle działalności gospodarczej lub zawodowej. Istotne jest natomiast to, aby dokonywana przez nią, konkretna czynność prawna, która ma przesądzać o jej kwalifikacji jako konsumenta w ramach danego stosunku prawnego, nie dotyczyła bezpośrednio jej ewentualnej działalności gospodarczej. Za konsumenta można uznać zarówno osobę fizyczną dokonującą czynności prawnej niezwiązanej w żaden sposób z jej działalnością profesjonalną, jak i czynności związanej co prawda z tą działalnością, ale tylko pośrednio.

Odróżnienie czynności bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub zawodową od czynności związanych z nią jedynie pośrednio nastręcza istotnych trudności (tak E. Gniewek, P. Machnikowski (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Wyd. 8, Warszawa 2017). Formułowane przez doktrynę kryteria mające służyć ich rozróżnieniu nie są jednolite (por. T. Pajor, w: M. Pyziak-Szafnicka (red.), Kodeks, 2014, s. 263). Cel jakim zasadniczo powinien kierować się konsument to zaspokajanie potrzeb własnych, osobistych, „prywatnych" podmiotu, jego rodziny, domowników, zapewnienie funkcjonowanie gospodarstwa domowego. Aby czynność miała konsumencki charakter powinna pozostawać w określonej relacji z rolą społeczną konsumenta (wyrok SN z 26 września 2007 r., IV CSK 122/07, M. S.. 2008, nr 1, s. 48, wyrok SA w Warszawie z 28 kwietnia 2015 r., VI ACa 775/14, LEX nr 1712704). Uprawnione jest zatem stwierdzenie, że konsumentem nie jest osoba podejmująca działania niezwiązane bezpośrednio z konsumpcją dóbr.

W świetle powyższych analiz, w ocenie Sądu nie sposób uznać, że w niniejszej sprawie powodowie zawierając umowę kredytu działali jako konsumenci. Zamiarem powodów było zakupienie działki z budynkiem nadającym się do rozbiórki, po to, aby w tym samym miejscu postawić nowy budynek, na którego parterze miały znajdować się lokale użytkowe, które to powodowie zamierzali wynajmować i osiągać z tego tytułu dochód. Prawdą jest, że na piętrze budynku znajduje się także część mieszkalna a powierzchnia tej części budynku jest większa od części, w której są lokale użytkowe. W ocenie Sądu nie decyduje to o konsumenckim charakterze zawartej przez powodów umowy. Byłoby tak, gdyby część obejmująca lokale użytkowe miała charakter marginalny, uboczny, np. w sytuacji wybudowania przez powodów domu jednorodzinnego z przeznaczeniem jednego z pomieszczeń w tym domu na biuro służące działalności gospodarczej. W niniejszej sprawie nie można przyjąć, że budowa lokali mieszkalnych sfinansowana przy pomocy kredytu miała charakter marginalny w stosunku do całej inwestycji. Przeciwnie była jej istotą o czym świadczy to, że budynek w tej części został zbudowany i oddany do użytku a lokale użytkowe są wynajmowane od 2006 roku i przynoszą dochód. Stałe wynajmowanie lokali użytkowych jest działalnością skierowaną na uzyskiwanie dochodu i nie należy do kategorii „umów konsumenckich”.

Powyższe przemawia za nieskutecznością ochrony powodów jako konsumentów.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2013 roku (sygn. akt VI ACa 699/13): przepis art. 385 ² § 1 k.c. należy wykładać ściśle. Uznanie postanowienia za niedozwolone wywołuje skutki jedynie w odniesieniu do praw i obowiązków konsumenta. Nie ma żadnego powodu dla przyjęcia, że przepis ten powoduje też inne konsekwencje prawne, w szczególności, że miałby również skutkować tym, że niedozwolone postanowienia traciłyby skuteczność także w odniesieniu do obowiązków przedsiębiorcy w zakresie, w jakim nie naruszają one praw konsumentów. W hipotezie powołanej normy prawnej nie mieszczą się zatem takie same postanowienia w umowach zawieranych w obrocie niekonsumenckim, profesjonalnym (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2018 roku, sygn. akt VI ACa 744/18, wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2009 roku, sygn. akt VI ACa 117/10).

W ocenie Sądu powodowie, pomimo ciążącego na nich obowiązku dowodzenia w świetle art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c., nie wykazali, aby nieruchomość na którą zaciągnęli kredyt, nie była wykorzystywana na cele związane z działalnością gospodarczą. W konsekwencji, Sąd uznał że w niniejszej sprawie powodowie nie działali jako konsumenci, a tym samym zastosowanie przepisów art. 385 ¹ k.c. nie miało podstaw. Nie było tym samym podstaw analizy abuzywności kwestionowanych przez powodów klauzul w rozumieniu tychże przepisów.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Pozwany jako strona, która wygrała sprawę, ma prawo do zwrotu przez powodów poniesionych przez siebie w związku z udziałem w sprawie kosztów procesu. Na koszty te składa się wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 10.800 zł odpowiadające stawce minimalnej i opłat5a skarbowa za pełnomocnictwo w kwocie 17 zł.

O odsetkach za opóźnienie od zasądzonych kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie wyżej powołanych przepisów prawa, orzeczono jak w sentencji wyroku.

Jacek Grudziński